Ekonomıka • 11 Naýryz, 2021

Sońǵy 5 jylda ákimshilik jaýapkershilikke tartylǵan kásipkerler sany eki ese ósken

250 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Búgin Bas prokýratýra alańynda Bıznesti qorǵaý jónindegi V forým ótti. Is-shara «Atameken» QR UKP-nyń qatysýymen uıymdastyryldy, dep habarlaıdy Egemen.kz.

Sońǵy 5 jylda ákimshilik jaýapkershilikke tartylǵan kásipkerler sany eki ese ósken

Jıynǵa «Atameken» QR UKP Tóralqa Tóraǵasy Tımýr Qulybaev, QR Bas prokýrory Ǵızat Nurdáýletov,  Qazaqstan kásipkerleriniń quqyqtaryn qorǵaý jónindegi ýákil Rýstam Júrsinov jáne bıznes-qoǵamdastyq ókilderi, QR Parlamenti depýtattary, memlekettik organdardyń jetekshileri qatysty. 

Jıynda Bıznesti qorǵaý jónindegi jol kartasyn iske asyrý qorytyndysy men jumys nátıjesi talqylandy. 

Forýmdy ashyp, Bas prokýror Ǵızat Nurdáýletov el basshylyǵy  kásipkerlik salasyndaǵy zańdylyqty qamtamasyz etýde prokýrorlarǵa úlken mindet júktegenin atap ótti. 

«Búginde bızneske qylmystyq iske zańsyz tartýdan bastap, ákimshilik kedergilerdi azaıtýǵa deıingi keshendi prokýrorlyq qorǵaýdy qalyptastyryp otyrmyz»,  dep atap ótti Bas prokýror 

«Atameken» UKP jáne múddeli taraptarmen birlesip, birqatar nátıjege qol jetkizgen.Tekserýler aıtarlyqtaı qysqartyldy. Bızneske qoıylǵan ruqsattar men talaptar 40%-ǵa (30 myńnan 17 myńǵa deıin) tómendedi. Sondaı-aq barlyq tekserýdi tirkeý avtomattandyrylǵan. 

Bas prokýratýranyń Quqyqtyq statıstıka jáne arnaıy esep jónindegi komıtet «Tekserý sýbektileri men obektileriniń biryńǵaı tizilimi» júıesi arqyly zańsyz tekserýlerdiń jolyn kesedi. 

Qazirgi kezde Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha laýazymdy adamdar men qylmystyq qýdalaý organdarynyń kásipkerlik qyzmetke zańsyz aralasýyn toqtatý boıynsha sharalar ázirlenýde.

Qylmystyq prosestiń úshjaqty modeli engizilip jatyr, onda prokýrorlar jaýapkershiliginiń ókildigi men jaýapkershiliginiń aýqymy naqty belgilengen. Bul shara bıznesmenderdiń quqyǵyn qorǵaýda qosymsha tetikterdiń biri bolady. 

Sonymen qatar, keıbir tergeý áreketterin prokýrordyń kelisiminen keıin nemese sottyń kelisimimen ǵana júrgizý úshin qylmystyq is júrgizý kodeksine birqatar túzetýler daıyndaldy.

Forým qatysýshylary bıznestiń karantındik shekteýlerge qatysty problemalaryn jekeleı talqylady. 

Osy kezeńde prokýrorlar 60 myńnan astam kásipkerdiń quqyqtaryn qorǵady. 

UKP Tóralqa Tóraǵasy Tımýr Qulybaev óz sózinde prokýratýra jáne ýákiletti memlekettik organdarmen birlesip, pandemııa kezeńinde bıznes nysandaryn zańsyz tekserý jáne aıyppul salýǵa qatysty máseleni sheshkenderin atap ótti. 

Bas prokýratýra  basqa da memlekettik organdarmen birlesip, reıderlik pen bıznes jumysyna zańsyz aralasý úshin ókiletti tulǵalardyń jaýapkershiligin arttyrý máseleleri boıynsha sáıkes túzetýler daıyndaldy. Memleket basshysy bul máseleni birneshe ret aıtyp, jumysty tezdetýdi tapsyrdy.    

