Rýhanııat • 25 Mamyr, 2021

Burshaq búr jardy

1000 ret
kórsetildi
7 mın
oqý úshin

Jýyrda Almaty qalasynda erekshe formatta lırıkalyq kesh ótti. Poezııa keshi. Sahnada óleń ǵana saltanat qurdy. Ádettegideı, úlken minberden aǵa býynnyń aqjarma tilegi men tegin maqtaýy aıtylǵan joq. Bata berilip, shapan da jabylmady. Tek jas avtorlardyń erkin daýystary estildi, óleńderindegi názik sezimderi sezildi.

Burshaq búr jardy

Ádebı ortadaǵy osyndaı keshterdiń ótý daǵdysy sonaý jyldardan beri qatyp, semip, búginde tek úlken býynnyń kózkórgen «shyǵarmashylyq» jıynyna aınalǵan-dy. Baıqasaq, keıingi ýaqytta osy bir aısberg muzy aqyryndap erip, jańa tolqynnyń, jańa kóktemniń lebi bilinetindeı. Onyń bir dáleli – Burshaq shyǵarmashylyq birlestigi uıymdastyrǵan poezııa keshi. Aıta keteıik, bul atalǵan birlestiktiń alǵashqy jıyny. Álqıssa.

OzgeEpic óner keńistiginde ótken ádebı basqosýǵa qazaq poezııasynyń jańa býyn ókilderi – Baýyrjan Maıtaı, Aslan Qýanyshuly, Saltanat Qaıyrbek, Juldyz Moldaǵalı, Aıjaryq Sultanqoja, Aqjan Amanjol, Ásel Káribaı qatysty.

Jańadan qurylǵan Burshaq shy­ǵarmashylyq birlestigi ónerdiń, onyń ishinde ádebıettiń birneshe baǵyty boıynsha jumys isteıdi. Máselen, Burshaq Poetry poezııalyq keshterdi uıymdastyryp, jas aqyndardy oqyrman qaýymǵa nasıhattaý­dy kózdeıdi. Sondaı-aq Youtube platformasynda olardyń shyǵarmashylyǵyn kópshilikke tanystyryp, oqyrman men avtor arasynda kópir bolýdy maqsat tutyp otyr. Al alǵashqy keshke kelgen kórermenniń qarasy kóp bolypty. Bul týraly uıymdastyrýshylar: «Keshten keıin túsingenimiz – aqyn men oqyrman ǵana kezdesetin alań bizde joǵalyp barady eken. О́ıtkeni jıyn-keshterdiń kóbinde uzyn-sonar áńgime men madaq-marapat aıtylyp, kópshiliktiń ishin pystyrady», deıdi.

Shyǵarmashylyq keńistiktiń poezııa­dan basqa da baǵyttaryna toqtalsaq, máselen, Burshaq Prose prozalyq kesh­terdi uıymdastyryp, jazyp júrgen jas prozaıkterdi tanystyrmaq. Qazir aldaǵy ýaqytta ótetin prozalyq keshke daıyndyq jumystary júrip jatyr. Birlestik mú­sheleriniń sózinshe, ol keshke Doshan Jyl­qybaı, Berikbol Batan men Temirlan Qylyshbek qatysady.

Al Burshaq Drama  dramatýrgııa janry boıynsha jumys atqarady. Teatr re­jısserleri, akterler men dramatýrgterdi ózara baılanystyrýdy kózdegen bul ba­ǵyttyń aıasynda oqylymdar, qoıylymdar bolady dep josparlanýda.

Burshaq Screenwriters ssenarıı jazýmen, ony prodakshnderge usynýmen aınalysady.

Burshaq Publishers – osy birlestiktiń jeke baspasy. Kórkem ádebıetti shy­ǵarýmen qatar, tapsyryspen de jumys jasaıdy. Baspa isi týraly jas jazýshy, Burshaq  shyǵarmashylyq birlestiginiń múshesi Alısher Rahat: «Baspanyń bas redaktory – aqyn Aıjaryq Sultanqoja. Qazirgi ýaqytta alǵashqy kitaptyń ishi-syrtyn óńdeýmen aınalysýda. Maq­satymyz – qazaq tilindegi zamanaýı kór­kem ádebıetti kóbeıtý, ári oqyrmanǵa jetkizýdiń ońtaıly joldaryn izdestirý, kitap naryǵyn qalyptastyrý, sondaı-aq talantty aqyn-jazýshylardyń shy­ǵarmashylyǵyn halyqqa keńinen nasıhattaý», deıdi.

Burshaq Event – avtorlyq, shyǵar­mashylyq keshterdi, ádebı kezdesýlerdi uıymdastyrýmen aınalysatyn baǵyt. Iаǵnı munda ádebıet, teatr, kıno álemindegi tulǵalarmen kezdesý keshteri ótedi.

