О́ner • 10 Naýryz, 2021

Keneptegi kóshpendiler álemi

475 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Á.Qasteev atyndaǵy Memlekettik óner mýzeıinde belgili grafık-sýretshi Batýhan Baımenniń el Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵyna arnalǵan NOMADS atty jeke kórmesi ashyldy.

Keneptegi kóshpendiler álemi

Batýhan Baımen óz shyǵar­ma­­shy­lyǵynda máńgilik qun­dy­lyqtarǵa úndeý jasaıdy, qam­­tı­tyn taqyryptarynyń aýqymy keń. Tek elimizde ǵana emes, alys shetelderdegi óner súıer qaýym da onyń qoltańbasyn erekshe ba­ǵa­laıdy. Sýretshi Qazaqs­tan­nyń kóne jáne jańa tarıhyna toqtala otyryp, týyndylarynda ejelgi túrkilerdiń tarıhyn, kóshpendiler álemin, sondaı-aq adam men onyń ómiri jáne taǵy kóptegen taqyryptardy beıneleıdi. Shyǵarmalarynyń ózin­dik qurylymyn metafo­ra­lyq, sımvolıkalyq nemese allegorııalyq sıýjettermen jasaıdy. Sóıtip, ár taqyrypqa erekshe kórkem-beınelik til tabady. Mysaly, «Túrkiler» (2015), «Kóshpendiler», «Uly dala», «Abylaı hannyń túsi», «Sońǵy oıyn», «Toqyraý» (2018), «Zulmat», «Umaı ana», «Ospan batyr», Sońǵy Nomad (2019), «Ataq qýalaý», «Jeńimpaz», «Tabyný», «Samǵaý» (2020), «Ań stıli» (2021) toptamalarynda ol dramalyq oqıǵalar men ashy shyndyqqa toly álemge qa­raı­tyn baqylaýshynyń ótkir, se­zimtal jáne aqyldy kózqa­ra­syn beıneleıdi. Árbir paraq kom­pozısııalyq qurylymy ja­ǵynan úılesimdi, mazmuny tur­ǵy­synan tereń maǵynaǵa toly, olarda halyqtyń rýhy bar. So­ny­men qatar sýretshi Abaı Qunanbaev, Shyńǵys Aıtmatov, Álisher Naýaı shyǵarmalaryna kóńil bólip, túrki halyqtary fılosofııasynyń biregeıligin zerdeleıdi.

Sýretshi shyǵar­ma­shy­ly­­ǵynda z­amanaýı beıneleý óne­rindegi jańa tendensııalar­dy ustana otyryp, ata-baba­larymyzdyń kóshpeli má­de­nıe­­tiniń baǵa jet­pes mu­ra­­sy­nan shabyt alady. Onyń gra­­­fıkalyq týyndyla­ry aýqym­­dylyǵymen, oı kemel­di­­­­ligimen, biregeı dala boıaýy­men erekshelenedi. Kórmege sý­ret­shiniń 77 grafıkalyq ju­mysy qoıylǵan. Bul jańa ju­mystar men sońǵy onjyl­dyq­taǵy tańdaýly týyndylar, – deıdi kórme jetekshisi, ónertanýshy Samal Mamytova.

Baımen Batýhan Ábdi­ke­rimuly 1955 jyly 17 tamyzda Ońtústik Qazaqstan oblysy, Túlkibas aýdany, Abaı aýylyn­­da dúnıege kelgen. 1977 jyly Shymkent pedagogıkalyq ınstıtýtynyń kórkemsýret-grafıka fa­kýlte­tin támam­da­dy. О́z eńbek jolyn Á.Qas­teev atyndaǵy kórkemsýret kol­led­jin­de muǵalim bolyp bastap, bú­­ginde Ońtústik Qazaqtan óńi­­­rinde túrli laýazymdy qyz­met­ter atqaryp, jemisti eńbek etip keledi. 1989 jyldan KSRO Sýretshiler odaǵynyń múshesi. Ol kóptegen respýblıkalyq, odaqtyq, halyqaralyq kórme­ler­diń qatysýshy. Sýretshiniń jeke kórmeleri elimizdiń iri qa­la­larynda, sonymen qatar Ger­ma­nııa, Túrkııa, Qyr­ǵyz­stan, О́zbekstan, Kıpr mem­le­ket­terinde ótti.

 

ALMATY