Qazaqstan • 16 Sáýir, 2021

Shókeev: Túrkistan – baýyrlas elderdi ortaq maqsatqa jumyldyratyn baǵdar bolýy tıis

44 ret kórsetildi

Búginde Túrkistan qalasy úsh baǵytta damyp keledi. Bul týraly «Túrkistan – Túrki áleminiń rýhanı astanasy» halyqaralyq onlaın-konferensııasynda Túrkistan oblysynyń ákimi О́.Shókeev málimdedi, dep habarlaıdy Egemen.kz

«2000 jyly Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaev Túrkistan qalasynyń 1500 jyldyǵyna arnalǵan ǵylymı konferensııada «Túrkistandy oblys ortalyǵy jasaımyz. Bul toı – Túrkistandy ortalyqqa aınaldyrýdyń basy» degen edi. Elbasynyń Túrkistanǵa tarıhı mártebesin qaıtarý isine basa nazar aýdarýynda úlken mán jatyr. Sebebi Túrkistan san ǵasyrlyq tarıhy bar qasıetti meken. Eýropa men Azııany toǵystyryp jatqan Uly Jibek jolynyń kúretamyry. Qazaq handyǵynyń astanasy bolǵan kıeli qala. Túrki jurtynyń Ortalyq Azııa men Qazaqstandaǵy teńdesiz tarıhı jádigeri Qoja Ahmet Iаsaýı kesenesi oryn tepken jer. Táýelsizdik alǵan jyldardan bastap Túrkistandy túletý, túrki halyqtaryna ortaq rýhanı ortalyq dárejesine laıyqty etý – Elbasynyń armany ári maqsaty bolatyn. Sol arman búginde aqıqatqa aınalyp, Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń strategııalyq sheshimderiniń arqasynda arnaıy Jarlyqpen 2018 jylǵy 19 maýsymda Túrkistan oblysy quryldy. Túrkistan qalasy qaıta túleı bastady. Osylaısha, túbi bir túrki elderi rýhanı ortalyq retinde qasterleıtin Túrkistan qalasy qazir alyp qurylys alańyna aınaldy. Damýdyń jańa satysyna kóterildi. 

Qala qazir úsh baǵytta damyp kele jatyr. Qoja Ahmet Iаasaýı kesenesiniń aýmaǵy tolyǵymen abattandyrylyp, kelýshilerge qolaıly jaǵdaı jasalýda. Iаsaýı men Rábıǵa Sultan Begim kesenelerin qalpyna keltirý, Áziret Sultan qoryq murajaıynyń aýmaǵyn abattandyrý, Kúltóbe kórme qonysynyń tarıhı oryndaryn qalpyna keltirý jumystary qarqyndy júrgizilip jatyr. Tarıhı-mádenı ortalyq kóz qýantatyndaı jasanyp keledi. Osyndaı rýhanı-mádenı ortalyqta vızıt ortalyǵy, Uly dala eli ortalyǵy, Iаsaýı mýzeıi, «Farab» kitaphanasy, teatr, respýblıkamyzda alǵash halyqaralyq týrızm jáne meımandostyq ýnıversıteti tárizdi birneshe nysan boı kóterdi. Tuńǵysh Prezıdent saıabaǵy, jerlik saıabaqtar, gúlzarlar salynyp, Orta Azııada teńdesi joq «Kerýen saraı» kópfýnksıonaldy kesheni, bes juldyzdy qonaqúıler qalaǵa keletin týrısterdiń sanyn arttyryp qana qoımaı, qalanyń rýhanı ómirine ózgeshe rýh beretinine senemin», dedi óńir basshysy.

Oblys ákimi byltyr ǵana iske qosylǵan halyqaralyq Áziret Sultan áýejaınynan qazirgi tańda el ishinen bólek halyqaralyq reıster de ashylǵandyǵyn aıtty. Oǵan qosa ákimshilik iskerlik ortalyǵynda «Alataý medıa ortalyǵy», «Oqýshylar saraıy», «Túrkistan arena» fýtbol stadıony, «Kongress hol» sııaqty jáne kópqabatty turǵyn úıler boı kóterip keledi.

