О́ner • 15 Maýsym, 2021

Jambyldyń jarqyn beınesi

1384 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Á.Qasteev atyndaǵy óner mýzeıinde Jambyl Jabaevtyń týǵanyna 175 jyl tolýyna arnalǵan «Baqyt týraly jyr» atty mereıtoılyq kórme esik ashty. Ǵıbratty ǵumyr ıesiniń ómir órneginen syr shertetin kórmege óner mýzeıiniń qorynda saqtalǵan 30-dan astam keskindemelik, grafıkalyq jáne músindik týyndylar qoıylǵan.

Jambyldyń jarqyn beınesi

Jambyl beınesin jazǵan qylqalam sheberleri aqyn ómiriniń keń tanylǵan, sońǵy on jylyn kóbirek qamtyǵan. Jambyldy tirshiliginde óz kózimen kórip beınelegen B.Che­­­kalın, Á.Qasteev, R.Ar­da­­tov, N.Iаgodkın sekildi she­ber­­ler dala perzentiniń qart­tyq shaǵyn dál keıipteıdi. B.Chekalınniń: «Jambyl týyndylary kúndelikti ómirmen ushtasyp jatty, keıipkerdiń árbir sátin kózden tasa jiber­meı beıneleýge tyrystym» deýi tegin emes. Jambyl taqy­ry­byndaǵy toptamasy uly jy­­raýdyń ómir jolyn ke­nep arqyly baıandaıtyn keń kó­lemdi monografııaǵa aı­nalǵan sýret­shi aqyn jyrlaryn jan dúnıesimen zer­delegeni anyq.

ıa

Jambyl beınesine bir­neshe ret toqtalǵan Á.Qas­teev te aqyn­ǵa arnap «Ha­lyq aqyny Jam­byldyń por­treti» (1937), «Jambyl dos­tary arasynda» (1971) atty týyndylaryn jaryqqa shyǵardy. О́nertaýshy Laýra Ábildaevanyń paıymynsha: «Á.Qasteev Jambyldy qan­­sha ret beınelese, sonsha ret bi­rin-biri qaıtalamaıtyn kel­­­bet jasady. Ol ótken eń­bek­­­­terin qaıtalamaý úshin aqyn­nyń psı­hologııalyq ishki jan dú­nıesiniń alýan qyryn asha bildi».

Jambyl aqynnyń jarqyn beınesi músin ónerinen de tys qalǵan joq. 1938 jyly Qa­zaq­stanǵa kelip, Jambyldy óz kózimen kóre júrip, onyń beı­nesin jasaýmen aınalysqan máskeýlik músinshilerdiń biri, I.Andreev edi. Taǵylymdy tul­ǵany tastan qashaǵan talant ıesi ımpressıonıstik tásilde keıip­kerdiń bir sáttik kóńil kúıin dál kórsetken.

ch

Qazaqstannyń mú­sin óne­riniń negizin qalaý­shy H.Naý­ryzbaev óz shyǵarmashy­ly­ǵynda Jambyldyń balalyq shaǵynan bastap, qartaıǵanǵa deıingi aralyqtaǵy búkil ómi­rin qamtyǵan týyndylar toptamasyn jaryqqa shyǵardy. Kórme qabyrǵasynan H.Naý­ryzbaevtyń «Jas Jam­byl­dyń bas beınesi» (1950) men qarııa «Jambyldyń por­treti» (1966) týyndylaryn kórýge bolady. Sonymen qatar músinshiniń qoladan jasalǵan «Jas Jam­byl» (1958) atty týyndysy Á.Qas­teev mýzeıiniń turaqty ekspozısııasynda orna­lasqan. Bul jumysynda mú­sinshi jalań aıaq dala kezip, dom­byrasyna qosylyp án salyp kele jatqan bala aqyndy tutas tul­ǵasymen kórsetken.

– «Baqyt týraly jyr» kór­­mesindegi sheberler qol­tań­­basy «HH ǵasyrdyń Go­meri» – Jambyl Jabaevtyń epı­­kalyq beınesin naqty kór­­setýge tyrysqan. Jambyl jyr­la­ryndaǵy izgilik pen ádil­dik pat­shalyǵy týraly adam­zattyń máń­gilik armany, barlyq ýaqytta adamdy bi­rik­­tirgen baqytty jar­qyn bo­la­shaqqa degen úmit aıtylady, – deıdi Laýra Ábildaeva.

ALMATY