Ekologııa • 15 Sáýir, 2021

«Sharyn» men «Altyn-Emel»: ulttyq parkteriniń jer telimderi paıdalanylady

116 ret kórsetildi

QazaqGeography respýblı­kalyq qoǵamdyq birlestigi «Altyn- Emel» jáne «Sharyn» ulttyq parkteriniń jer telimderin týrıstik-rekreasııalyq qyzmetti júzege asyrýǵa uzaq merzimdi paıdalanýǵa berý úshin Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrligi jarııa­laǵan konkýrsqa qatysatynyn habarlaǵan bolatyn. Baıqaý qory­tyndysy boıynsha QazaqGeography RQB Sharyn men «Altyn-Emel» memlekettik ulttyq tabıǵı parkteri boıynsha jeńimpaz retinde tańdaldy.

QazaqGeography RQB basqarma tóraǵasy Orman Nur­baevtyń aıtýynsha, Qazaqstannyń ulttyq saıabaqtaryna barýdy tań­daǵan týrıster sanynyń jyl saıyn artyp kele jatqa­nyna qaramastan, saıabaq ınfra­qurylymyn damytý jáne oǵan ınvestısııalar tartý qajet. Alaıda ınvestısııalardyń uzaq merzimdi qaıtarymy jáne eko­logııalyq týrızm­di damytý­ǵa ınvestısııalardy qoldaý tetikteriniń bolmaýy kommersııalyq ınvestor­lardyń qyzyǵýshylyǵyn tómen­detedi.

«Ekologııalyq týrızmdi da­mytýdaǵy QazaqGeography-diń jınaqtalǵan segiz jyldyq táji­rıbesin jáne bıologııalyq alýan túrlilikti saqtaý boıynsha ǵy­lymı-zertteý jumystaryn eskere otyryp, birlestik basshylyǵy seriktestermen keliskennen keıin, ulttyq saıabaqtardaǵy keıbir jer telimderin uzaq merzimdi basqarý konkýrsyna qatysýǵa sheshim qabyldady. QazaqGeography komandasy osy saıabaqtardy da­mytýǵa jáne bolashaq urpaq úshin erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaq­­tardyń baılyǵy men alýan túrliligin saqtaýǵa bar kúsh-jigerin salady», dedi ol.

Qazir saıabaqtardyń aýmaǵynda qorshaǵan ortaǵa áserdi baǵalaý (QOÁB) prosedýrasy júrgizilýde, bul 3 kezeńde ótedi. Ártúrli ǵylymı ınstıtýttardyń maman­dary (botanıkter, zoologtar, to­pyraq zertteýshiler, geologter, geo­graftar, gıdrologter jáne t.b.), onyń ishinde Geografııa jáne sý qaýipsizdigi ınstıtýtynyń ujym­­dary – relef, geologııa, bo­lýy múmkin qaýipti tabıǵı qu­by­lystar jáne t.b. bólimderi jáne Bıoalýantúrlilikti saq­taý jónindegi Qazaqstan qaýymdas­tyǵynyń ósimdikter men janýarlar dúnıesi, bıoalýantúrlilik, an­tropogendik faktorlardyń áseri jáne t.b. bólimderiniń maman­dary atalǵan aýmaqtardaǵy zert­teý jumystaryn bastady. Ju­mys barysynda josparlanǵan is-sharalardyń nusqalaryn iske asyrý kezinde qorshaǵan orta men áleýmettik-ekonomıkalyq ortadaǵy ózgeristerge taldaý jasalady. Qorshaǵan ortaǵa áserdi baǵalaý nátıjeleri boıynsha qoǵamnyń keń aýqymyn tarta oty­ryp, qoǵamdyq tyńdaýlar ótkiziledi. Eki parkke arnalǵan bul rásim Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrliginiń Or­man sharýashylyǵy jáne ja­nýar­­lar dúnıesi komıtetimen ke­lisilgen.

