Rýhanııat • 14 Naýryz, 2021

Búgin 14 naýryz – Kórisý kúni

15960 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Búgin, 14 naýryz – Kórisý kúni. Bul kúndi Amal merekesi dep te ataıdy. Adamdar osy kúni burynǵy ókpe-renishin keshirip, bir-birine amandyq-saýlyq tileıdi. Kórisý kúninde jasy kishi adam úlken kisiniń úıine baryp kórisip shyǵady. Mindetti túrde kem degende úsh úıdiń esigin ashý kerek degen yrym bar. Ásirese qudaıy kórshige aldyńǵy rette kirip shyqqan jón, dep jazady Egemen.kz

Búgin 14 naýryz – Kórisý kúni

Shyǵys elderiniń  kezindegi kúntizbesi boıynsha naýryzdyń bastalýy hamal (amal) aıynyń 1 juldyzy bolyp esepteledi. Hamal dep otyrǵanymyz Toqty shoqjuldyzynyń eski parsysha ataýy. Kún men tún teńelip, amal kirgen sátte Toqty shoqjuldyzy týady degen uǵym qalyptasqan.

«Naýryz» sózi «jańa kún» degendi bildiredi. Ertede qazaq bul kúndi «naýryz» demeı «amal» degen. Bul sózderdiń aıyrmashylyǵy joq deýge bolady. Al bul qazirgi kúntizbe boıynsha 14 naýryzǵa sáıkes kelip otyr.

Kórise otyryp, bir-birine «Bir jasyńmen!», «Jasyń qutty bolsyn!», «Jasyń qaıyrly bolsyn!» dep aıtý kerek. Adamdar úı ishin jýyp, tazalap, aýlany da retke keltirip qoıady. 

14 naýryz kúni tań biline bastaǵanda eshkim uıyqtap jatpaýy kerek. Ásirese qarty bar úıler erte oıanyp, kórisip shyǵatyn adamdardy kútip otyrady.  Mindetti túrde ár úı dastarqanyn toltyryp, bar táttisin qoıyp, baýyrsaq, jeti shelpek pisiredi.

Kórisý kúnine eshkim arnaıy shaqyrylmaıdy, jaıylǵan dastarhan jıylmaıdy. Adamdar bir-birine túske deıin kórisip shyǵýǵa tyrysady. Túske deıin naǵyz meıram seziledi. Al keshigip qalǵandar bolsa, birtindep keshke deıin kele berýine bolady. 

Kórise kelgen adamdar (kóbine kishkentaı balaqaılar) kórisip shyqqan úıiniń dastarqanynan dám alyp ketedi. Adamdar jańa ne taza kıim kıedi. О́kpe-renishti umytyp, kórisý kúninde adamdar bir-birimen tabysady. Kórise shyqqan adamdy qabaq shytpaı kóterińki kóńil kúımen qarsy alyp, dastarqanǵa shaqyrady. 

Bireýden qaryz alǵan bolsa, qaryzyn osy kúnge deıin ıesine berip tastaýǵa tyrysady. Kórisý kúniniń rásimi boıynsha er adamdar qushaqtasyp, tós túıistiredi, áıelder bolsa, qushaqtasyp, betterinen súıip kórisedi. Tek kelinderdiń atalarymen jáne qaıynaǵalarymen kórisýlerine bolmaıdy degen yrym bar. 

Bul kúni eshkim eshkimge renjimeı, jaıdary júrý kerek. Kórisýge kelmegen adamǵa «Kórisip shyqpady» dep renish bildirý oryndy sanalady. 

Endeshe, bereke men birliktiń meıramy Kórisý kúni qutty bolsyn! Bir jastaryńyzben!