О́tken jyly Shymkent qalasynda bokstan Qazaqstan Respýblıkasynyń birinshiligi ótti. Oǵan elimizdiń barlyq óńirinen 190 sportshy qatysty. Baıqaǵanymyz, atalǵan týrnırde Ulttyq ulannyń sporttyq-shtattyq komandasynyń músheleri atoı saldy. Atap aıtqanda, áıelder arasynda efreıtor Nazym Qyzaıbaı, qatardaǵy jaýynger Nadejda Rıabes, erler arasynda qatardaǵy jaýynger Bekzat Nurdáýletov óz salmaq dárejesinde bas júldege ıe boldy.
Osy jerde zańdy suraq týady. Ár oblystyń namysyn qorǵap júrgen sportshylar qalaısha Ulttyq ulan sport komandasyn daıarlaý ortalyǵynyń sapynda óner kórsetedi? Ortalyqqa qalaı qabyldanady jáne qandaı qoldaý kórsetiledi? Osy jáne ózge de saýaldyń jaýabyn bilmekke biz Ulttyq ulan sport komandasyn daıarlaý ortalyǵynyń bastyǵy, polkovnık Sátjan Ábishevti sózge tartqan edik.
– Byltyr ótken bokstan Qazaqstan chempıonatynda siz atap kórsetken sportshylardan bólek, efreıtor Abylaıhan Júsipov pen qatardaǵy jaýynger Serik Temirjanov óz salmaqtarynda chempıon atandy. Efreıtor Ilııas Súleımenov úshinshi oryn aldy, – dep bastady óz áńgimesin polkovnık Sátjan Ábishev. – Jyldyq josparǵa sáıkes bokstan Qazaqstan birinshiligine baryp, sportshylarymyzǵa qoldaý kórsettik. Olardyń psıhologııalyq jaǵdaıyn, dene daıarlyǵyn baıqadyq. Budan bólek, biz kúres túrleri boıynsha komandaǵa da kóńil bólýdemiz. Jýyrda dzıýdodan ulandyq sportshy Eldos Smetov Tashkentte ótken týrnırde kúmis medaldy jeńip aldy. Sondaı-aq grek-rım kúresinen 67 kılo salmaqta Almat Kebisbaev pen 77 kılo salmaq dárejesinde Temirlan Shadýkaev álem birinshiliginde (U-23) qola júldeger atandy. Iýlııa Galysheva mogýl sporty boıynsha álem chempıonatynyń kúmis medalin jeńip aldy. Bul – ulan sporty ǵana emes, jalpy elimizdiń sporty úshin de úlken jetistik.
– Úlken jetistik ekeni ras. Biraq siz atyn ataǵan sportshylar – tek Ulttyq ulan áskeriniń ǵana emes, elimizdiń de maqtanyshtary. Oqyrmandarymyzǵa túsinikti bolý úshin sportshylardyń ulandyqtardyń qataryna qalaı qosylatyny týraly aıta ketseńiz.
– Sporttyq-shtattyq komanda 1993 jyly qarasha aıynda Qazaqstan Respýblıkasy Ishki ister mınıstriniń buıryǵymen quryldy. Biz Ishki ister organdarynyń quramdas bóligi bolǵandyqtan, elimizdegi «Dınamo» dene shynyqtyrý jáne sporttyq qoǵamymen tyǵyz baılanys ornatqanbyz. Olardyń quramyna jas sportshylar qabyldanady. Áskerge shaqyrý naýqany bastalǵanda qoǵamdastyq bizge sportshylardyń tizimin usynady. Biz olardan Áskerı ant qabyldap, merzimdi áskerı qyzmetshilerdiń qataryna qosamyz. Osylaısha, olar bizdiń sporttyq komanda quramyna enedi. Ári qaraı sporttyq jáne áskerı mansaptaryn Ulttyq ulan qatarynda jalǵastyrady.
Bıyl bizdiń qatarymyzǵa boks sport túrinen aǵaıyndy Aıbek, Nurbek Oralbaevtar, Sanatáli, Samatáli Tóltaevtar, erkin kúresten Erǵalı Álisherov, grek-rım kúresinen Adaı Qurmanseıitov, jeńil atletıkadan Rýslan Nıkıtın, aýyr atletıkadan Nurǵısa Ádilet, eskek esýden Ivan Lýkıanov sekildi jastar kelip qosyldy. Olar búginde sporttyq jáne áskerı mansaptarynyń bastaýynda tur. Ulttyq ulannyń sporttyq-shtattyq komandasy bolashaq chempıondardy úlken ómirge jeteleıtin erlik pen eljandylyqtyń mektebi ispetti.
– Sonda halyqaralyq arenalarda nemese el birinshilikterinde endi tanyla bastaǵan sportshylardy qabyldap, qoldaý kórsetetin bolyp tursyzdar ǵoı. Bul kimge tıimdi?
– Bul – barshaǵa tıimdi. Sebebi sportshy Áskerı ant qabyldaǵan soń, merzimdi áskerı qyzmetshilerdiń qataryna qosyla otyryp, sporttyq karerasyn ári qaraı jalǵastyra beredi. Joǵaryda aty atalǵan sportshylarmen qatar, qatarymyzda júzýshi Dmıtrıı Balandın, qysqy sport túrinen serjant Roman Krech, kishi serjant Dmıtrıı Reıherd, leıtenant Iýlııa Galysheva, efreıtor Ekaterına Aıdova, aǵa leıtenant Galına Vıshnevskaıa sekildi kóptegen áıgili de tanymal sportshylar bar. Odan bólek, bizdiń sport komandamyzdyń quramynda álemge attary máshhúr sportshylarymyz Genadıı Golovkın, Serik Eleýov, Baqyt Sársekbaev jáne marqum, mánerlep syrǵanaýshy Denıs Ten bolǵan. Kezinde barlyǵy Ulttyq ulan qatarynda Otan aldynda ant qabyldaǵan.
– Osy ýaqytqa deıin sportshylarymyz qandaı jetistikterge qol jetkizdi?
– Baıraqty básekelerde top jaryp, el namysyn abyroımen qorǵap júrgen sportshylarymyz jaıynda aýyz toltyryp aıta alamyz. 2016 jyly Rıo-de-Janeıroda ótken XXXI jazǵy Olımpııa oıyndarynan elimizdiń sportshylary zor tabyspen oraldy. Sol álemdik saıysqa Ulttyq ulan sport komandasynyń quramynan sporttyń 8 túrinen 25 sportshy qatysty. Sańlaqtarymyz dodada el qanjyǵasyna 6 medal (1 altyn, 3 kúmis, 2 qola) saldy. Bul sol álemdik baıraqty básekede elimizdiń barlyq sportshysy enshilegen júldelerdiń 35%-yn quraıdy. Jalpy, táýelsizdik alǵaly beri ulandyq sportshylar Olımpııa oıyndarynda – 32 medal (8 altyn, 13 kúmis, 11 qola), álem chempıonattarynda – 60 medal (27 altyn, 16 kúmis, 17 qola), Azııa chempıonattarynda 250-den astam medal jeńip alypty.
