Taýsyla sóıleýimizge mobıldik toptar qaýip-qatermen kirpik ilmeı kúresse de, is nátıjesi áli de kóńil kónshitpeı otyrǵany sebepshi bolýda. Máselen, oblysta karantındik tártip saqtaý kerek ekenin jaǵy talǵansha aıtyp, aıaǵy talǵansha qadaǵalap júrgen 213 mobıldik top qańtar aıynyń basynan sáýirdiń sońyna deıin 15 myńǵa jýyq nysandy tekserip, karantın talabyn buzýdyń 279 oqıǵasyn anyqtaǵan. Tártip buzýshylarǵa 345 ákimshilik aıyppul salynǵan. Aıyppul kólemi 39 mln teńgeden astam qarajatty quraıdy.
Jer betin jaman tumaý jaılaǵaly qaltanyń túbi qaǵylyp, kúnkórisimiz qıyndap ketti dep eńiregende, etegimiz jasqa tolǵanymen, asta-tók toı-tomalaq, esik-terezeni qymtap ótkizetin «qýlyq» qudalyq, jamaǵattyń qatary sıregenimen, ótkizilip jatqan janaza as baıaǵy qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan zamandaǵydaı. Sózimizdi naqty derektermen shegendeıtin bolsaq, sáýir aıynda ǵana oblysta 3 289 nysan tekserilip, karantın talaptarynyń 47 ret buzylǵandyǵyn aıta ketýge tıistimiz. Oryn alǵan shetin oqıǵalarǵa baılanysty 47 ákimshilik hattama toltyrylyp, 5 mln 323 myń teńge kóleminde aıyppul alynǵan. Ustalyp uıatty bolyp, aıyp-aıbanasyn tólep jatqandar týraly kópshilik qulaǵdar bolǵanymen, áli de aıylyn jııatyn emes.
Halyq alǵashqy bette jaman tumaýdyń jardy jyǵardaı ekpininen seskenip, úrpıip qalǵan. Kádimgideı qaýiptenip, toı men qudalyq sap tyıylyp, et jaqyn aǵaıynnyń qazasyna baılanysty telefonmen kóńil aıtyp, batany esepshot arqyly aýdaryp, esik-terezesin tars bekitip, tyıylyp edi. Keıin et úırendi. Keıbireýler tipti qasiretti derttiń bosaǵasynan syǵalap turǵanyn elemeıtin, kórmeıtin deńgeıge jetti. Qazir kóshede betperde taqpaı, josyp júrgen adam kóp. Jaı júrgeni eshteńe emes-aý, adam kózinen tasa, qaǵaberistegi dámhanalar men kottedjderdi jalǵa alyp, týǵan kún men tusaýkeserin, súndet toıy men qudalyǵyn toılap jatyr. Orazanyń ishinde aýyzasharǵa shaqyrý ne sán. Oblys ortalyǵyndaǵy «Gavan», «Oazıs» dámhanalary, «Kókshetaý» meıramhanasy, táýlik boıy jumys isteıtin ashana karantın talaptaryn óreskel buzǵan. Olarǵa 131 265 teńge kóleminde aıyppul salynǵan.
Oıyn-saýyq oryndary da «dert órship ketpesinshi, jurtqa zııanymyzdy tıgizbeıikshi» dep oılamaıtyn tárizdi. Árıne, olardyń da tabys tabýy kerek ekenin túsinemiz. Tirnektep jınaıtyn tıyn bir basqa da, adam densaýlyǵy, onyń qaýipsizdigi bir basqa. Eresektermen birge balalar bas qosatyn oıyn-saýyq oryndary da qaýipti derttiń qasiretin qalyńdatýda. Aıtalyq, «Ogo-go» balalar oıyn-saýyq ortalyǵy karantın talaptaryn eskermeı, jumys júrgizip kelgen. «7 Lýza» bılıard zaly, «Aıva» meıramhanasy, «Moıa semıa» saýda úıi, «Shalqar» saýda ortalyǵy, «Kereı» kofeınıasy, «Lampa» bary tárizdi birneshe saýda ortalyqtary men meıramhanalarynyń, oıyn-saýyq ortalyqtarynyń karantın talaptaryn óreskel buza otyryp, jumys istegeni anyqtalyp otyr. Osy oraıda karantın talaptaryn buzǵandarǵa 1 mln 852 myń teńge kóleminde aıyppul salynǵanyn aıta ketelik. Árıne, aıylyn jıyp, tártipke kóndigý úshin aıyppul salyný kerek. Al eger mundaı moıynsunbaý, erkinsý birneshe márte qaıtalansa she?
Aıyppul salýmen is bitpeıtindigi anyq. Bir ret eskertkennen keıin bolar-bolmas aıyppul qarajatyn tólep, qaıtadan eski áýenine basatyn bolsa, qoldanylar sharany qataıtqan jón bolar. Derttiń juǵýy qas qaǵym sátte ekeni qansha aıtylsa da, óz bastaryn qaterge tigýdiń mysaly az emes. Aıtalyq, oblys ortalyǵyndaǵy Syrymbet kóshesinde ornalasqan kottedjde týǵan kún toılanǵan. Dert kezindegi dyrdýǵa otyzdan astam adam qatysypty. Arasynda sımptomsyz jalǵyz syrqat bolsa jetip jatyr. Al sol otyz adamnyń otbasy, bala-shaǵasy bar. Olarǵa da juqpasyna kim kepil?!
Karantın talaptaryn buzý oblystyń barlyq aýdanynda derlik oryn alyp otyrǵanyn aıta ketýimiz kerek. Halqy tyǵyz qonystanǵan Selınograd aýdanynda sáýir aıynda 70 nysan tekserilse, karantın talaptaryn buzýdyń 6 oqıǵasy oryn alǵan. Qaýipti elemeı, qaterdi qalyńdatyp otyrǵandar – «Qajymuqan», «Aqtalap», «Aqmol» tárizdi meıramhanalar. Al Qaraótkel aýylynda kókpar ótkizilgen. Kókpardyń kórermensiz ótkizilmegeni belgili. Mine, osyndaı kópshilik is-sharalar ótkizgen úshin 1 mln-nan astam teńge aıyppul salynǵan. «Zolotoı fazan» demalys aımaǵy men Qoıandy aýylyndaǵy «Arystan» dámhanasy da osy qatardan tabylǵan. Bularǵa da aıyppul salynǵan.
El ishindegi etek alyp bara jatqan indetti elemeý, dert oshaǵyn kórineý kózge kóbeıtý ekeni sózsiz. Aıyppul arqalaǵandardy tize bergennen eshteńe utpaımyz. Shıyra aıtqanda, áli de batpandap kiretin indettiń baıybyna bara almaı otyrǵandyǵymyz aqıqat. О́zimizdi ózimiz oılamasaq ta, ózgeniń, qasymyzda júrgen adamdardyń amandyǵyn oılaıtyn ýaqyt jetken tárizdi.
Aqmola oblysy
