«Ekonomıkany qoldanbaly zertteýler ortalyǵy» (AERC) kezekti toqsan saıynǵy makroekonomıkalyq sholýyn jarııalap, onda Qazaqstannyń qazirgi ekonomıkalyq kúıin baıyptap jáne alda bolýy múmkin jaǵdaılarǵa kóz jiberedi.
«Qazaqstan ekonomıkasy 2021 jyly áli de fıskaldy yntalandyrý men jumsaq aqsha-nesıe jaǵdaıynyń yqpalynda. Bul turǵyn úı naryǵy úshin qaýipti táýekel týdyrady. Alǵashqy úsh aıda-aq birinshi naryq úıleri 4,7, al ekinshi naryq úıleri 10,4 paıyzǵa qymbattap ketti» dep jazady AERC.
Olardyń boljaýynsha, bıyl Brent munaıynyń baǵasy barreline 62,3 dollar kóleminde bolady. Saýda seriktes elder ekonomıkasy 4,5 paıyzǵa ósedi. Qazaqstan 88,9 mln tonna munaı jáne gaz kondensatyn óndiredi. Elimizdiń shynaıy ishki jalpy óniminiń (IJО́) kórsetkishi 3,9 paıyzǵa ósýi múmkin. Sondaı-aq ortalyq tutynýshylyq ınflıasııa 7,4 paıyzdy quraıdy dep boljanǵan.
«Alǵashqy úsh aıda qurylys (+13,1 paıyz), baılanys (+9,9 paıyz), sý júrgizý (+8,6 paıyz), óńdeýshi ónerkásip (+7,5 paıyz), aýyl sharýashylyǵy (+2,8 paıyz) salalary ósim kórsetti. О́nerkásiptik óndiris kólemi de artty. Alaıda kóp emes, 2020 jyldyń qańtar-naýryzymen salystyrǵanda nebári 0,1 paıyzǵa. Kólik jáne qattaý áli de bolsa aýtsaıder sala bolyp qalýda. Saýda salasy da keri dınamıka kórsetip otyr. Bıyl qańtar-naýryzda negizgi kapıtalǵa salynǵan ınvestısııa 2 101,2 mlrd teńgeni qurady. Byltyrmen salystyrǵanda 9,6 paıyzǵa az» delingen sholýda.
AERC boljamynsha, 2021 jyly salyq bazasy birtindep qalpyna kele bastaıdy. Sonyń nátıjesinde memlekettik bıýdjetke túsetin salyq túsimi 2020 jylmen salystyrǵanda 14 paıyzǵa kóbeıip, 9,8 trln teńgeni quraıdy dep kútiledi. Al korporatıvti tabys salyǵy 2,1 trln teńgege jetýi múmkin. Sondaı-aq memlekettik shyǵyndar kólemi 16,5 trln teńgege jetpek.
«Bul 2020 jylmen salystyrǵanda shamaly tómen. Nátıjesinde, Ulttyq qordan 4,6 trln teńge kólemindegi kepildendirilgen transfertterdi eskere otyryp, memlekettik bıýdjet saldosy 2,2 trln teńge mólsherinde tapshylyqta bolady. Ne bolmasa IJО́-niń -2,6 paıyzy deńgeıinde» delingen AERC mátininde.