«Bıznesti qorǵaýda prokýratýra róli edáýir kúsheıtildi. Jumys toptarynyń alańdarynda sáıkes usynystar qorytylyp jatyr. Atap aıtqanda, endi kásipkerlerlik sýbektilerdiń ótinimderi boıynsha prokýrorlar tikeleı tekserý júrgizý múmkindigine ıe bolady. Prokýrorlar qylmystyq tergeý bastaýdyń zańdylyǵyn tekserip, tergeýdiń aqylǵa qonymdy merzimin belgileıdi. Qylmystyq prosess barysynda prokýrorlarmen revızııa óndirisi maquldanady», dedi «Atameken» basshysy. 

Osy bastamalardyń barlyǵy bıznes tarapynan qoldaý tapqanyn aıtty. Spıker Salyq kodeksine revızııa júrgizý sheńberinde salyqtyq ákimshiliktendirýdi ońaılatý talap etiletinin atap ótti. Sıfrlandyrý, eńbekaqy qoryna júktemeni azaıtý, kóleńkeli ekonomıkadan shyǵýdy yntalandyrýǵa basymdyq berilýi tıis. 

Sonymen qatar Tóralqa Tóraǵasy kásipkerlik qyzmetti «taza paraqtan» retteý boıynsha jumystyń jalǵasyp jatqanyna nazar aýdardy, onyń  sheńberinde bızneske qoılatyn talaptardyń basym bóligi qaıta qaralady. 

«Biz bul aýqymdy jumys ekenin, baqylaýshy organdardyń barlyǵy birdeı «qysym jasaý tetikterinen» erikti túrde bas tartpaıtynyn túsinemiz.  Sondyqtan Bas prokýratýra men basqa da seriktesterimizdi osy reformalardy ilgeriletýge barynsha atsalysýdy suraımyz»,  dedi Tımýr Qulybaev. 

Búgingi tańda «taza paraqtan» retteý sharalaryn saýatty jazyp shyǵýdaǵy basty mindetterdiń biri júıeli máselelerdi sheshý bolmaq, ol úshin máselelerdiń bastapqy sebebein izdeý kerek. Mundaı oıdy forým barysynda Qazaqstan kásipkerleriniń quqyqtaryn qorǵaý jónindegi ýákil Rýstam Júrsinov aıtty. 

«Sońǵy 5 jylda ákimshilik jaýapkershilikke tartylǵan kásipkerler sany eki ese ósken, memlekettik organdar sheshimderi men áreketine shaǵymdaný týraly aryzdar 4 ese artqan. Memlekettik mashına bızneske jyl saıyn jańa talaptar qoıady. Búginde talaptardyń naqty sanyn eshkim bilmeıdi. Sáıkesinshe – bıznes talaptardyń barlyǵyn bile bermeıdi, nátıjesinde – jaýapqa tartylǵandardyń sany kóp. 

Memlekettik retteýdiń shegi men shamasyn anyqtap alǵan jón. Táýekel bolmasa – retteý de bolmaýy kerek, táýekel bar bolsa – onda memleket retteý sharasyn engizýge quqyly. Retteý bıznes, sondaı-aq memleket úshin joǵary talaptardy kózdemeýi kerek. 

Biz keremet zańdardy jaza alamyz, biraq sáıkes ınstrýmentarıı bolmasa olar kádege aspaıdy. Sondyqtan mindetti talaptar tizilimin engizýdi usynyp otyrmyz. Bul bızneske qoıylǵan talaptardyń bárin qamtyǵan biryńǵaı baza bolmaq. Talap Tizilimde kórsetilgen bolsa, memlekettik organ tekserip, jazalaýǵa quqyly, talap Tizilimde kórsetilmese – jazalaýǵa jol joq»,  dedi Rýstam Júrsinov. 

Sonymen qatar bıznes-ombýdsmen memlekettik retteý tehnologııalardyń damý deńgeıine sáıkes kelýi men aqylǵa qonymdy bolýyn, sonymen qatar bıznes úshin negizsiz kedergiler týdyrmaı, júıeli jáne dáıekti bolýy qajet ekenin basa aıtty.

Bas prokýratýra jáne «Atameken» UKP arasynda oblystarda óńirlik jol kartalaryn jasaý arqyly bıznestiń júıeli máselelerin sheshý qajettiligi týraly kelisimdar jasaldy. 

Bıznesti qorǵaý jónindegi V Forým sońynda 2021 jylǵa О́zara yntymaqtastyq týraly jol kartasyna qol qoıyldy.