Rýhanııat • 22 Sáýir, 2021

Tileýli batyrdyń qanjary

1400 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Bul kóne jádiger Qostanaı oblysy Amangeldi aýdanyndaǵy, halyq batyry Amangeldi Imanov atyndaǵy memorıaldyq murajaıynda tur. Ony mýzeıge Tileýli batyrdyń urpaǵy, soǵys jáne eńbek ardageri Taıjan Batyrbekov qarııa 1986 jyly ótkizipti.

Tileýli batyrdyń qanjary

Murajaı basshysy Sahan Tólenovtiń aıtýynsha, aıbyndy batyrdyń qanjary XVIII ǵasyrǵa tıesili, jasalýy da erekshe, tehnıkasy – metall, aǵash, quıma bolyp keledi. Uzyndyǵy – 45,6 sm quraıdy. «Taıjan aqsaqal – Tileýli batyrdan taraıdy. Sondyqtan qundy mura ol kisige arǵy atalarynan mıras bolyp qalypty», deıdi ol.

Tileýli Ábdirahmanuly – 1723 jyly Talas ózeni jáne Bulanty-Bileýti, Ańy­ra­­qaıda bolǵan joń­ǵar­lar­men shaıqastarda qyp­shaq qo­lyn bastaǵan. Ba­tyr týraly zań­ǵar jazýshy Ábish Kekil­baıuly: «Uzyn Qypshaq Ti­leýli Ábdirahmanuly jońǵar qal­maqtarymen bolǵan shaı­qastardan keıingi beıbit ke­zeńde de bes qarýyn belinen sheshpegen. Bul – sol kezdegi batyrlardyń báriniń basynda bolǵan jaıttar. Ol Esetpen birge júrip, únemi eldiń mazasyn alyp, jıi jaýgershilikke ushyratyp otyrǵan quba qal­maqtarmen, bashqurttarmen, no­­ǵaılarmen, túrikmendermen, orys-kazaktarymen shaıqasqan. Ba­balarymyzdyń sol qaısar­lyǵy, erligi arqasynda Mań­ǵys­taý túbegi, Jaıyq boıy máń­­­gi ataqonysymyz bolyp qal­dy» dep jazypty.

Babamyzdyń urpaqtary da ata dańqyna saı bolǵan. Ba­tyrdyń kindiginen taraǵan bir uly, Abylaı hannyń bedel­di keńesshileriniń biri – Nııaz bı. Onyń zıraty elorda ir­ge­sindegi Taıtóbe aýylynda or­nalasqan.Sonymen birge 1916 jylǵy Torǵaıdaǵy ult-azat­tyq kóterilis kósemderiniń biri Ábdiǵapar Janbosynuly da eren erdiń urpaǵy sanalady.

Tileýli babamyz Aqtóbe qa­lasynan 18 shaqyrym jerdegi Bestamaq degen eldi mekendegi Tama Eset batyrdyń janyna jerlengen.