Aımaqtar • 05 Naýryz, 2021

Jurt izdegen Jibek

1737 ret kórsetildi

Munaıly óńir jurtshylyǵy Jibek Bısenovany izdeıdi. Tipti ony janashyryndaı kórip, kómek suraıtyn jandardyń qatary kóbeıdi. Nege? О́ıtkeni ol – eńbek jolyn 40 jyl buryn medısına salasynda bastaǵan dáriger. Al sońǵy 20 jyldan beri «Bolashaq K» qoǵamdyq qoryn basqarady. Maqsaty – medısınalyq qyzmet kórsetý sapasyn jaqsartý, sala qyzmetkerleriniń biliktiligin arttyrý, sondaı-aq qorshaǵan ortany qorǵaý, turǵyndardyń quqyqtyq saýatyn jetildirý.

Teginde dárigerlik kásipti tańdaǵan adamnyń júregi meıirimge toly bolatyn shyǵar. 1980 jyly Aqtóbe medısına ınstıtýtyn bitirgen jas maman ózi qalaǵan mamandyǵynyń qyr-syryn meńgerý úshin qazaq dalasynyń bir qıyryndaǵy Jańaózen qalasyna barýdan bas tartpady. Munaıly túbektegi qalashyq turǵyndaryna medısınalyq qyzmet kórsetý úshin ýchaskelik dáriger bolýdy qomsynbady. Sóıtip eńbek joly bastalǵan Jańaózende dárigerlik mindetin adal atqarýǵa bilek túre kiristi. Aldyńǵy tolqynnyń tálimin úırenip, mol tájirıbe jınady.

Al tájirıbeli áriptesteri betinen qaqpaı, belin býǵan talapty jas dáriger keıin qońsy qonǵan Atyraý men Mańǵystaý oblystarynda jaýapty jumystardy abyroıly atqardy. Árıne, birden basshy atanbady. Aldymen, oǵan dáriger-reanımatolog, bólim meńgerýshisi sekildi jaýapkershiligi zor mindet júkteldi. Keıin birikken qalalyq balalar aýrýhanasy bas dárigeriniń orynbasary, bas dárigeri boldy. Mundaı jaýapty jumysqa ekiniń biri tańdalmaıdy. Osy turǵydan aıtqanda, muny Jibek Qýanǵalıqyzynyń áriptesteri arasyndaǵy bedeliniń, aq halaty men abyroıyna qylaýdaı daq túsirmegen dárigerlik antyna adaldyǵynyń jemisi desek, artyq aıtqandyq bola qoımas. Arada aılar ótip, jyldar jyljyǵan soń ony taǵy bir jaýapty jumys kútip turdy. Bul – Atyraý qalalyq densaýlyq saqtaý bólimi basshysynyń orynbasary laýazymy.

Qandaı ortada jumys istese de, qandaı laýazymdy qyzmetti atqarsa da adamgershilik qaǵıdasynan attamaýǵa tyrysty. Adamdyq aınasyna kóleńke túsirmedi. Áriptesterimen tez tabysty. Turǵyndardyń, sonyń ishinde syrqaty bar balalardyń densaýlyǵyn jaqsartýdy maqsat tutty. Ásirese, buryn kóp kezdespegen Daýn sındromyna shaldyqqan balalardy saýyqtyrýdy qolǵa aldy. Osy maqsatyn iske asyrý úshin 2000 jyly «Bolashaq K» qoǵamdyq qoryn qurdy. Sóıtip HIH ǵasyrda boı kótergen eski ǵımaratty senimdi basqarýǵa alyp, demeýshiler kómegimen jóndeý júrgizdi. Túrli konkýrstarǵa qatysyp, granttar jeńip aldy.

Jibek Bısenovanyń pikirinshe, statıstıkaǵa sáıkes, turǵyndardyń shamamen 80 prosentke jýyǵy ártúrli ótkir jáne sozylmaly aýrýdan zardap shegedi. Munyń qataryna tis, býyn aýrýlaryn jatqyzýǵa bolady. Tipti túrli otadan keıin aǵzada aýyrsyný seziledi. Atyraý oblysynda da jiti jáne sozylmaly aýrýy bar naýqastar sapaly dıagnostıkadan ótý, arnaıy emdelý kýrsyn alý úshin Nur-Sultan men Almaty qalalaryna sabylatyny daýsyz.

– Sol sebepten medısınalyq klınıka men ońaltý ortalyǵyn ashtyq. Munda 30 adam jumys isteıdi, – deıdi qor dırektory Jibek Bısenova. – Olar sal aýrýyna, mıy zaqymdanyp, sóıleı almaı qalǵan balalarǵa da, ınsýlt­­tan keıin densaýlyǵyn túzegisi kelgen eresekterge ońaltý júrgizedi. Máselen, byltyr ońaltý ortalyǵynda 1 400 adam arnaıy emdeý kýrsynan ótti. Prosedýralardyń bir bóligi medısınalyq saqtandyrý qory aıasynda júzege asyrylady.

Bilikti dárigerdiń aıtýynsha, múmkindigi shekteýli balalardyń sany artyp keledi. Júıke júıesi jetilmegen, merziminen buryn týǵan balalardyń múgedek bolýynyń bir sebebi – ońaltýdyń kesh bastalýy. Durysynda, mundaı balalarǵa ońaltýdy týǵan sátten, ıaǵnı erte bastaǵan jón.

– Oblysta ózge de ońaltý ortalyǵy bar. Biraq ońaltýdyń tıimdiligin arttyrý úshin eki másele oń sheshimin tabýy tıis. Birinshiden, mundaı ortalyqtaǵy mamandar naýqasqa beriletin ońaltýdy saralaı alatyn biliktiligi joǵary bolýy kerek. Ekinshiden, ońaltý is-sharasy júıeli júrgizilgeni jón. Sonda ǵana ońaltýdyń tıimdiligi baıqalady. Sondyqtan bizdiń ortalyqta qyzmetkerlerdiń biliktiligin arttyrýǵa erekshe kóńil bólinip otyr, – deıdi ol.

 

Atyraý oblysy

 

Sońǵy jańalyqtar

Aısberg aqıqaty

Ádebıet • Keshe

Joq kitapty izdeý

Ádebıet • Keshe

Krest-kedergi...

Ádebıet • Keshe

Zaısanda mal qyrylyp jatyr

Aımaqtar • Keshe

Uqsas jańalyqtar