Jan súıindirgen janashyrlyq

Aldymen oblystaǵy et júregi elim dep eljirep turǵan eriktiler to­­bynyń «Kıeli tabıǵat» aksııasyna jumyla at­salysqandyǵyn aıta ke­týimiz kerek. Belsendilerdiń baǵaly bas­tamasy óz zamandastary tarapynan qyzý qoldaý tapty. Tabıǵatty aıalaı­tyn, týǵan jerin qurmettep, qas­ter­leı biletin jas urpaq qaýlap ósip kele ja­tyr eken. Aǵa býyn óz ókshe­sin basyp kele jatqan órenderdiń jaqsy­lyq­ty meńzegen jarasymdy sharýasyn kóz­derimen kórip, kóńilderin toǵaıtty. 500-den astam erikti bel býyp iske ki­ris­ken soń jumystyń da aldarynan úr­kip oty­ratyny belgili. О́ıtkeni ynta bar, yqy­las mol. Oblystyń eldi meken­d­erindegi parkter men alańqaılar mu­n­tazdaı tazartylyp, ózen-kólderdiń jaǵa­laýlary qys boıy jınalyp qalǵan qo­qys­tan aryldy, bulaq kózderi ashyldy.

Osy bir ońynan oralǵan sharýany kórgen jalpy jastar qaýymy tabıǵatty aıalaı bilý kerektigin, onyń aıdaı appaq júzine pendeshilikpen kireýke túsirýge bolmaıtynyn kókirekterine toqydy. Aksııa barysyndaǵy at basyndaı olja da osy dep uǵynsaq, artyqtyǵy bolmas.

Eriktiler toby ózderi ǵana emes, jal­paq jurtty jaqsylyqqa baǵyttaý úshin «Kıeli tabıǵat» chellendjin uıym­dastyrdy. Jastardyń jalyndy isi­nen oblys turǵyndary qulaqtanyp, or­taq iske bir kisideı jumylyp, ózderi me­ken etken aýyl-aımaqtyń ajaryn kel­ti­rýge úles qosty. Demek týǵan ta­bı­ǵa­tymyzdy aıalaýǵa atsalysqan áýel bas­taǵy at tóbelindeı az ǵana top keıin izetti isimen barsha jurtty izgi­lik­ti, saýapty sharýaǵa jumyldyra aldy.

Qaıyrymdy ister qanaty keńge ja­ıylyp keledi. Oblys «qyzyl aımaq» qatarynan shyǵa almaı turǵan osy bir tusta adamdardyń bir-birine degen keńpeıil, aq nıeti birlikti bekemdeı túskendeı. Oblys ortalyǵyndaǵy «Dobroe serdse. Lider.kz» qoǵamdyq qory Rıdder qalasyndaǵy órttiń saldarynan shyǵynǵa ushyraǵan adamdar­ǵa kómek kórsetý maqsatynda 500 myń teńge qarajat jınady. Bul arada qar­jy ǵana emes, bastaryna kún týǵan adam­darǵa kómektessem degen kóńildiń nury qymbat edi.

Býrabaı aýdanynda da qyzyl ja­lyn­nyń zardabyna dýshar bolǵandarǵa járdemdesý maqsatynda kıim-ke­shek, oqý quraldary, azyq-túlik jı­nal­dy. Aýdan turǵyndary táp-tá­ýir qa­ra­jatpen de kómek kórsetti. Osy bir jan-júregińdi qolamtanyń sho­ǵyn­daı mazdatatyn is-áreket el bir­liginiń bekemdigin ańǵartsa kerek. Býra­baı­lyqtar Rıdder qalasynyń tur­ǵyn­daryna kómek kórsetýmen qatar, aýdan­da­ǵy jalǵyzilikti jandarǵa jana­shyr­lyq jasaýdy da umytqan joq. Aýdan eriktileri áleýmettik jaǵynan az qam­tylǵan birneshe otbasyǵa azyq-túlik taratyp, bir jalǵyzilikti ájeıdiń turǵyn úıiniń shatyryn jaýyp berdi.

