Koronavırýs • 13 Mamyr, 2021

2021 jyl – qalpyna kelý kezeńi

330 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Mine, ekinshi jyl qatarynan COVID-19 qoǵamnyń ár salasyna, onyń ishinde ekonomıkaǵa da anyq ámirin júrgize bas­ta­dy. Álem ekonomıkasy pandemııa talaptaryna baǵynyp, onyń zardaptarymen sanasýǵa májbúr. Tyǵyryqtan sytylyp shyǵyp, basqasha jol tapsaq degen talpynystar da joq emes. Qazaqstan da hal-qaderinshe qysqa merzimde paıda bolǵan oqys talaptarǵa jaýap berip, ekonomıkasyn jahan zańdylyqtaryna beıimdeýge tyrysyp jatyr.

2021 jyl – qalpyna kelý kezeńi

«Ekonomıkany qoldanbaly zert­teýler ortalyǵy» (AERC) kezekti toqsan saıynǵy mak­ro­ekonomıkalyq sholýyn jarııalap, onda Qazaqstannyń qazirgi ekonomıkalyq kúıin ba­­ıyptap jáne alda bolýy múmkin jaǵdaılarǵa kóz jiberedi.

«Qazaqstan ekonomıkasy 2021 jyly áli de fıskaldy yntalandyrý men jumsaq aqsha-nesıe jaǵdaıynyń yqpalynda. Bul turǵyn úı naryǵy úshin qaýipti táýekel týdyrady. Alǵashqy úsh aıda-aq birinshi naryq úıleri 4,7, al ekinshi naryq úıleri 10,4 paıyzǵa qymbattap ketti» dep jazady AERC.

Olardyń boljaýynsha, bıyl Brent munaıynyń baǵasy barreline 62,3 dollar kóleminde bolady. Saýda seriktes elder ekonomıkasy 4,5 paıyzǵa ósedi. Qazaqstan 88,9 mln tonna munaı jáne gaz kondensatyn óndiredi. Elimizdiń shynaıy ishki jalpy óniminiń (IJО́) kórsetkishi 3,9 paıyzǵa ósýi múmkin. Sondaı-aq ortalyq tutynýshylyq ınflıasııa 7,4 paıyzdy quraıdy dep boljanǵan.

«Alǵashqy úsh aıda qurylys (+13,1 paıyz), baılanys (+9,9 paıyz), sý júrgizý (+8,6 pa­ıyz), óńdeýshi ónerkásip (+7,5 pa­ıyz), aýyl sharýashylyǵy (+2,8 paıyz) salalary ósim kórsetti. О́nerkásiptik óndiris kólemi de artty. Alaıda kóp emes, 2020 jyldyń qańtar-naýryzymen salystyrǵanda nebári 0,1 paıyzǵa. Kólik jáne qattaý áli de bolsa aýtsaıder sala bolyp qalýda. Saýda salasy da keri dınamıka kórsetip otyr. Bıyl qańtar-naýryzda negizgi kapıtalǵa salynǵan ınvestısııa 2 101,2 mlrd teńgeni qurady. Byl­tyrmen salystyrǵanda 9,6 paıyzǵa az» delingen sholýda.

AERC boljamynsha, 2021 jyly salyq bazasy birtindep qalpyna kele bastaıdy. Sonyń nátıjesinde memlekettik bıýd­jet­­ke túsetin salyq túsimi 2020 jylmen salystyrǵanda 14 pa­ıyzǵa kóbeıip, 9,8 trln teńgeni quraıdy dep kútiledi. Al korporatıvti tabys salyǵy 2,1 trln teńgege jetýi múmkin. Sondaı-aq memlekettik shy­ǵyn­dar kólemi 16,5 trln teńgege jet­pek.

«Bul 2020 jylmen salys­tyrǵanda shamaly tómen. Nátı­jesinde, Ulttyq qordan 4,6 trln teńge kólemindegi kepil­den­di­ril­gen transfertterdi eskere otyryp, memlekettik bıýdjet saldosy 2,2 trln teńge mólsherinde tapshylyqta bolady. Ne bolmasa IJО́-niń -2,6 paıyzy deńgeıinde» delingen AERC mátininde.