«Túrkistan tek qana qala emes, tóńiregi de Túrkistan magıstraldy kanalyn kúrdeli jóndeý arqyly Túrkistan qalasyna keletin sý kólemin 80 mln tekshege kóbeıtý, jańadan Keńsaı-Qosqorǵan-2 qoımasyn salý, mashınalyq ádispen Syrdarııadan sý tartý, Jetikól kólder júıesiń jańǵyrtý sııaqty jumystar júrgizilip jatyr. Munyń bári Túrkistandy kógaldandyrýǵa, sýlandyrýǵa óz septigin tıgizedi.

«Jasyl beldeý» baǵdarlamasymen 8 myńǵa jýyq gektar aýmaqta aǵashtar egildi. Bul – jazǵy ystyq Túrkistannyń jasyl jelekke oranýyna sebep bolady. Bul jumystardyń barlyǵy tikeleı Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń qadaǵalaýymen júzege asyrylyp jatyr. 

Qazirgi tańda Túrkistan qalasy halyqaralyq sharalar men saıası-ekonomıkalyq mańyzdy basqosýlar ótkizýge tolyq daıyn. Men túrki tildes eldermen birge ótkiziletin aıtýly jobalardy túrki jurtynyń astanasy – Túrkistanda ótkizýge shaqyramyn. О́tkende ǵana Túrkitildes memleketter yntymaqtastyq keńesiniń sammıti aıasynda Túrkistan qalasynda «Turkistan Media Forum» ınvestısııalyq jáne týrıstik múmkindikter taqyrybynda halyqaralyq forým ótti. Forým aıasynda Alataý medıa ortalyǵynda» Naýryz merekesi qarsańynda ashylǵan halyqaralyq «Turkistan» telearnasy men túrkitildes buqaralyq aqparat quraldary basshylary arasynda áriptestik qarym-qatynastardy nyǵaıtý maqsatynda memorandým túzildi. Telearna túrki halyqtarynyń ortaq qundylyqtaryn dáriptep, baýyrlas elderdiń birligin nasıhattaıtyn biregeı medıa keńistik bolmaq.

О́zderińiz biletindeı, 2017 jyly Túrkistan qalasy «TÚRKSOI» halyqaralyq uıymynyń uıǵarymymen «Túrki elderiniń mádenı astanasy» bolyp jarııalanǵan bolatyn. Pandemııa aıatalǵan soń aldaǵy ýaqytta «TÚRKSOI» halyqaralyq uıymymen birlesip, halyqaralyq deńgeıdegi is-sharalardy rýhanı shaharymyzda ótkizý josparda bar», dedi О́mirzaq Shókeev.

Sondaı-aq, Túrkistan – qazaq jurtyna ǵana emes, kúlli túrki elderine ortaq qasıetti uǵym jáne rýhanı ortalyq ekenine toqtaldy.

«Onyń tarıhy da, rýhanı damýy da baýyrlas elderdi ortaq maqsatqa jumyldyratyn baǵdar bolýy tıis. Osy maqsatta ótip jatqan búgingi jıynnyń Túrkistannyń ashylmaǵan tarıhı qupııalary men tereń tarıhyn tereń tanýǵa múmkindik beredi dep senemin. Barshańyzdy túrki jurtynyń rýhanı shahary Túrkistandy barlyq baǵytta damytý jumystaryna belsene atsalysýǵa shaqyramyn», dedi Túrkistan oblysynyń ákimi Shókeev.

Sońǵy jańalyqtar

Shubaıqyzyl qyzǵaldaǵy

Tanym • Búgin, 00:16

Tán tunshyǵýly, jan shyńǵyrýly

Ádebıet • Búgin, 00:11

Tereńdik taǵylymy

Ádebıet • Búgin, 00:06

Syrdyń sáni – sekseýil

Aımaqtar • Búgin, 00:04

Qasym súıgen Saqypjamal

Rýhanııat • Keshe

Qazandaǵy atys

Álem • Keshe

Kenbaev keńistigi

О́ner • Keshe

Baıyrǵy qazaq beınesi

О́ner • Keshe

Elbasy Túrkistanǵa keldi

Elbasy • Keshe

Dollar baǵasy ósti

Ekonomıka • Keshe

Uqsas jańalyqtar