Ashyq qosymshasy – bıznestiń qalaýy

Sıfrlyq damý, ınnovasııa jáne aero­ǵarysh ónerkásibi mınıstrligi Sıfr­lyq sheshimder departamentiniń dırek­tory Bekbolat Moldabekovtiń aıtýynsha, Ashyq mobıldi qosym­sha­syn ázirleýge bıznestiń ózi bastama­shy­­lyq jasaǵan. Sondyqtan oǵan mem­le­­ket qazynasynan eshqandaı qar­jy bólingen joq. «Atameken» Ult­tyq kásip­kerler palatasy basqarma tór­aǵa­synyń orynbasary Narıman Ábil­sha­ıyqov ta mobıldi qosymshany daıyn­daýǵa bıýdjet qarajaty jumsalmaǵanyn jetkizdi.

– Memleket qarjysy jumsaldy de­gen daqpyrt áńgimeni doǵarý kerek. Jalpy, sıfrlandyrý baǵytyndaǵy ónimder qymbatqa túspeıdi. Ashyq – otandyq óndirýshilerdiń ázirle­mesi. Qazaqstandyq kompanııa «Info­Qazaqstan» elektrondy platformasy men Ashyq mobıldi qosymshasyn ázir­lep shyqty. Bastamany júzege asy­rý úshin memlekettik bıýdjetten qara­jat jumsalǵan joq, – dedi Narıman Ábilshaıyqov Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken brıfıngte.

Osy kúni el ishinde Ashyq qosym­shasy el turǵyndarynyń erkin júrip-turýyn shekteı me?» degen saýalǵa ja­ýap izdeýshiler kóp. Bul saýalǵa Sanı­tarlyq-epıdemıologııalyq baqylaý komıteti Sıfrlandyrý basqarmasynyń basshysy Saıan Ábdishev jaýap berdi.

– Ashyq mobıldi júıesi adam­dar­dyń qozǵalysyn shektemeıdi. Tek karantın jaǵdaıynda bızneske óz qyzmetin jalǵastyrýǵa múmkindik beredi. Onyń ústine júıe erikti túrde júzege asyrylady. Iаǵnı memleket tarapynan esh­kim mindettelmeıdi. Búginde bıznes úshin aqparattyq tehnologııalardyń kó­megimen karantın jáne shekteý sha­ra­­lary jaǵdaıynda jumys isteý múm­kindigi paıda boldy. Bul júıeniń maq­saty – qaýipsiz ortany qamtamasyz etý jáne kelýshilerdi koronavırýs ınfek­sııa­synan qorǵaý, – dedi S.Ábdishev.

Onyń aıtýynsha, bas sanıtar dári­ger­diń qaýlysyna sáıkes, el tur­ǵyndary «naýqas» jáne «olarmen baı­­­la­­nysta bolǵandar» dep bólinedi. Má­se­len, Ashyq jobasy boıynsha ár­bir adamǵa mártebe beriledi. Kez kel­gen nysanǵa kirgen kezde QR-kodty ska­ner­­leý kerek. Sol kezde kelýshiniń mo­­bıldi qosymshasynda ındıkator kó­ri­nedi. Qyzyl tús – kelýshiniń naý­qas ekenin, sary tús – naýqas adammen baı­la­nysta bolǵanyn, al jasyl tús baı­lanysta bolǵandar bazasynda tirkel­megenin bildiredi. Kók tús PTR zert­teýinen ótpegenin kórsetedi.

Nur-Sultan qalalyq turaqty damý ortalyǵynyń IT-sáýletshisi, sıfrlandyrý salasynyń mamany Vıtalıı Pýs­tovoıtenkonyń aıtýynsha, QR-kod­tar «InfoQazaqstan» elektrondy plat­formasyndaǵy sýbektilerge beri­ledi. QR-kod árbir kirip-shyqqan sa­ıyn usynylady. О́ıtkeni bizde aýmaǵy úlken, birneshe esigi bar bıznes sýbek­tileri bar. Soǵan oraı júıede eki QR-kod basyp shyǵarylady. Bireýi – kirýge, al ekin­shisi – shyǵýǵa arnalǵan.

