Qoǵam • 14 Sáýir, 2021

Qaryz kúlip kirip, kúńirenip shyǵady

165 ret kórsetildi

Birinshi kredıttik bıýro 1 162 038 qaryz alýshyǵa tıesili 1 262 720 kelisimshartqa «ońaltylǵan» mártebesi berilgenin habarlady. 2021 jylǵy 9 sáýirde Qarjy naryqtaryn retteý jáne damytý agenttiginiń nesıelerdi ońaltý týraly №53 qaýlysyna túzetýler kúshine endi. Qaýlyǵa sáıkes nesıelik kelisimshartty ońaltý mártebesin nesıelik bıýro esepteıdi jáne Birinshi kredıttik bıýronyń nesıelik esebinde kórsetiledi. Birinshi kredıttik bıýro «ońaltylǵan» mártebesi jeke tulǵaǵa emes, nesıelik kelisimshartqa beriletinin atap ótti.

Nesıe tarıhy qalaı «ońalady»?

Nesıelerdi ońaltý mártebesin berý prosesi 2021 jylǵy 9 sáýir­de 2005 jyldan bastap ja­byq barlyq qaryzdar boıyn­sha júr­gizildi jáne endi kún sa­ıyn jańar­tylyp, qaryz alýshy­lar­dyń ne­sıelik tarıhynda kór­setiletin bolady. Birinshi kre­dıt­tik bıýroda «ońaltylǵan» már­tebesi qaýlyǵa sáıkes qaryz alýshynyń nesıelik kelisim­shartynda barlyq sharttar bir ýaqytta saqtalǵan kezde ǵana be­riledi dep naqtylandy. Iаǵnı nesıe 90+ kún keshiktirilip ja­byl­ǵanda, nesıe tolyǵymen ótel­gende jáne ońaltylatyn ne­sıeni óteý kúninen bastap basqa qaryz­dar boıynsha 12 aı ishinde 30 kúnnen artyq keshiktirýge jol berilmegende nemese osy kezeńde basqa nesıeler múldem bolmaǵan jaǵdaıda beriledi.

EDB jáne mıkroqarjy qyz­metin júzege asyratyn uıymdar al­dyndaǵy bereshegi bar nesıeler ońaltýǵa jatady. Eger nesıe ótel­gen (jabylǵan) bolmasa ne­mese ony ótegennen keıin 12 aı ótpese nemese osy 12 aı ishinde basqa qaryzdar boıynsha 30 k­ún­nen kóp keshiktirýge jol berilse bul mártebe berilmeıdi.

Sondaı-aq Birinshi nesıe bıýro­synda búkil derekter qo­ry­nan 9 mıllıonnan astam qa­ryz alýshy boıynsha taldaý júr­gizilgen. Onyń ishinde 32 857 896 kelisimshart

7 052 248 qazaq­standyq ońaltýdy qajet et­peıdi (ıaǵnı kelisimsharttar ke­shik­tirilmeı nemese 90 kúnnen az keshiktirýmen jabyldy), 710 247 kelisimshart 509 913 qaryz alýshy ońaltýǵa jatpaıdy (ıaǵnı kelisimsharttar 90 kúnnen kóp keshiktirýmen jabyldy, biraq 12 aı ishinde qaryz alýshylar basqa qaryzdar boıynsha keshiktirýge jol berdi, bul ońaltý múmkindigin joqqa shyǵarady).

Ońaltý mártebesi nesıeni óte­gen­nen keıin kúntizbelik 12 aı ót­ken soń bir ret beriledi jáne odan ári ózgermeıdi. Sondaı-aq BKB ońaltý mártebesi nesıeni esepten shyǵarý, keshiktirýdi joıý quqyǵyn bermeıtinin atap ótti. Ońaltylǵan nesıeleri bar qaryz alýshylar úshin jańa qaryz berý týraly sheshimdi qar­jy uıymdary ózderi jeke qabyldaıdy.

Búgingi tańda nesıe berý­shi­ler qaryz, nesıe kartalary men bólip tóleý kartalaryn berý kezinde Birinshi nesıe bıýro­­synyń nesıelik esepterin paıda­lanady, onda ońaltylǵan kelisim­­shart­tardyń mártebesi kórsetilgen.

Qazaqstandyqtar osy márte­beniń bar-joǵyn óziniń jeke nesıelik esebinen teksere alady. Ony www.egov.kz elektrondy úkimet portalynan, 1cb.kz BKB mobıldi qosymshasynda, SentrKredıt bankiniń ınternet-bankinde jáne www.1cb.kz veb-saıtynan, sondaı-aq HQKO men Qazposhta oflaın bólim­she­leri­nen alýǵa bolady. Ońaltý mártebesi boıynsha keńesterdi Birinshi kredıttik bıýronyń chat-botynda +7 708 971 3934 nómiri boıynsha WhatsApp messendjeri arqyly alýǵa bolady.