Jaqsylyqtyń, janashyrlyqtyń qan­sha aıtsaq ta kóptik etpeıtinin qa­per­ge ala otyryp, Egindikól aýdany erik­tileriniń isin de tilge tıek etýdiń artyq­tyǵy bolmas. Mundaǵy eriktiler toby eldi mekenderdi abattandyrýmen qatar, Bektemir sopy mazarynyń mańyn tazalap, jel men jaýynnyń áserinen óńi ońǵan kóne eskertkishti sylap-syrlap, jónge keltirip qoıdy. Aýdan ortalyǵyndaǵy mádenıet úıi­niń mańyndaǵy balalar alańyn da qurylysshynyń qalaǵynan jańa shyq­qandaı jutyndyra jóndedi. Jadyraǵan jaz aıynda Egindikóldiń bbaldyrǵandary osy alańda alańsyz oınap, dem alatyn bolady.

Baǵaly bastamany Ereımentaý erik­tileri de ilip áketip, qoldan kelgen­de­rinshe jalǵyzilikti jáne kópbalaly ot­basylar men múmkindigi shekteýli adam­darǵa kómek qolyn sozdy.

Osyndaı ońdy is shalǵaıdaǵy Jaqsy aýdanynda da jalǵasty. Jaqsynyń jaqsy tileýli eriktiler toby aldyn ala jasalǵan tizim boıynsha kómekti qajet etetin otbasylarda bolyp, olardyń tilekterin oryndady. Árıne, bul arada muqtaj jandar kóp degen oı týyndamasa kerek. Eń bastysy, adamdardyń bir-birine degen aq kóńil, adal nıeti. Osyndaı sharapatty sharýa adamnyń senimin arttyra túsedi. Qıyndyqtyń qursaýynda jalǵyz qalmaıtyndyǵyn, qoltyǵynan demeıtin, qajet kezinde qamqor bolatyn etene jaqyn el-jurty bar ekendigin sezinýdiń ózi kóńilge dem beredi emes pe?! Bálkim, eriktilerdiń esti is-áreketiniń eń mańyzdy máni de osy shyǵar.

Shalǵaıdaǵy Jarqaıyń aýdanynda jaqsylyqqa támam el súısinetin sharýalar atqarylyp jatyr. Jergilikti eriktiler aýdandaǵy otyzdan astam kómek qajet etetin otbasylarda bolyp, azyq-túlik sebetterin taratty. Olar bolsa amandyq bilgenderińniń ózi qanattandyrdy dep razy boldy.

Sátimen sabaqtalǵan is Zerendi aýdanynda da keń óris aldy. Zerendilik erik­tiler mamyrdyń 15-i kúnine deıin Rıd­der qalasynda úılerin órt shalǵan otba­sylarǵa qarajat jınady. Tek qa­rajat qana emes, sharýashylyq taýarlary, kún­delikti qoldanatyn zattar, azyq-túlik jınalyp, jóneltildi. Jastar Zerendi aýylyndaǵy Raıhan Tasheevanyń turǵyn úıin jóndep berýge de kómektesti.

Janashyr jastardyń jarqyn is­teri jer-jerde jappaı óris alyp, óne­geli úrdiske aınalyp, aımaq ajaryn adamgershilik nurymen kórkeıte túsip otyr. Kisiniń kúni kisimen atatyn ýaqyt­ta keıingi tolqynnyń kóki­reginde izgi­lik oty mazdaı janyp, muqtaj jandar­dyń júzderin jady­ratyp qana qoı­­maı, jalpaq jurt­ty qaýymdastyra­tyn, izetti iske jumyl­dyratyn osyn­daı ıman­dy sharýalardyń alǵa basyp tur­ǵany qandaı jaqsy?!

Aqmola oblysy