Aımaqtar • 22 Aqpan, 2021

Kúrdeli kezeńde qarqyn báseńdegen joq

242 ret
kórsetildi
8 mın
oqý úshin

Álemdi ábigerge salǵan pandemııa sporttyń da qol-aıaǵyn jipsiz baılady. Týrnırler toqtady. Jylda túrli jarystarda kúsh synasyp, oqý-jattyǵý jıyndarynda ter tógip júretin atletter amaldyń joqtyǵynan úıden attap shyǵa almaı qalǵan edi. Mine, mundaı jaǵdaıda sport salasy basshylarynyń aldynda tyǵyryqtan alyp shyǵatyn joldy shuǵyl tabý mindeti turdy.

Kúrdeli kezeńde qarqyn báseńdegen joq

Sýrette: ortada (soldan ońǵa qaraı) oblys sportynyń basshysy Temirhan Abylaev pen UOK sport dıreksııasynyń dırektory Elsııar Qanaǵatov.

Bul máselede Qaraǵandy oblys­tyq dene shynyqtyrý jáne sport basqarmasynyń basshylyǵy batyl qadamdarǵa, tyń sheshimderge bara bildi. Mysaly, óńirde jarys­tar, oqý-jattyǵý jıyndary jáne basqa da is-sharalar jańa pishimde  qashyqtan, onlaın rejimde júr­gizile bastady.

«Byltyr Táýelsizdigimizdiń 30 jyldyǵyna arnalǵan Saryarqa onlaın spartakıadasy alǵash ret ó­tkizildi, deıdi oblystyq dene shynyqtyrý jáne sport bas­qar­masynyń basshysy Temir­han Abylaev. – Sporttyń toǵyz túri­nen qalalar men aýdandar ara­synda ótken jarysqa bes myń­­­ǵa jýyq adam qatysty. Bul Qazaq­stan­da qashyqtyq rejiminde uıym­­das­tyrylǵan jarystar ara­syn­daǵy úzdigi boldy. Jalpy, ka­ran­tındik shekteýler kezinde barlyq sanıtarlyq normalar men ere­jelerdi saqtaı otyryp, onlaın-formatta 371 sporttyq týr­nır ótip, oǵan 18 564 adam qa­tysty».

Sonymen qatar jergilikti Saryarqa telearnasymen birlesip «Gım­nastıka» jobasy júzege asy­ryldy. Baǵdarlama aıasynda Jansaı Smaǵulov, Beıim­bet Kanjanov, apa­ly-siń­lili Nemıchter, Mılana Safro­nova jáne basqa jetekshi sportshylardyń qatysýymen áleýmettik jelilerde tikeleı efırler uıymdastyryldy. Sondaı-aq byltyrǵy qazan aıynda sıfrly tehnologııalardyń kómegimen «QARAGANDY MARATHON 2020» halyqaralyq onlaın marafony da uıymdastyryldy.

Jalpy, qazirgi tańda Qaraǵandy oblysynda balalar-jasóspirimder 109 klýby, jasóspirimderdiń 22 dene shynyqtyrý klýby, jalpy bilim beretin mektepterde 2 337 sport úıirmesi, kolledjderde 431 seksııa, joǵary oqý orynda­rynda 126 sport úıirmesi jumys is­teıdi. Al óńirdegi 45 sport mek­tebinde 32 896 bala men jasóspirim tegin jattyǵady.

Aıta ketetin bir jaıt, bı­yl­­dan bastap qalalar men aýdan­­­darda ornalasqan 17 maman­dan­­­dyrylmaǵan balalar-jas­ós­pi­rimder sport mektebi ob­lys­tyq deń­geıge berildi. Jal­py al­­ǵan­da, óńirdegi sport úıir­me­le­rine qa­tysatyn balalar men jas­ós­pirim­der sany 146 015 adam­ǵa jetti.

Búginde Qaraǵandy oblysynyń jetekshi sportshylarynyń aldynda zor maqsat bar. Kózdegen basty nysana – Tokıo Olımpıadasy. Qazirdiń ózinde bul dodaǵa qatysý joldamasyna boksshy Abylaıhan Júsipov, áıelder kúresinen El­mıra Syzdyqova, sonymen birge mánerlep júzýshi apaly-sińlili Alek­sandra men Ekaterına Ne­mıchter ıe bolǵan.

Aıta ketý kerek, Tokıoǵa aparatyn joldama sany budan da kóp bolýy múmkin degen úmit bar. Qazirgi tańda oblystyń 11 úz­dik sportshysynyń sporttyń jeti túri boıynsha lısenzııa alýǵa múmkindigi bar. Olardyń qata­rynda dzıýdoshylar Islam Boz­baev, Jansaı Smaǵulov, grek-rım kúresiniń sheberi Erulan Ysqaqov, batýtta sekirýshi Danıl Musabaev, akademııalyq eskek esýshiler Svetlana Germanovıch, Vıtalıı Vasılev, Mıhaıl Taskın, baıdarka men kanoeda eskek esýshiler Darıa Razýmovıch, jeńil atletshiler Rıma Kashafýtdınova, Davıd Efremov jáne ústel tennısshisi Zaý­resh Aqasheva bar.

Paralımpııa oıyndaryna be­riletin kvota úshin kúreste óńir­diń múmkindigi shekteýli sport­shylarynyń da kórsetkishi jaman emes. Mysaly, búginde jú­zýden Natalıa Zvıagınseva, An­dreı Afanasev, Álııa Rahym­bekova, myltyq atýdan Aıdos Jylqy­shınov jáne jeńil atletshi Dastan Muqashbekov joldamaǵa ıe bolyp, tórt jylda bir ótetin dodaǵa alańsyz daıyndalyp júr.

