Aımaqtar • 28 Sáýir, 2021

Qoı qozdap, qorada shý...

84 ret kórsetildi

Búginde Jetisý jeriniń keń jaılaýyna 4 mln basqa jýyq qoı jaıylymǵa órip shyǵady eken. Al tuıaqty maldyń ishindegi saýlyqtyń sany 1 915,6 myń bastyń shamasynda kórinedi. Iаǵnı qazirgi sátte aımaqta qoı tóldep, saqman naýqanynyń qyzǵan shaǵy ótip jatyr.

Almaty oblysynda qoı ósirýmen 109 irili-usaqty sha­rýashylyq aınalysady. Al mal basynyń sany jó­ninen óńir respýblıka boıynsha ekinshi orynda tur. Bıyl bul kórsetkish taǵy da ósýi múmkin. О́ıtkeni mal tóldetý naýqanynyń kórsetkishi jaman emes. Buıyrsa, Shopan ata túliginiń sany 1 mln 870 myń basqa artady degen boljam bar. Qazir aýdandarda saqman aıaqtalýǵa jaqyn, alǵashqy esep boıynsha jekelegen shopandar 100 bas saýlyqtan 102 bas qozy alyp otyrǵan kórinedi.

Mysalǵa, Kegen aýdanynda eki júz myńnan asa ýaq mal bar eken. Onyń teń jartysynan as­tamy saýlyq qoı sanatyn­da. Aýdanda eki aıǵa jýyq merzim boıyna kóktemgi tól alý naýqany jalǵasyp jatyr. Aýdandaǵy mal basy ósken aýyldyń biri – Jylysaı. Qazir aýyldyq okrýgte 24 392 bas qoı-eshki bar kórinedi. Saqman naý­qany da basqa aýyldarǵa qaraǵanda jylysaılyqtar úshin asqan jaýapkershilikpen ótýde. Osy aýyldaǵy kúndiz kúlki, tún­de uıqy kórmeı júrgen mal­saq jannyń qatarynda Dar­han Masenovti ataýǵa bolady. Ol ózi basqaratyn «Darhan» sharýa qo­jalyǵynda 2 300 bas asyl tu­qymdy arqar-merınos qoıyn ósi­rip otyr. Onyń 1 680 basy – saýlyq qoı. Qazir mal tóldep bolyp qalypty.

– Jańa týǵan tóldiń kúıi jaman emes. Tól basy aman. Asyl tuqymdy mal bolǵasyn erekshe kútimdi qajet etedi. Saqmanda qınalsaq, qozy aıaqtanyp, marqa semirgende nátıjesin kóremiz. Buıyrsa, basyna – bas tól bar, – deıdi D.Masenov.

Mal tóldetý naýqany Aqsý óńirinde de oıdaǵydaı ótip jatyr. Aýdanda 175 myńnan astam ýaq mal basy bar. Qazirge deıin týǵan jas tóldiń sany 100 myń bastan asypty. Árıne, mal basyn kóbeıtýge jeke sharýa qojalyqtary den qoıǵan. Sonyń bir mysalyn Barlybek Syrttanov aýylyndaǵy «Erasyl» sharýa qojalyǵynyń tirshiliginen baıqaýǵa bolady.

– Aýylda turǵan soń ata­kásipti jalǵaý mindetimiz. Mal­shynyń aq taıaǵyn ákemizden qabyldap alyp, tórt túlik ósirip otyrǵan jaıymyz bar. Qoı basyn kóbeıtýge kiristik. Qazir qystaqta 600 bas qoı bar. Bıyl bir yrysty jyl bolyp tur, saqman shyǵynsyz ótýde. О́z esebim boıynsha tól sany «júzine júz elýden» aınalyp qalady, – deıdi shopan Erasyl Tasbolatov.

Al Kerbulaq aýdanyndaǵy saqman naýqany aıaqtaldy dese de bolǵandaı. Bıyl aımaq bo­ıynsha 260 myńnyń ústindegi usaq mal qystamadan shyqqan. Jas tóldiń esebin alǵan mamandar ár 100 saýlyqtyń so­ńynan 105 bas qozy eredi degendi aıtady. Saqmandy shy­ǵynsyz ótkerip, týǵan tóldi balasha mápelep baǵyp otyr­ǵan malsaq jannyń biri – Toqtar­bek Ýsanov. Qoıshynyń ota­rynda 600 bas qoı bar eken. Saý­lyq­tar túgelimen qozdaǵan.

– Qys aıaǵy sozylyp ketip, qaýiptenip edik, sonda da saq­mandy ýaqtyly aıaqtadyq. Mal óriske shyqqanymen, jaıylymda týǵan qozynyń baýyrynan syz ótip ketpeýin muqııat qadaǵaladyq. Qystaqqa jedel tasyp otyrdyq. Basynda atpen qatynap ek, saýlyqtar jappaı tóldeı bastaǵanda arnaıy kólik júrgizip amaldadyq. Esesine, birde-bir qozyny shy­ǵyn qyl­madyq, – deıdi ker­bulaq­tyq malshy Toqtarbek Ýsanov.

Aıtpaqshy, Qazaqstanda ýaq mal sany jyldam kóbeıip kele jatyr eken. Salystyrý úshin alsaq, 2019 jyldyń kókteminde elimizdegi Shopan ata túliginiń sany 16,9 mln bas shamasynda bolsa, ótken jyldyń so­ńynda bul kórsetkish 18 mln basqa jetti degen statıstıka bar. Demek, qarqyndy júrip jatqan saqmannan soń qoradaǵy maldyń shýy taǵy eseleıtini sózsiz. Al osy orasan ósimniń jolynda eresen eńbek etip júrgen jandardyń qatarynda jetisýlyq shopandar da bar.

 

Sońǵy jańalyqtar

Elimizdiń 6 óńirinde joldar jabyldy

Oqıǵa • Búgin, 15:39

«Jasyl» aımaqta birde-bir óńir qalǵan joq

Koronavırýs • Búgin, 09:55

«Pfizer» vaksınasyn qansha adam saldyrdy

Koronavırýs • Búgin, 09:32

Uqsas jańalyqtar