Tanym • 14 Sáýir, 2021

Aýyl amanatyna adaldyq

43 ret kórsetildi

Surapyl soǵys bastalǵan jyly dúnıege kelip, qyrman basynda ter tókken anasynyń shalǵaıyna jabysyp ósken bala Ismat es bilip, eseıe kele sharýashylyǵy turalap, turmysy álsiregen aýyldyń aýyr halin kórip erjetti. Sondyqtan joǵary bilim alyp, aýyldyń berekesin qaıtarý jolynda aıanbaı eńbek etýdi armandady. Sol armannyń jetegimen Almatydaǵy Qazaq aýyl sharýashylyǵy ınstıtýtyn támamdap, elge oraldy. Joǵary bilimdi jas maman jaýapty qyzmetterdi minsiz atqaryp, oblys basshylarynyń nazaryna ilikti.

Iá, biz áńgimelep otyrǵan Ismat Tursynqululy aýdandyq, oblystyq partııa komıtetinde laýazymdy qyzmetterdi atqaryp, qazaqtyń birtýar perzenti Shymkent oblystyq partııa komıtetiniń birinshi hatshysy Asanbaı Asqarovtyń kómekshisi boldy. Aty ańyzǵa aınalǵan azamattyń janynda júrip, el ıgiligi úshin jasalǵan isterdiń kýási boldy, úırendi, ónege alǵan tálimin aldaǵy eńbek jolynda paıdalana bildi. 1982 jyly Alǵabas aýdandyq partııa komıtetiniń plenýmynda Ismat Tursynqululy birinshi hatshy bolyp saılandy. Osy aýdanda 6 jyldaı qyzmet etti. Sol aralyqta aýdanǵa berilgen josparlar da, ekonomıkalyq kórsetkish te, mádenı-turmystyq jaǵdaı da órkendeı tústi. Bul jyldar Ismattyń ómirindegi eleýli belesterdiń biri boldy. Aýyldyń mádenıetin kóterýge, ekonomıkasyn órkendetýge, jastardyń eńbekke aralasýǵa degen belsendiligin arttyrýǵa, olardyń bilimdi, sheber mamandar qataryna qosylýyna aıryqsha nazar aýdardy. Mamyt Myńbaev, Orazkúl Asanǵazıeva aýdandyq atqarý komıtetiniń tóraǵalary bolyp júrgende, olardyń sharýashylyq pen óndiristi basqarýdaǵy oń isteri Ismatqa aıryqsha kómek berdi. Aqyldasyp pishken ton kelte bolmaıtynyndaı, oılary bir jerden shyǵyp, eńbekti uıymdastyrý kórigin jalyndata túsýge úlken járdemi tıdi. Nátı­je jaman bolǵan joq. Aýdannyń eńsesi kóte­ri­lip, aldyńǵy sapqa shyqpasa da, ortadan oıyp oryn aldy.

Isekeńniń eńbegin, iskerligin, tájirı­besiniń moldyǵyn jaqsy biletin egemen­dik­tiń alǵashqy kezderinde oblysty bas­qarǵan M.Úrkimbaev, Z.Turysbekov qol­dap, oblystyń aýyl sharýashylyǵyn bas­qa­rýdy tapsyrdy. Egemendik alǵanmen ekonomıkamyz ábden álsiregen burynǵy baılanystardyń úzilgen, saýdanyń qurdymǵa ketken shaǵynda qazaqtyń kúretamyry – aýyl­dy saqtap qalý jaýapkershiligi Ise­keń­niń moınyna júkteldi. 2003-2005 jyldary Elbasynyń uıǵarýymen «Aýyl jyly» dep atalǵanda, oblysta osy jyldarǵa oraı agrarlyq azyq-túlik baǵdarlamasyn jasaýdyń jáne júzege asyrýdyń basy-qasynda boldy. Sharýashylyqtar tarap, jekeshelendirý qyzý qarqyn alǵan kezde de azyq-túlik ónimderiniń azaımaýyna aıryqsha mán berdi. Sol qıyn-qystaý jyldary 230,5 myń gektarǵa egilgen dándi daqyldardan 21,6 sentnerden ónim alyndy. Jalpy, 497,4 myń tonna ónim jınaldy. Bir sózben aıtqanda, Ismat Tursynqululynyń aýyldyń ómirin jandandyrýǵa, turmysyn jaqsartýǵa qosqan úlesiniń mol ekendiginde daý joq.

