Qoǵam • 26 Aqpan, 2021

Ozyq kásiporyn – «Rodına»

25 ret kórsetildi

1961 jyldyń 26 aqpanynda Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi­niń buıryǵymen Selınograd aýdanynyń «Novyı byt» jáne «Bolshevık» kolhozdary­nyń biriktirilýi nátıjesinde «Rodına» keńshary quryldy. Bıyl Qazaqstannyń Eńbek Eri Ivan Adamovıch Saýerdiń bul sharýashylyqty basqarǵanyna týra 34 jyl tolady. Kezinde osy sharýashylyq tizginin alǵash bolyp N.Tımoshenko ustady, odan keıin A.Savenko dırektor bolyp taǵaıyndaldy. Birinshisi − 12 jyl, sońǵysy oǵan 14 jyl jetekshilik etken. Biraq bul keńshar sol kezderi jaqsy kórsetkishterimen kózge túse almady. Tipti bara-bara shettetilgen aýrý-syrqaý maldardyń iri fermasyna aınalǵanyn da el umyta qoıǵan joq.

Al «Rodınany» jasy 30-ǵa da jet­pegen Ivan Saýer qolyna alǵan­da sharýashylyqtyń jumysy dóń­gelenip sala berdi. Isker azamat artta qalǵan sharýashylyqty alǵa ozdyryp, respýblıka bo­ıyn­sha eń tanymal ári irgeli kásip­­orynǵa aınaldyrdy. Oǵan Elba­sy Nursultan Nazarbaev kóp qoldaý kórsetkenin áste esten shyǵar­ma­ǵan abzal.

Sol ýaqyttan beri elorda mańa­ıyndaǵy osy bir iri sharýa­shylyqta úlken ońtaıly ózgerister boldy. Máselen, budan birer jyl bu­ryn munda syıymdylyǵy 20 myń ton­nalyq astyq termınaly paıdalaný­ǵa berilse, údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasy aıasynda jeldiń kúshimen elektr qýatyn beretin 750 kılovattyq generator ornatyldy.

Bas dırektordyń orynbasary Andreı Verevkınniń aıtýynsha, jyl saıyn elordaǵa jaqyn ornalasqan óńirge Qazaqstannyń alys-jaqyn aımaqtarynan keletinderdi eseptemegende, kóptegen sheteldik delegasııa osynda at basyn burmaı ketpeıdi eken.

«Rodına» okrýginiń ortalyǵynda ornalasqan barlyq turǵyn úı bir jylý qazandyǵymen jylytylady. Aýyz sý, elektr qýaty, áleýmettik sala mekemeleri turǵyndar úshin tıim­di jumys isteýde. Kósheler, avto­kólik pen jaıaý júrginshiler jolyna asfalt tóselip, elektr qýa­tyn únemdeıtin zamanaýı shamdar ornatylǵan.

Saýerdiń árbir isinen adamger­shilik pen bekzattyq qasıetterdi, naǵyz patrıotızmniń úlgisin anyq sezinýge bolady. Naryq zamanynyń qıyndyǵyna qaramastan, munda jyl saıyn jańa ǵımarattar salynyp, áleýmettik-mádenı nysandar kúrdeli jóndeýden ótkiziledi.

2017 jyly Ivan Adamovıch bas­taýysh synyp oqýshylary úshin orta mekteptiń janynan qosymsha jańa ǵımarat turǵyzdy. Sonymen qatar dárigerlik ambýlatorııa men bala­baqsha eýrojóndeýden ótti.

Ivan Saýer agrofırma bas­shy­ly­ǵynyń tizginin ustaǵan alǵash­qy kúnnen-aq aýyl eńbekkerleriniń turmys jaǵdaıyn jaqsartýdy ózi­ne eń basty mindet etip aldy. Sodan beri ol adamdardyń ómirin je­ńildetý úshin birsypyra aýqym­dy jumys atqardy. Kúnnen kún­ge jańaryp, qarqyndy damyǵan kásip­orynǵa jumysqa turǵysy kele­tinder de kóp.

– Kez kelgen basshy myqty kadr­larsyz belgilengen mejege jete almaıdy, – deıdi Ivan Adamovıch. − Basshynyń zerdeligi men biliktiligi – kreatıvti oılaý qabileti joǵary jas mamandardy tańdaı bilýin­de. Bul tek bizge ǵana emes, arty­na ónegeli iz qaldyrsam degen aýyl men aýdan basshylaryna da qatysty. Osy óńirdegi barlyq aýqymdy óz­geristiń túp-tamyry osyndaı te­reń maqsat-tilekterden bastaý alǵan.

