Keshirimshildik – keremet qasıet

1998 jyldan beri túsirile bas­taǵan halyqaralyq «Jdı menıa» telebaǵdarlamasy qazaqstandyq kórermenge jaqsy tanys. Reseı, Moldova, Armenııa, Ýkraına el­derimen turaqty baılanys ornat­qan telejoba 2009 jyldyń 7 jel­toqsanynda «Jdı menıa, Kazah­stan» baǵdarlamasynyń alǵashqy túsirilimin shyǵardy. Bir-birin izde­genderdi tabystyratyn telejoba bas­talǵannan bergi 23 jylda 218 687 adam bir-birimen qaýyshqan eken. Al baǵdarlamanyń resmı saıty bazasynda 3 mıllıon 160 myń izdeý­shi tirkelgen. 

Atalǵan jobanyń Qazaqstan­daǵy keńis­tiginde qandaı qıly taǵ­dyrlar men tosyn oqıǵalar kezde­setinin «Jdı menıa, Kazahstan» tele­baǵdarlamasynyń júrgi­zýshisi Áıgerim Muzdybaevamen áńgime barysynda bildik.

– 2019 jylǵy bir túsirilim­de qyzyn izdegen ákemen tanystyq. Ajyrasqan soń áıeli qyzyn bas­qa qalaǵa alyp ketken eken. Osy­laısha, aradaǵy baılanys úzilgen. Olar tabysqanda otbasyly (úsh qyzy bar) ákesi 50-de, qyzy 27 jas­ta boldy. Boıjetken úsh qyz ógeı ákeleri týraly jyly estelik­terinde onyń týǵan qyzyn tabý­dy armandaıtynyn jáne jıi eske alatynyn baıandady. Biz qyz­dy izdep taýyp, suhbat alyp, sıý­jet­ti ákesine kórsettik. Sonda tur­mys quryp, balaly bolǵan qyz suh­batynda ákesin eshqashan keshire almaı­tynyn jáne oǵan muqtaj emes ekenin aıtty. Jasóspirim shaǵynda anasynan aıyrylǵan qyz balalar úıinde ósken eken. О́miriniń eń qıyn sát­terinde ákesi janynda bolmaǵanyna ókpeli. Degenmen, baǵdarlamaǵa qyzy da keldi. Áke­simen jylap kórisip, uzaq qushaq­­tasty. Qazir ol oqıǵa týraly aıtyp otyrǵanda meniń kózime jas ke­ledi. Mine, bul erekshe kezdesý bol­dy. Al sonda áriptesim, ekinshi júr­gizýshi Sergeıdiń jylaǵanyn alǵash ret kórdim. Ol óte ustamdy edi, –dedi Áıgerim.

Bir sátke kóńili bosaǵan telejúrgizýshi taǵy bir taǵdyrly túsirilimniń oqıǵasyn eske túsirdi.

– Birde otyz jas shamasyn­daǵy jigit ákesin izdep keldi. Nátı­je­sinde, ol ákesi­men birge, týǵan eki baýy­rymen qaýyshty. Ákesi bir balany asyrap alǵan eken. Ekin­­shi balanyń densaýlyǵyna baı­lanys­ty múmkindigi shekteýli bol­dy. Keıip­kerimizdiń jańa tabyl­ǵan baýyrynyń beıim­deý orta­lyǵyndaǵy sıýjetin kórgende basqa da týysqandaryn izdep júrgen balalardy baıqadyq. Jasóspirim ke­zinde ortalyqqa túsken 20 jas­taǵy jigit buǵan deıin ákesimen birge turǵan. Al onyń ortalyqqa ne sebepten túskenin bilmedik. Biraq ol jigittiń kameraǵa qarap aıtqan sózi jú­rekti tilip túsirerdeı edi. Qaı­da júrse de, qandaı jaǵdaıǵa ushyrasa da ákesin kútetinin, ol úshin bárin jasaýǵa daıyn ekenin aıtyp, izdeý saldy. Sonda alǵash ret efırdegi sózimdi aıta almaı turyp qaldym. Balalardyń tap-taza júregine, sónbes úmitine, meıirimi men baýyrmaldyǵyna, keshirimshildigine  qaıran qalasyń, – dedi Áıgerim.

Árıne, kásibı jýrnalıst ju­mys barysynda sezimge erik bermeýi kerek. Alaıda atal­ǵan baǵ­darlama barysynda jaqynda­rynan úmit úzbegen, olardy ala­sura iz­degen balalardyń sheksiz baýyr­maldyǵyn kórgende ózińdi ustap turý múmkin be?..

Telejúrgizýshiniń júrek tolqy­tar­lyq áńgimesi kúndelikti qońyr tir­shilikte kóp baıqaı bermeıtin biraz dúnıege kóz jetkizgendeı. Ásirese, halqymyzdyń erekshe baýyrmaldyq qasıetine taǵy da kýá boldyq. Olar tabandylyqtyń ar­qa­synda shetel asqan – AQSh, Eýropa el­derindegi hám kórshiles memleketterdegi áke-sheshe, baýyrlaryn tapqan. Baıqasaq, uzaq ýaqyttan keıingi jaqyn jandardyń kórisýiniń arǵy jaǵynda úlken júrek pen keshirim turǵandaı. Bálkı, bul aına­lamyzdaǵy týys-týǵan, dos-jaranmen Naý­ryz merekesi qarsańynda Kórisý kúnin ótkizip, qol alysyp, quttyqtap jatatyn aqjarqyn  peıilimizden de bolar.

Baǵdarlama ujymynyń aı­týyn­sha,  elimizde kóbinese ata-ana perzentin (ıakı kerisinshe), balasy aǵa-ápkelerin izdeıdi eken. Tipti ómir boıy bir-birin izdegen aǵaıyndar sol boıy bir-birimen tabyspaı ketip jatatyn jaǵdaılar da kezdesedi. Baýyrlardyń qysqa ǵumyrda qaıǵyda da, qýanyshta da birge bola almaýynyń bas­ty sebebi, kóp jaǵdaıda ata-anala­rynyń ajyrasýyna kelip tireledi. Eki adamnyń arasyndaǵy tú­si­nik­siz renish pen urys et-jaqyn baýyrlardyń bir-birinen habar-oshar­syz ketýine ákeledi.

Qamshynyń sabyndaı qysqa ǵumyrda aǵaıyndardyń bir-biri­nen ajyramaı, saǵyna kórisip júr­genine ne jetsin?! Taǵ­dyr­dyń jazýymen  kóz jazyp qalǵan sátte, bir-birinen kemshilik izdemeı, keńshi­lik jasap, keshirimshil bolý da naǵyz adam­ger­shiliktiń, qazaqy bolmystyń nyshany emes pe? Olaı bolsa, ulttyq tárbıeden aýytqymaı, qashanda barymyzdy baǵalaı bileıik, aǵaıyn.