Burshaq Comics keńistiginde qazaq tilinde komıks janryndaǵy shyǵarmalar jazýmen aınalysady. Álemde manga, manhva, komıks, fentezı, LıtRPG sekildi janrlar qaryshtap damyp jatqanyn aıtqan birlestik múshesi Alısher Rahat: «Al bizde sońǵy bir-eki jylda osy janrda birdi-ekili kitap shyqqany bolmasa, bul baǵyt ıgerilmeı jatyr. Mektep jasyndaǵy oqýshylardyń basym bóligi orysshaǵa aýdarylǵan komıks, anımelerdi kórip júr. Olardyń bul suranysyn qa­na­ǵattandyrý úshin, olar óz tilinde qy­zyqty, zamanaýı shyǵarma oqý úshin komıks janrynda eńbek etýdi oıǵa aldyq. Qazirgi kezde birlestigimizdiń negizin qalaý­shylardyń biri, jas sýretshi, dızaıner Dıana Maksımova bul janrdyń qyr-syryn meńgerip, úırenip jatyr», dep atap ótti.

Burshaq Lab baǵytynda qazaq tilinen aǵylshyn, orys tilderine nemese shet tilden qazaqshaǵa tárjimalaý josparlansa, «Burshaq Podcast» – qazaq ádebıeti klassıkteriniń shyǵarmalaryn talqylap, pikir almasyp, podkast kúıinde Youtube jelisinde jarııalaıdy. Eske salsaq, bul jobanyń ekinshi epızody jaryq kórdi, aldaǵy ýaqytta ár juma saıyn usynylmaq.

Burshaq Social – Burshaq Live shy­ǵarmashylyq birlestiginiń youtube ar­nasyndaǵy vıdeo-kontentter. Onda sheteldik zamanaýı kitaptar jaıly, qoǵamdaǵy mańyzdy, ózekti ta­qyryptar týraly beınematerıaldar, ádebıetshilermen suhbat, poezııa, proza keshteriniń, kezdesýlerdiń beınejazbasy jáne t.b. jobalar qamtylady.

Aıta keteıik, bul jumystardyń barlyǵy uıymdastyrýshy qyz-jigitterdiń óz kúshteri men qarajattaryna istelip jatqan joba. Birlestik múshesi Alısher Rahattyń aıtýynsha, olardyń bul oılaryna qazirgi ádebıettegi únsizdik, meńireý tynyshtyq áser etken. «Eger qazirgi sátten bastap aýdıtorııa qalyptastyryp, qazaqstandyqtardyń qazaq tilindegi kórkem ádebıetke nazaryn burmasaq, bolashaqta elimizdegi ádebı-mádenı, rýhanı jaǵdaı búgingiden de ýshyǵýy múmkin. Eshkim bizge kitap naryǵyn jasap bermeıtinine, jýyq arada eshbir baspa avtormen kásibı jumys jasamaıtynyna, úlken ádebı agenttikter ashylmaıtynyna kózimiz jetti desem bolady», deıdi ol.

Sonymen, Burshaq shyǵarmashylyq bir­lestiginiń negizin qalaýshy bes talantty jaspen tanysa ketsek: Berikbol Batan («О́likterdiń ýysynda erıdi» romanynyń avtory), aqyn Aqjan Amanjol, sýretshi, dızaıner Dıana Maksımova, Aıjaryq Sultanqoja («Telegramma qabyldap alyńyzshy» óleńder jınaǵynyń avtory), Alısher Rahat («Mahabbatym – constant» áńgimeler jınaǵynyń avtory). Al Burshaq Lab-tyń (bólimshe) jetekshisi, aýdarmashy Aıkerim Asqar.

Ádebı ortadaǵy osyndaı tyń jobalar men ıgi bastamalardyń ómirimizge enip, jolǵa qoıylyp kele jatqanyna hám ıdeıa avtorlarynyń eshkimnen eshteńe kútpeı, batyl qadamǵa baryp, óz múmkindikterinshe jaqsy dúnıe jasaýǵa talpynystaryna bek qýanyshtymyz. Oıǵa alǵan jobalary jalǵasyn taýyp, ádebıetsúıer oqyrmannyń kóńilinen shyǵaryna seneıik. Burshaq aqyndarynyń óleńin tyńdaıyq, jazýshylarynyń áńgimesin estıik. Tal­qylaıyq, syn aıtaıyq. Mundaı ádebı birlestikterdiń bireý emes, birneshesi paıda bolyp, árqaısysy túrli baǵytta, túrli talǵammen jumys júrgizse, qoǵamda bir ózgeristiń bolary anyq.

 

P.S. Burshaq sahnasyn elordalyq oqyrman da asyǵa kútetinin habarlaımyz.