«Rodına» − shyn máninde qala­lyq úlgidegi eldi meken. Olaı deı­­tini­mizdiń jóni bar. Mysaly, qaı aýylda haıýanattar baǵy, eýro­úl­gidegi jabyq hokkeı korty, mádenı-demalys saıabaǵy, zamanaýı kitaphana bar? Mundaı kórne­ki oryndar respýblıkamyzdyń shal­ǵaı­daǵy aýdandaryn aıtpaǵanda, iri qalalardyń ózinde kezdesýi eki­­ta­laı. Al «Rodınada» munyń bári bar.

– Bizde 1987 jyly turǵyndardyń sany 1206 adam, onyń 412-si – zeınetker bolsa, bıylǵy jyly jas kadrlardyń kelýine baılanysty halyq sany 1800-ge jýyqtady, − deıdi Ivan Adamovıch. – Qazir bıýdjettik salany qosa alǵanda, bizdiń okrýgte 965 adam jumyspen qamtylǵan.

Shyn máninde, «Rodına» agrofırmasynda bir adamǵa shaqqanda eńbek ónimdiligi 18 mln 300 myń teńgege jetken. Ortasha jalaqy 236 myń teńgeni quraıdy. О́tken jyly óndiristen túsken taza paıda 3 mlrd 600 mln teńge boldy.

«Rodınanyń» elordanyń azyq-túlik beldeýine qosyp jatqan úlesi de kóp. «Kún saıyn Nur-Sultan qalasyna 56 tonnaǵa jýyq túrli sút ónimin jetkizemiz. Et tapsyrý kólemi de 900 tonnaǵa jetti. 2020 jyly óndirilgen súttiń mólsheri 21 myń 678 tonnany qurady», deıdi I.Saýer.

Sapaly azyq-túlik shyǵarýdy qolǵa alǵan agrofırma respýblı­ka­lyq baıqaýda «Altyn sapa» belgi­sine, «Qaraótkel» altyn medaline eki márte ıe bolǵan. Sondaı-aq kásiporyn «Sút ónimderi» nomınasııasy boıynsha «Halyq markasy», oblystyq «Qazaqstannyń ozyq taýary» baıqaýynda birneshe ret jeńimpaz atandy. 2015 jyly «Sala jeńimpazy», 2016 jyly halyq­aralyq sertıfıkatpen mara­pattalǵan.

Qys − aýyl turǵyndary úshin óte jaýapty kezeń. Sondyqtan «Ro­dına» agrofırmasynyń ujymy nárli azyq qoryn − 80 myń, pishen ázirleýdi 5 myń tonnaǵa jetkizdi. Oǵan qosa, munda júgeri, túrli mıkro, makro qospalardyń qory da qomaqty.

Agrofırmanyń egin sharýashy­lyǵyndaǵy tabystary da tolaǵaı. Egistik alqaby 50 myń gektardan asady. Byltyr dıqandar onyń ár­bir gektarynan 17,3 sentnerden ónim aldy.

Atalǵan agrofırma saýyn sıyr­ basyn 6 myńǵa kóbeıtip, oǵan qosa bordaqylaýǵa ári etti baǵyttaǵy iri qara maldy ósirý úshin 220 bas qa­zaqtyń aq bas sıyryn satyp alǵan.

Joǵary sapaly azyq-túlik ta­ýar­lary jergilikti jerde ón­dirile­tin bolǵandyqtan, turǵyndar buryn­ǵydaı mal ósirýge, onyń ishin­de iri qara ustaýǵa asa yntaly emes. Sebebi arzan tamaq ónimderi dúken sórelerinde tolyp tur. Ekinshi­den, joǵary sapaly et pen sút, tipti jemis-jıdekter de ózderinde óndirilgendikten, mun­da okrýg turǵyndaryna edáýir jeńildikter de qarastyrylǵan. Ár­­bir eresek turǵynǵa zamanaýı dıs­kontty karta berilgen. Osy kar­tamen olar taýarlardy ar­zan­datylǵan baǵamen satyp alady. Jańadan salynǵan «Sharýashylyq marketi» dúkeniniń ótken jylǵy taza paıdasy 734 mln teńgeden asyp tústi.

«Sıfrly Qazaqstan» baǵdarla­masy «Rodına» okrýginde aıryqsha damyǵan. Taýarly sút fermasy, kitaphana men mádenı oshaqtarda, tipti kóshelerde onyń aıqyn úl­gisi aldymen kózge túsedi. Munda ur­lyq-qarlyq degen atymen joq. Esh­kim kóshege qoqys tas­­ta­­maı­­­­dy. Sebebi bar­lyq jer­­­­de beı­ne­­­ba­qy­laý ka­­­me­­ra­lary or­­na­tyl­ǵan.

