Mýtasııalanǵan koronavırýs nemese Almatydaǵy ahýal nelikten nasharlady?

Shekteý sharalary uzartyldy

Osylaısha ońtústik shaharda karantın kúsheıtilip, lokdaýn 12 sáýirge deıin uzartyldy. Densaýlyq saqtaý mınıstri A.Soıdyń Almatyǵa juma kúni jumys saparymen kelip, qala ákimimen jáne medısınalyq mekemelerdiń basshylarymen birge birqatar jıyn ótkizip ketkeni de beker emes. Endigi jerde Almaty bıligine kóptegen máselelerdi – turǵyndardyń qaýipsizdiginen bastap, medısınalyq, áleýmettik, ekonomıkalyq, kadrlyq, qarjylyq jaǵdaılardy da qatar sheshýge týra keledi.

Juǵý jyldamdyǵy joǵary brıtandyq, ońtústik afrıkalyq shtamdar saldarynan Almatyda naýqastar sany birden kóbeıdi. Eger indetti tez aýyzdyqtap úlgermese, onyń saldary asa qaıǵyly bolatynyn búrkemeleýdiń qajeti joq. Eger Almaty bıligine qala turǵyndarynyń ózi kómektesip, jaýapkershilik tanytyp, júris-turystaryn tyıa turmasa, jaǵdaı baqylaýdan shyǵyp ketýi ǵajap emes. Máselen, jaǵdaı osyndaı bolyp jatqanda Almatyda tek juma kúni 300 kásipkerlik nysan men 700 jeke tulǵa karantın sharalaryn buzǵany úshin aıyppul tóleıtini belgili boldy. Demek, tyǵylyp qydyryp, toı-tomalaq uıym­das­tyryp jatqandar jetkilikti. Son­dyq­tan da megapolıste monıtorıngtik top­tardyń jumysy kúsheıtildi. Alaıda Almatyda juqtyrý jaǵdaılarynyń 42%-y qoǵamdyq oryndarǵa tıesili bol­ǵan­dyqtan, monıtorıngtik toptardyń sany 40-qa jetti. Mysaly, 21-26 naýryz aralyǵynda 98 tekserý júrgizilip, 300 kásipkerlik sýbektisine 230 AEK kó­le­min­de aıyppul salynady. Árıne, bul – bel ortasynan toqtatylǵan toılar, shyr­qy buzylǵan sharalar.

Jumadaǵy jańa shtamdar

Beısenbi kúni ótken brıfıngte qala­nyń Bas sanıtary Jandarbek Bekshın Alma­tyda koronavırýs ınfeksııasynyń jańa shtamdary tirkelýi ábden yqtımal eken­d­igin málimdegen bolatyn. Bul bol­jam da kóp kúttirgen joq. Juma, ıaǵnı 26 naýryz kúni Almatyda 450 adam­nyń indet juqtyrǵany jáne KVI-diń brı­tan­dyq, ońtústik afrıkalyq túrlerine shal­dyq­qa­ny anyqtaldy.

Jalpy bıylǵy 1 qańtar men 26 naý­ryz aralyǵynda Almatyda KVI juq­tyr­­ǵan 13 236 jaǵdaı tirkeldi. 2020 jyly jalpy esebi indetti juqtyrǵan 18 521 jaǵdaı tirkelgen. Joǵaryda atap ótkendeı, ınfeksııanyń kenetten órship ketýi jańa shtamdardyń qalaǵa kirgenine de baılanysty eken. Mýtasııalanǵan shtam­dardyń juq­palylyǵy aldyńǵy ba­za­lyq shtammen salystyrǵanda 70%-ǵa deıin joǵary. Sonymen qatar KVI sımptomsyz formalaryn tirkeýde 2020 jyly 39%-dan 2021 jyly 32%-ǵa deıin tómendeý baıqalady.

Bıylǵy naýryz aıynyń 3 aptasynda koronavırýs ınfeksııasynan eń kóp zardap shekken – 20-39 jas aralyǵyndaǵy aza­mattar – 38% jáne 40-59 jastaǵy adam­dar – 27%, sondaı-aq 60 jastan as­qan­dar – 20%.

Oqýshylardyń indet juqtyrýy kóbeıdi

Osy arada 25 naýryzda qalada koronavırýs ınfeksııasyna oń PTR-y bar 341 naýqas anyqtalǵanyna toqtala ketý kerek. Bul kúni mektep jasyna deıingi balalar arasynda aýrýshańdyqtyń 3 esege jáne onlaın oqytýdaǵy oqýshylar arasynda 4 esege óskeni málim boldy. Ata-analarǵa balalaryn saqtandyrýda asa abaı bolý kerektigi aıtylyp jatty.