 

Onlaın nesıe alý ońaı, tóleý qıyn

Jalpy, sońǵy bir jylda qazaq­standyqtar qaryzdy balama­ly nesıeleý kompanııalarynan da kóptep ala bastady. Bul týraly Robocash Group halyq­aralyq qarjy holdıngi mamandarynyń zert­teýinde aıtylady.

Kompanııa mamandary 13 myń adam arasynda saýaldama júr­gizip, olardyń qarjy másele­lerin qalaı sheshetinderin jáne bank nesıesin ala almaǵan jaǵ­daı­da ne isteıtinderin suras­tyr­dy. Saýaldamaǵa qatys­qan azamat­tardyń 73,8%-y onlaın nesıeleý servısterin qolda­naty­nyn aıtqan. Mundaı servıster-lokdaýn kezinde bankke barmaı-aq qajetti somany alýǵa bolatyn birden-bir oryn. Sondyqtan bolar, onlaın nesıeleý servısterin qoldanbaıtyndardyń sany bar-joǵy – 6,2%.

Aıta keterligi, qazaqstan­dyq­­tardyń 10%-y 2020-2021 jyl­dary nesıe alýdan múl­de bas tart­qan. Olar nesıe alý­dyń ornyna aqshany únem­dep, shyǵyndy azaıtýdy jón kórgen. Al saýaldamaǵa qa­tys­­qan aza­mattardyń 3,1%-y lombard­qa jú­ginedi, 0,8%-y nesıe odaqtary men koo­peratıvterge barady,

0,7%-y a­za­­mat amal­dyń joqtyǵy­nan zań­­­syz nesıe beretindermen baı­la­ny­­sady. Saýaldamaǵa jaýap bergen aza­mattardyń 5,4%-y bas­qa da nesıe beretin uıymdardy ataǵan.

«Qashyqtan nesıe alý – qazaq­standyqtar úshin eń qolaı­ly ári qaýipsiz bolyp otyr. Qazaq­stan­­da da Reseıdegideı qazir­gi tań­­da onlaın nesıeleý ǵana emes, rı­teıl­­der men jetkizý qyzmeti de óte mańyzdy ekenin aıta ketken jón. Oǵan birden-bir sebep, árı­ne karan­tındik shekteýler. Saýal­da­manyń nátıjesine sensek, qa­zaq­stan­dyqtar muny jaq­sy qabyldap jatyr. О́ıtkeni biz bir jaǵynan Qazaqstandaǵy qar­jy tehnologııasyn damytýǵa qosym­sha yntalandyrý alyp otyrmyz», deıdi «Zaımer» ser­vısiniń mamandary.

Sońǵy jańalyqtar

Pavlodarda avtobýs baǵanǵa soǵyldy

Oqıǵa • Búgin, 09:54

Batys Qazaqstanda kıikter ólip jatyr

Aımaqtar • Búgin, 09:44

14 mamyrǵa arnalǵan aýa raıy boljamy

Aýa raıy • Búgin, 09:13

«Barystyń» alǵashqy transferi

Hokkeı • Búgin, 08:50

Gala-baletter: bı kórkemdigi

О́ner • Búgin, 08:44

Ǵasyrlardy toǵystyrǵan ǵajaıyp

О́ner • Búgin, 08:40

Kómir baıytý fabrıkasy iske qosyldy

Aımaqtar • Búgin, 08:38

«Án» be, «ún» be?

Rýhanııat • Búgin, 08:36

Jýrnalıst Qasym

Rýhanııat • Búgin, 08:34

Sóz soıyl: Ázil-ospaq

Rýhanııat • Búgin, 08:32

Sóz soıyl: Táýbeli maqal-mátel

Tanym • Búgin, 08:27

Dalalyq órkenıet taǵylymy

Tarıh • Búgin, 08:23

Balaǵa meıirin tókken polıseı

Qoǵam • Búgin, 08:21

Balabaqshanyń joǵynan bary jaqsy

Aımaqtar • Búgin, 08:18

Kásipke baýlý – qasıetti borysh

Aımaqtar • Búgin, 08:16

Aty-jónimizge abaı bolaıyq

Qoǵam • Búgin, 08:14

Úı ishindegi úılesim

Pikir • Búgin, 08:06

Qoı baqqan ozar...

Aımaqtar • Búgin, 08:03

Halyqaralyq qujattar qabyldandy

Qazaqstan • Búgin, 07:58

Aısberg aqıqaty

Ádebıet • Keshe

Joq kitapty izdeý

Ádebıet • Keshe

Krest-kedergi...

Ádebıet • Keshe

Zaısanda mal qyrylyp jatyr

Aımaqtar • Keshe

Qaıyrymdylyq– qaıyrly is

Rýhanııat • Keshe

Uqsas jańalyqtar