24 Sáýir, 2010

JASTARDYŃ JANAShYRY

970 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin
Qandaı da bir qurmet adamǵa alǵashqy kezekte eńbeginiń arqa­synda keletini belgili. Eńbegi men otbasy, áýlet birligine uıytqy bolý­da jan-tánimen berile qyzmet etken jannyń juldyzy qashanda joǵary bolmaq. Oǵan qudaı bergen qabilet qosylsa, eńbektiń janǵany sol emes pe? Otan otbasynan bastalady de­sek, sol otbasynyń basynda búgin­deri úlgili otaǵasy bolyp otyrǵan jannyń biri – Janat Jaýbasov. Almaty oblysy, Talǵar aýdany­nyń kezinde “Gornyı Gıgant” degen atpen Odaqqa belgili bolǵan sharýa­shy­lyǵynda eńbegimen qurmetke bó­len­gen azamat naryq zamanynyń kóshine de ilese bildi. El-jurtqa belgi­li kásipker retinde tanyldy. Sondyqtan ony, naǵyz segiz qyrly, bir syrly deýge ábden bolady. Qaraǵan­dy obly­sy, Shet aýdany, Aqsý-Aıýly aýylyn­da dúnıege kelgen Janat Bahrıden­uly 1965-66 jyl­dary osy aýyldaǵy Y.Altyn­sarın atyndaǵy orta mek­tepte oqı júre, Serik De­me­sinov­tiń basshyly­ǵymen sporttyń qazaq kúresi túrinen san márte saıys­tarǵa túsip, aýdan namysyn qorǵap, júldeli oryndarǵa ıe bolsa, 1966 jyly oblys chempıony atanyp, qazaq kúresinen sport sheberi atandy. Qazirgi tańda ol jastardy sala­matty ómir saltyna baýlyp júr. Ákesi Bahrıden Jaýbasuly Uly Otan soǵysyna qatysqan. Soǵysqa Shet aýdany­nan óz erkimen atta­nyp, barlaý rotasyn basqaryp, erligi úshin jaýyngerlik Qyzyl Tý ordenimen jáne ózge de medal­darmen marapattalǵan. Soǵys­tan keıingi jyl­dary Shet aýda­nynda maı zaýytynyń dı­rek­­tory qyzmetin atqarǵan. О́zi balýan, ánshi, syrnaı­shy, dombyrashy bolsa, anasy Bıhaıat Ǵalıahmetqyzy sýyrypsalma aqyn, ánshi, saýatty, ónerli adam bolypty. “Uıada ne kórseń, ushqanda sony ilersiń” degendeı, ata-anasynyń óneri men ónegesin kórip ósken Janat jasynan zerek, baýyrmal bolyp erje­tedi. Ájesiniń tálim-tárbıesin kórdi. Ájesiniń kóripkeldik qasıeti boldy. Búgingi kúnge deıin Aqsý-Aıýly aýylynyń turǵyndary, kóz kórgen qarııalary ájeıdiń erekshe qasıet­terin aıtyp otyrady. Janat Bahrıdenuly óziniń ómir jolynda qajyrly eńbeginiń arqa­synda kóptegen asýlardan ótti. Almaty qalasyndaǵy Qazaq ulttyq agrarlyq ýnı­ver­sıtettin úzdik tá­mam­dap, eńbek jo­lyn 1975 jyly Almaty oblysynyń “Gornyı Gıgant” aýylynda qara­pa­ıym baǵban­dyq­tan bas­tap,   bas agro­nom dáre­jesi­­ne de­ıin ósti. Osy ýaqyt ishin­de aýdandyq, aýyldyq keńesterge bir­­neshe márte depý­tat bolyp saı­la­nyp, aýdannyń qo­ǵam­dyq ómirine bel­sene ara­lasty. Al­­ma­­ty ob­ly­­synda 1975 jyly eń alǵash uıym­das­tyryl­ǵan aqyndar aıtysyna qatysyp, jeńimpaz atan­dy. Halqy­myzǵa belgili Á.Táji­baev, S.Máý­le­nov, M.Maqataev syndy aqyn­­­­dary­myzdyń kózin kórip, batalaryn aldy. Elimiz táýelsizdik alǵan soń, óz aldyna “Janat aýyly” atty jeke sharýa qojalyǵyn ashyp, ony joǵary dárejeli tanymal sharýa­shy­lyq qa­tary­na jetkizdi. Onda tek qana dándi daqyldardy ósirýmen ǵana shuǵyldan­baı, mal ósirýmen de aınalysty. Sony­men qatar, Almaty qalasyndaǵy Qazaq ulttyq agrarlyq ýnıversı­tetiniń stýdentterimen tyǵyz baıla­nys­ta bolyp, sharýa qojalyǵynda stýdentterdiń aldyn-ala tájirıbe jumystaryna arala­sýyna múmkindik jasap keledi. Sharýa qojalyǵy “Onjyldyqtyń úzdik kásipkeri” atty respýblıkalyq saıysta “Fermerlik eńbektiń ekpin­disi” atty nomınasııa boıynsha birin­shi dárejeli qurmet gramotasyn jeńip alǵanyn da aıta ketsek deımiz. Son­daı-aq, sharýa qojalyǵy Almaty qala­syndaǵy UOS ardagerlerine, zeı­net­kerlerge, múgedekterge, áleý­met­tik jaǵdaıy nashar otbasylarǵa únemi qaıyrymdylyq kómek kórsetip, halyqtyń ystyq yqylasyna bólenip keledi. Janat Bahrıdenuly uzaq jyl­dyq eńbegi úshin Talǵar aýda­nynyń “Qurmetti azamaty” atandy. Janat Bahrıdenuly tabıǵatynan ónerpaz, jalpy áýletterimen áde­bıet pen ónerge jaqyn jandar. Áý­le­tinde tórt ǵalym bar, olar ǵylym­nyń ár sala­synda eńbek etedi. Bos ýaqytynda dom­byra shertip, án salyp, óleń jazý­men aınalysatyn Janattyń bir­neshe óleń jınaqtary – “Aq­tilek”, “Júrek syry”, “Kók­segenim aýy­lym”, “Baı­ly­ǵ­ym – hal­qym men jer” degen taqy­rypta Otanyna, eline, ata-anaǵa degen súıispenshiligi jınaq­talyp, ja­ryq­qa shyqty. Radıo, tele­habar­larynda ár túrli taqyrypta – “Izdenis túbi iskerlik”, “Jańa ǵasyr”, “Erlik  eldikke, urpaqqa amanat” habarlaryna qatysyp, “Kúlpash” kórkem fılminde basty róldi somdap shyqty. Osyndaı azamattar Otanym dep qarqyndasa, qutty otaýlar Otany­myzdy kórkeıte bermek. Ulty­myzdyń ulaǵatty uly bola bilgen Janat Jaýbasovtaı azamat­tardyń juldyzy jana túspek. Ábdirahman QYDYRBEK.
Sońǵy jańalyqtar