Sport­tyq olım­pıa­­­dalar men spar­ta­­­­kıa­­­­dalar­dy ótkizý – ro­dı­­na­­­­­­lyqtar úshin dás­­túr­li is. Jyl sa­ıyn ag­rofırma qory­­­nan adam­­­dardy, ásirese jastardy osyn­daı ilkimdi isterge tar­tý úshin qomaqty qarjy bó­linedi. Bıylǵy qysqy saıys Tá­ýelsizdigimizdiń 30 jyl­dy­ǵyna arnaldy.

Bıznestiń áleý­mettik ja­ýap­ker­shiligi turǵysyndaǵy ister munda jaqsy jolǵa qoıylǵan. Aıtalyq, «Jol kartasy-2020» baǵdar­lamasy aıasynda jastar men jańadan kelgen maman­darǵa 20 kottedj ben 8 páterlik alty qos qabatty úı­ler sa­lyn­ǵan. So­nyń nátı­je­sinde 68 adam jańa qo­nysqa kóshti.

Okrýgtiń jas tur­­­­ǵyndardy áleý­­met­tik jaǵynan qam­tamasyz etý­ge baılanysty arnaıy bólip otyrǵan qarajaty da kólemdi. Osy maqsatqa jylyna 100 mln teń­ge aqsha bólinedi. Mysaly, jańa úılengenderge, náresteli bolǵan­darǵa 150 myń teń­geden syıaqy be­rilse, ekinshi balaǵa taǵy da 200 myń teńge qosym­sha tólemaqy qarasty­rylǵan.

«Aqmola oblysynyń eń ozyq okrýgi» atanǵan «Rodına» jyl ótken saıyn jańaryp, zamanaýı shaǵyn shaharǵa aınalyp keledi.

I.Saýer áńgime barysynda Aq­­mola oblysynyń ákimi Ermek Mar­jyqpaevqa rızashylyǵyn bildire ketti. Ol oblystan alshaqta jatqan eldi mekenderge arnaıy baryp, kó­sheni jaryqtandyrýǵa, asfalt jol tóseýge, aýyz sý máse­lesin she­shýge, mádenı-sporttyq keshender men aýrýhanalar qury­lysyn sa­lýǵa qolushyn berip júr­gen kó­rinedi. Oblys ákiminiń shapa­ǵatyn ro­dınalyqtar da kórdi.

Búginde Ivan Adamovıchtiń bas­­ta­masymen «Rodınada» elge paı­dasy mol kóptegen ıgilikti is qol­ǵa alynǵan. О́ńirde jyl saıyn ja­syl jelekke bólengen 2-3 saıa­baq paıda bolady. Kóktem saıyn aýyl turǵyndary aǵash kóshetterin otyrǵyzýdy dástúrge aınaldyr­­ǵan. Tek byltyrdyń ózinde 25 myń túp aǵash otyr­ǵyzylǵan.

Bıylǵy jazda Ivan Adamovıch jańa me­shit pen sport­tyq keshen quryly­syn salýdy qol­ǵa almaqshy. Sáti tússe, onyń da ashylý sal­tana­tynyń kýágeri bolarmyz.

Isker azamat qa­rym-qabiletiniń ar­­qasynda nebir kúr­deli má­se­­lelerdi baıyppen ári sátimen sheship keledi. Bu­ǵan «Rodına» eldi mekeninde jasalyp jatqan irgeli jobalar kýá.

26 aq­pan kúni «Rodına» ká­sipornyna 60 jyl tolady. Bul óndiris oshaǵynyń atqaryp otyrǵan isteri – ózgelerge ónege. Kásiporyn basshysy Ivan Saýer men onyń ujymyna biz aldaǵy ýaqytta da tolaǵaı tabystar tileımiz.

 

Janat TÚGELBAEV,

Qazaqstannyń qurmetti jýrnalısi

Sońǵy jańalyqtar

Taraz qalasynda 20 soǵys ardageri bar

Aımaqtar • Búgin, 11:00

Qazaqstannyń 7 óńiri «qyzyl aımaqta» tur

Koronavırýs • Búgin, 10:45

Qazaq degenimiz – Baýyrjan...

Rýhanııat • Búgin, 09:45

505-shi túrmeniń tutqyndary

Tarıh • Búgin, 09:15

Mereke kúnder jańbyrly bolady

Aýa raıy • Keshe

Ammanǵa attandy

Sport • Keshe

Qazanda kúsh synasýda

Sport • Keshe

Shet eldegi qazaq generaldary

Qazaqstan • Keshe

Qadir túniniń qasıeti

Rýhanııat • Keshe

Erlik pen patrıotızm mektebi

Qazaqstan • Keshe

Almaty qalasynda jer silkindi

Aımaqtar • 06 Mamyr, 2021

Taýda joǵalyp ketken týrıst tabyldy

Aımaqtar • 06 Mamyr, 2021

Uqsas jańalyqtar