INTEGRASIIа – ÁLEMDIK QUBYLYS

Senat Tóraǵasy Qasym-Jomart Toqaevtyń tóraǵalyǵymen ótken palatanyń sársenbi kúngi plenarlyq otyrysynda depýtattar tórt zańdyq qujatty talqyǵa saldy. Kún tártibine qoıylǵan máseleler sany az kóringenimen, senatorlardyń zań jobasyn tanystyrýshylarǵa degen suraqtary kóp boldy. Aldymen depýtattar nazaryna “Sáıkestigi mindetti baǵalanýǵa (rastalýǵa) jatatyn ónimniń Keden odaǵynyń kedendik aýmaǵyndaǵy aınalysy týraly kelisimdi ratı­fı­ka­sııalaý týraly” zań jobasy usy­nyl­dy. Ony jańadan taǵaıyn­dal­ǵan Indýstrııa jáne jańa teh­no­logııalar birinshi vıse-mınıstri Albert Raý tanystyrdy. Kelisim ónimniń sáıkestigin mindetti baǵa­laý (rastaý) jónindegi jumystar nátıjelerin, synaq hattamalary men sáıkestik sertıfıkattaryn óz­ara tanýdy kózdeıdi. Iаǵnı, synaq zerthanalarynda rastalǵan taýar­lar 3 el tarapynan da tanylyp, Ke­den odaǵy aýmaǵynda taýarlar­dyń erkin qozǵalýyna múmkindik beredi. Talqylaý barysynda otandyq taýar óndirýshiler múddesin qorǵaý, qazaqstandyq ónimderdiń kóbirek bolýy, ónim qaýipsizdigi salasyn­da­ǵy talaptardyń saqtalmaǵany úshin quqyqtyq jaýapkershilik jaıyn­da­ǵy depýtattardyń saýaldaryna zań jobasyn ázirleýshiler jaýap berdi. Zań shyǵarýshylardyń pikirinshe, qazirgi kezde halyq arasynda aýqymdy túsindirý jumystaryn júrgizý kerek. Adamdar biryńǵaı ekonomıkalyq keńistiktiń tıimdiligi men basymdyqtary jaıynda ha­bar­dar bolýy, al kásipkerler Keden odaǵynyń jaǵdaılary men salyq salý júıesi, kedendik resimdeýler jáne taǵy basqa da máselelerdi aı­qyn bilýi tıis. “Memleket basshysy aıtqandaı, biz tek alǵa ilgerileımiz, Keden odaǵy jasalýy kerek, oǵan esh­qandaı kúmán joq”, – dedi osy­ǵan baılanysty Tóraǵa. Ol sondaı-aq “Integrasııa – álemdik quby­lys, onyń barysynda tek jeńim­paz­dar nemese utylǵandar bolmaı­dy, mundaı úderisterde árqashan múddeler tepe-teńdigi izdestirilip otyrady”, – dedi. Q.Toqaevtyń sózinen keıin depýtattar zań jobasyn qabyldaýdy uıǵardy. “Jer qoınaýy jáne jer qoı­naý­yn paıdalaný týraly” zań jo­ba­sy da qyzý talqyǵa tústi. Zań jo­basyn palata komıtetinde qaraý ba­ry­synda munaı men gaz óndirý sa­la­syndaǵy zańnamalardy eleýli túr­de jetildirýdi kózdeıtin 60-qa jýyq ózgerister sarapqa salynǵan eken. 1995 jylǵy “Munaı týraly” jáne 1996 jylǵy “Jer qoınaýy jáne jer qoınaýyn paıdalaný tý­ra­ly” zańdardy biriktirgen jańa zań jobasy jer qoınaýyn paıda­la­ný salasyndaǵy qoǵamdyq qaty­nas­tardy quqyqtyq retteýdi kóz­deıdi. Sondaı-aq, birlesken barlaý men óndirýge arnalǵan kelisim-shart tek strategııalyq mańyzdy kúrdeli geologııalyq ken oryndaryna qa­tys­ty jasalýy múmkin. Talqydan ót­ken zańdyq qujat birqatar ózge­ris­terimen Májiliske jiberiletin boldy. Sol sııaqty “Qazaqstan Res­pýb­lı­kasynyń keıbir zańnamalyq ak­ti­lerine órt qaýipsizdigi má­seleleri boıynsha ózgerister men tolyq­ty­rý­lar engizý týraly” jáne “Qazaq­stan Respýblıkasynyń keıbir zań­namalyq aktilerine transferttik baǵa belgileý jáne salyq salý máse­leleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly” zań jo­balaryna ózgerister men túze­tý­ler engizil­gennen keıin Májiliske jiberý týraly sheshim qabyldandy. Asqar TURAPBAIULY.