Al 26 naýryzda qala ákimi B.Saǵyn­taev­tyń tóraǵalyǵymen, Den­saý­­lyq saqtaý mınıstri A.Soıdyń qaty­sýymen ótken alqaly jıynda mega­po­lıs­tiń COVID-19-ǵa qarsy is-qımy­ly­nyń júıeli máse­leleri, sondaı-aq bıylǵy 17 naýryzda ótken keńes barysynda Memleket basshysynyń bergen tapsyrmalarynyń oryndalý barysy qarastyrylyp, naqty jos­par qabyldandy. B.Saǵyntaev KVI pandemııasymen kúres aıasynda qa­la­nyń densaýlyq saqtaý júıesin kú­sheı­tý sharalary qabyldanǵanyn atady. Sondaı-aq shahar basshysy ótken jyly KVI bar naýqastardy anyqtaý jáne olardy aýrýhanaǵa jatqyzý boıynsha algorıtmniń ázirlenip engizilgenin, AMSK jáne ambýlatorııalyq emdeýde asımpto­matıkalyq naýqastardy baqy­laý úshin telemedısına ortalyǵy, ınfek­sııa­lyq tósektik oryndardyń qajetti rezervi qurylǵanyn alǵa tartty. Dárihana jelisi men kovıdtik gospıtaldar úshin dárilik turaqtandyrý qory jumys isteıdi.

Kadrlyq rezerv qalyptasty

Pandemııamen kúrestiń mańyzdy qu­ramdas bóligi shuǵyl kómekti qajet et­peı­tin qala turǵyndaryna qashyqtan keńes berý arqyly kómek kórsetý úshin qurylǵan telemedısına ortalyǵynyń jumysyn aıtýǵa bolady. Búginde sımp­tom­syz jáne jeńil KVI belgisi bar 2,5 myńǵa jýyq adamǵa operatorlar táýlik boıy keńes berip, qoldaý kórsetedi. Pa­sıent­terdi ambýlatorııalyq baqylaý bo­ıynsha qalalyq emhanalardyń mo­bıl­di brıgadalarynyń jumysy jaqsar­ty­lyp, 768 top jumyldyryldy. Kadrlyq rezerv qalyptasty. Juqpaly aýrýlar stasıonarlarynda 2 myńǵa jýyq medısına qyzmetkeri jumys isteıdi. Rezervte 2 758 medısına qyzmetkeri bar.

Almatyda klınıkalardy medısı­na­lyq ottegimen qamtamasyz etýdiń jalpy­qa­lalyq baǵdarlamasy qabyldandy. Maq­sa­ty – qalanyń 16 emhanasyn ottegimen 100%-ǵa jabdyqtaý. 2020 jyly 6 klınıka ottegimen tolyq jabdyqtalsa, bıyl taǵy 10 klınıkada ottegi stansalary bo­lady.

Densaýlyq saqtaý mınıstri Almaty­da­ǵy densaýlyq saqtaý qyzmetin damytý jáne COVID-19-ǵa qarsy kúres mode­li elimizdiń basqa óńirlerine taratyla­ty­nyn atap ótti. Mınıstr sońǵy jyly jedel járdem avtoparkin 70%-ǵa jańartý men sońǵy 20 jylda Almatynyń medı­sı­nalyq mekemelerinde bolmaǵan ottegi stan­­salaryn qosý jónindegi jumystyń ma­ńyz­dylyǵyna toqtaldy. Sonymen qa­tar sáýir aıynda KVI-ǵa qarsy vaksına dozalarynyń jańa partııasy jetkizi­le­tinin habarlady.

Jıynda bıylǵy epıdemııalyq jaǵ­daıǵa baılanysty máseleler tal­qylan­dy. Qala stasıonarlary men emhana­la­ryndaǵy pasıentter men personal aǵynynyń qozǵalysyn saqtaý, halyqqa medısınalyq kómek kórsetý, ınfeksııalyq baqylaý talabynyń saqtalýy turǵysynan birqatar medısınalyq uıymdardyń ju­mysy tekserildi. Sondaı-aq qalanyń sa­nı­tarlyq-epıdemııalyq qyz­me­ti­niń qa­ty­sýy­men jedel shtab ótkizildi.

Jalpy respýblıkalyq komıssııa mú­she­leri qalada epıdemııaǵa qarsy q­a­­byldanǵan sharalardy maquldady. A­l­ma­tyda júzege asyrylǵan jumys algo­rıt­­min, buryn bekitilgen aımaqtarǵa bólý josparlaryn iske asyrýdy jáne ın­feksııalyq qaýipsizdikti saqtaýdy, son­d­aı-aq úıdegi stasıonarlardaǵy adam­dar­ǵa  medısınalyq baqylaý júrgizý úshin Telemedısına ortalyǵyn paıdalaný qajettigin  eskere otyryp, soma­tı­kalyq medısınalyq uıymdardy kovıd­tik baǵdarǵa aýystyrý shemasyn qol­da­dy. Sonymen qatar aldaǵy ýaqytta at­qarylar jumystar boıynsha birqatar tap­syrmalar berildi.

ALMATY