Oblysta jetekshi sport­shy­larǵa, ıaǵnı Ulttyq qurama komandalar sapynda júrgen atletterge buryn bolmaǵan jaǵdaılar jasala bastaǵanyn aıta ketken jón. Bul týrasynda óńir sportynyń basshysy Temirhan Abylaev bylaı deıdi: «Oblys basshylyǵy jetekshi sportshylardy qoldap, olardyń jańa jeńisteri úshin barlyq jaǵ­daı jasaýda. Mysaly, 2020 jyly chempıondarǵa shákirtaqyny eki-úsh ese kóbeıtý týraly sheshim qabyldandy. Shákirtaqy alýshy sportshylar sany 104-ten 165 adamǵa deıin kóbeıdi».

Pandemııa saldarynan týyn­daǵan kúrdeli kezeńge qaramastan, oblysta sport nysandaryn salý ju­mystary saıabyrlamady. Bú­gingi kúnde olardyń qury­lysy bıýdjettik jáne bıýdjetten tys qarajat esebinen júrgizilýde. My­saly, byltyr memleket ese­binen Qarqaraly qalasynda 320 oryndyq dene shynyqtyrý-saýyqtyrý kesheni (DShSK) paı­dalanýǵa berildi. Sondaı-aq demeýshiler esebinen Temirtaýda dál sondaı keshen salynyp, pa­da­­lanýǵa berildi. Jalpy, oblys bo­ıynsha sport ny­sandaryn salý jáne jóndeý jumystaryna 11 mlrd teńgeden astam qarjy bólin­gen.

Oblys ortalyǵynyń óz ba­synda respýblıkalyq federa­sııalardyń qarajatyna halyq­aralyq talaptarǵa tolyq jaýap beretin Saryarqa ústel tennısi ortalyǵy men «Tennıs» ortalyǵy salyndy. Byltyr Qaraǵandy oblysyna jumys saparymen kelgen Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń ózi bul tennıs ny­san­daryna óte joǵary baǵa berdi.

Jalpy, memlekettik baǵdar­lamalardyń óńirdegi sport ın­fraqurylymyn damytýǵa oń áserin tıgizip jatqanyn aıta ket­ken lázim. Qazirdiń ózinde «Ju­myspen qamtýdyń jol kartasy» boıynsha óńirdegi 6 birdeı sport nysanynyń qurylysyna qara­jat jetkilikti mólsherde bólingen. Olardyń qatarynda Shah­tınsk qalasyndaǵy 160 adam­dyq basseıni bar DShSK, Jezqazǵandaǵy 320 adamdyq bas­seıni bar DShSK, Ulytaý aýdanyna qa­rasty Qarsaqbaı aýylyndaǵy 100 adamdyq DShSK, Jezdi ken­tindegi 160 adamdyq DShSK, Jańa­arqa aýdanynyń Atasý kentindegi basseın jáne Nura aýdanynyń Nura aýylyndaǵy basseın bar.

Oblys sportynyń basshysy Temirhan Abylaev halyqty sportqa jumyldyrýǵa áser etetin mańyzdy faktorlardyń biri – sporttyq ınfraqurylymnyń damýy men onyń qoljetimdiligi ekenin basa ataıdy. «Búginde,  deıdi ol, – Qaraǵandy oblysynda 3155 sport nysany jumys isteıdi, onyń ishinde 1230-y aýyldyq jerlerde ornalasqan. Qalalar men aýdandarda jyl saıyn hokkeı jáne sport alańdary ashylady. Búginde oblysta jasandy jabyndysy bar 333 sport alańy, 262 kóp salaly hokkeı korty jáne 34 strıt-vorkaýt alańy bar».

Bul baǵyttaǵy jumystardyń jemisti bolýyna «Jumyspen qam­týdyń jol kartasy» baǵ­dar­lamasynyń ıgi yqpal etkenin atpaı ketýge bolmaıdy. Mysaly, ótken jyly atalǵan memlekettik baǵdarlamany júzege asyrý aıasynda 14 jobaǵa 1 mıllıard teńgege jýyq qarajat bólingen.

Budan bólek búginde «Aýyl – el besigi» memlekettik baǵdar­la­masy aıasynda Buqar jyraý aýda­nynyń Botaqara kentinde 320 oryndyq sport kesheniniń qurylysy júrgizilýde. Bıýdjetten tys qarajat esebinen Qaraǵandy qala­synda sporttyq-saýyqtyrý ke­sheni men trıatlon parki salynýda.

Oblys sportynyń basshysy Temirhan Abylaev árbir qala men aýyldyq jerlerde turatyn balalardyń, jastar men eresek adamdardyń sportpen shu­ǵyl­danýyna jaǵdaı jasaýdy basty maqsat sanaıdy. «Memleket basshysy byltyrǵy Joldaýynda óskeleń urpaqtyń sporttyq, shyǵarmashylyq áleýetine erekshe nazar aýdarý qajettigin atap ótti. Bizdiń basqarma jańa jaǵdaıda osy baǵytta belsendi jumys istep keledi. Qazirgi ýaqytta sport­shy­lardyń jattyǵýyna ruqsat etildi, barlyq qajetti sanıtarlyq normalardy saqtaı otyryp, sport keshenderi men basseınder jumys isteı bastady. Oblystyq jáne aýdandyq jarystardy ótkizýge áli de bolsa ruqsat berilgen joq, biraq olar mindetti túrde onlaın rejimde jalǵasady. 2021 jylǵa elýge jýyq aýqymdy sporttyq is-sharalar josparlanǵan, oǵan ártúrli jastaǵy oblys turǵyndary qashyqtan qatysa alady», deıdi óńirdiń sport basshysy.

 

QARAǴANDY