 «Áke kórgen oq jonar» degendeı, Isekeń de ákesi Tursynqul sııaqty ómirin aýyl­dyń ál-aýqatyn arttyrýǵa, sán-sal­tanatyn jaq­sartýǵa arnap keledi. Zeınet­ker­likke shyq­qanǵa deıin úzbeı on jyl ob­lystyń aýyl sharýashylyǵyn basqarý tiz­ginin qolynda ustady. Keshegi kúnge deıin respýblıkalyq «Aýyl» halyqtyq-demokratııalyq partııasynyń oblystaǵy fılıalyna jetekshilik etti. Aýyl amanatyna adal boldy.

Seksenniń seńgirine qadam basqan Isekeń asqaraly Alataýdyń bıiginen keń dalaǵa kóz jibergen sátterinde ótken ómirdiń belesteri kóz aldynan ótedi. О́kine qoımaıtyn tarıh. Qudaı qosqan zaıyby Gúlzııa ekeýiniń árbir kúni tań shýaǵyndaı nurly. Syılastyq pen syrlastyq, bir-birine degen tazalyq pen adaldyq sezimi kúni búginge deıin sol qalpynda. Qaıta jastary ulǵaıǵan saıyn bir-birinsiz tura almaıdy. Kózden tasa bolsa, izdeı bastaıdy. Perzentteri men nemerelerin aıaly alaqandarymen tárbıelep ósirdi. Nemereleriniń atalaǵan, ájelegen únderi olarǵa kúsh-qýat berip, jandaryn jadyratady. Uzaq, maǵynaly, baqytty ári shýaqty ómirdiń bar máni de, qyzyǵy men shyjyǵy da osynda jatsa kerek.

Tósindegi ordender men medaldar, Oń­t­ús­tik Qazaqstan oblysynyń, sondaı-aq Báıdibek, Qazyǵurt, Tólebı, Túlkibas aýdandarynyń qurmetti azamaty degen ataq­ta­ry eseli eńbekteriniń jemisi ekendigin dáleldeýmen qatar, ómir atty uly kóshtiń tulǵasy bıik azamaty ekendigine kózińdi jetkize túsedi. Dostarymen, qurdastarymen, inilerimen kezdesken árbir sát – Ismat úshin zor qýanysh, úlken mereke. O basta ákesi qoıǵan attyń kıesine daq túsirmeı ómir súrý  qanynda tektiliktiń shynaıy belgisi baryn pash etip turǵandaı.

 

Baıdýlla QONYSBEK,

Qazaqstannyń qurmetti jýrnalısi

 

Túrkistan oblysy

 

Sońǵy jańalyqtar

Erlik pen patrıotızm mektebi

Qazaqstan • Búgin, 08:06

Qarýly Kúshterimiz osylaı qurylǵan

Qazaqstan • Búgin, 08:05

Boryshymdy abyroımen ótesem deımin

Rýhanııat • Búgin, 07:43

Ardagerler azaıyp bara jatyr...

Qazaqstan • Búgin, 07:38

Elbasy jáne Qazaqstan armııasy

Elbasy • Búgin, 07:36

Tarıhı shyndyqty moıyndaǵan jazba

Tarıh • Búgin, 07:35

«Tumardyń» jeńimpazdary anyqtaldy

Oqıǵa • Búgin, 07:33

О́zekti máselelerge nazar aýdaryldy

Parlament • Búgin, 07:26

Toǵanas batyr týraly tolǵanys

Tarıh • Búgin, 07:21

Almaty qalasynda jer silkindi

Aımaqtar • Keshe

Uqsas jańalyqtar