– Ashyq mobıldi qosymshasy­nyń reı­tıngisiniń tómen ekeni ras. Biraq bul teris pikirlerdiń arnaıy tapsyrys­pen daıyndalǵanyn baıqap qaldyq. Qosymsha týraly jarııa etken kezde adamdardyń shatasýyna nemese durys túsinbeýine baılanysty chıpteý men túske bólýge qatysty másele týyndady. Negizinde ekpege qarsy shyǵyp júrgen adamdar toby qosymshany baǵalaýda tym tómen ball qoıyp, qosymshany buǵattap tastaýdy kózdegen sekildi. Sonymen qatar sheteldik trafıkti de nazarymyz shaldy. Sondyqtan oǵan shekteý qoıdyq. Iаǵnı sheteldik paıdalanýshylar qosymshany júktep alýǵa múmkindigi joq jáne teris baǵa qoıa al­maı­dy. Qosymsha eshqandaı málimet jınamaıdy. Muny tikeleı baptaýyna ótip tekserýge de bolady. Ashyq qosym­shasyndaǵy derekter júıede ár 20 mınýt saıyn jańartylady, ıaǵnı tek­serý júrgiziledi. Aqparat biryńǵaı derek­qorǵa zerthanalardan olardyń regla­mentine sáıkes túsedi, – dedi Vıtalıı Pýstovoıtenko.

Narıman Ábilshaıyqovtyń baıanda­ýynsha, áli kúnge deıin 15 myńnan astam kásipkerlik sýbektisi óz jumysyn jan­dan­dyrmaǵan. Jekelegen óńirlerde shek­­teý­ler bar. Ony jergilikti bas sanı­tar­lyq dárigerler qabyldaıdy. Kásip­ker­lerde zaldardy toltyrýǵa baıla­nys­ty qyzmetti shekteý, jumys reji­mi, qoz­ǵa­lysty shekteý jáne dezınfek­sııa­lyq ton­nel jáne taǵy da basqa jańa sanı­tar­lyq talaptar boıynsha suraqtar týyndaıdy.

– Ashyq qanatqaqty jobasy adam­nyń boıynda aýrýdyń qandaı da bir bel­gileri, qoǵamdyq bıznes ortaǵa ba­rýǵa qarsy kórsetilimderi bar-jo­ǵyn anyqtaıdy. Qanatqaqty joba Alma­ty men Nur-Sultan qalalarynda qań­tar aıynan bastap iske qosyldy. Qazir ob­lys ákimdiginiń bastamasymen Qara­ǵandy qalasynda júzege asyrylýda. Jalpy, jobaǵa Qazaqstan boıynsha 130-dan astam sýbekt qatysady. Atal­ǵan platformada 20 myńǵa jýyq tir­keý júrgizildi. О́tken aptada bas sa­nı­tar­­lyq dáriger belgili bir sýbek­tilerdiń ju­mysyn jeńildetýge múm­kindik bere­tin jańa qaýlyǵa qol qoı­dy. Bul joba Ońtústik-Shyǵys Azııa elderinde oń nátıjeler berdi. Búgin­de iri áýe tasy­maldaýshylar da TravelPass sııaqty plat­­formany ázir­ledi. Onda da QR-kod júıesi qolda­nylady. Menińshe, qazirgi kezde bul eń ońtaıly jáne qolaıly jol», – dedi Narıman Ábilshaıyqov.

2021 jylǵy 22 qańtardan bastap Ashyq qosymshasy Infokazakhstan.kz platformasymen biriktirildi. Ol ar­qyly qatysýǵa ótinim berýge jáne QR-kod alýǵa bolady. Eske sala keteıik, Infokazakhstan.kz platformasy pandemııa jaǵdaıynda 700 myńnan astam kásipkerlik sýbektisiniń jumysyn jan­dandyrýǵa jol ashty.

Joǵaryda aıtyp ótkenimizdeı, Ashyq qosym­shasynda eshqandaı máli­met jı­nal­maıdy. Kelýshiniń jeke sáı­kes­ten­dirý nómiri men tegi Densaýlyq saq­taý mınıstrliginiń júıesinde tir­keledi. Serverdegi málimetter Sıfr­lyq damý, ınnovasııa jáne aero­ǵarysh ónerkásibi mınıstrliginde tur. Den­saý­lyq saqtaý mınıstrligi qosymshaǵa kelý­­shilerdiń kirýin óziniń aqparattyq júıe­leri arqyly kóre alady. Al mekeme qyz­metkerleri kelýshi kórsetken már­tebeni ǵana kóredi. Mekemege uıaly telefonsyz kelgen adam jeke máli­metterin tekserýge kelisim beredi. So­dan keıin mekeme qyzmetkerleri onyń máli­metterin júıege engizip, koro­na­vırýspen aýyrǵanyn nemese aýyr­ǵandarmen baılanysta bolǵan-bolma­ǵanyn tekseredi.