Aıta ketý kerek, «Sharyn» jáne «Altyn-Emel» memlekettik ulttyq tabıǵı parkteri QazaqGeography RQB-nyń basqarýyna berilmegen jáne memleket menshiginde qala beredi. QazaqGeography týrıstik-rekreasııalyq nysandar salý úshin ulttyq parktiń tek belgilengen jer telimderin uzaq merzimdi paıdalaný quqyǵyn aldy.

«Sharyn» memlekettik ǵy­lymı-óndiristik kásipornynyń jal­py aýdany – 127 050 ga, beril­gen jer ýchaskeleriniń aýda­ny 4,9 ga quraıdy, al salynatyn nysandardyń negizgi kóle­mi «Sharyn» memlekettik ult­tyq tabıǵı parkiniń aýmaǵyna kireberistiń aldynda ornalasqan. Sol sııaqty «Altyn-Emel» mem­lekettik ǵylymı-óndiristik ká­sipor­nynyń jalpy aýdany 307 myń ga shamasynda,  al berilgen jer ýchaskeleriniń aýdany – 12,1 ga. Josparlanǵan nysandardy salýǵa ruqsattar zańnamada belgilengen barlyq rásimderden ótkennen keıin, qoǵamdyq tyńdaýlar men qorshaǵan ortaǵa áseri týraly saraptamalyq qorytyndylardy alǵanda ǵana beriledi. Bul týraly mindetti túrde habarlanady. Bel­gilengen prosedýralar kezinde tujyrymdamasy, qurylystyń ýaqyty jáne obektilerdiń jos­par­lanǵan ótelýi, onyń qorsha­ǵan ortaǵa áseri, jergilikti turǵyndar úshin ashylǵan jumys oryndary sany, salyq jáne basqa tıisti aqparat pen qujattar usynylady.

Uzaq merzimdi paıdalaný qu­qyǵynyń berilýi park aýmaǵyna kirý nemese saıahattaý úshin tó­lenetin kunynyń ulǵaıýyna áserin tıgizbeıdi. Josparlanǵan týrıstik-saýyqtyrý oryndaryna barý jáne olardy paıdalaný saıabaqqa kelýshilerdiń qalaýy boıynsha ǵana bolady. Týrıstik-rekreasııalyq obektilerdi salýǵa tartylǵan ın­vestısııalarǵa res­pýblıkalyq jáne jergilikti bıýd­jetterden qarajat paıdalanylmaıdy, barlyq qarajat kózi – jeke ınvestısııalar. Osy obektilerdi paıdalanýdan túsken kirister QazaqGeography RQB bıologııalyq alýantúrlilikti saqtaý jáne Qazaqstandaǵy ekolo­gııalyq týrızmdi damytý salalarynda zertteýler júrgizý úshin jum­salady.

Aıta ketelik, Qazaq­Geography ­respýblıkalyq qoǵam­dyq birlestigi 2013 jyly 16 qa­zan­da quryldy. QazaqGeography bir­lestiginiń maq­saty – geografııa jáne onymen baılanysty ǵy­lym­dardy zertteý jáne tanymal etý; ǵylymdy, bilimdi jáne qorshaǵan ortany qorǵaýdy na­sıhattaý; qorshaǵan ortany qorǵaý sharalaryna qatysý; Qa­zaqstannyń tabıǵı, tarıhı jáne mádenı muralaryn tanymal etý; Qazaqstandaǵy týrızmdi damytý úshin elimizdiń biregeı tarıhı-mádenı jáne geografııalyq nysandaryna nazar aýdartý. Qazirgi ýaqytta birlestiktiń 11 aımaqtyq ókildigi ashylǵan.

Sońǵy jańalyqtar

Araq satylmaıtyn aýdan

Aımaqtar • Keshe

Erlikke toly sýretter

Rýhanııat • Keshe

Uqsas jańalyqtar