Tuńǵysh Prezıdent – Nursultan Nazarbaev 2018 jyly maquldaǵan EKSPO keshenin kórmeden keıin paıdalaný tujyrymdamasyn iske asyrý barysynda kórme kesheni elordanyń jańa iskerlik ortalyǵyna aınaldy. EKSPO bazasynda iskerlik belsendilikti yntalandyrý jáne jetekshi damý ınstıtýttaryn tartý úshin tolyqqandy bıznes-orta qalyptasqan. Sonymen qatar keshen aýmaǵynda kez kelgen deńgeıdegi is-sharalardy ótkizý úshin qajetti jabdyqtarmen jaraqtandyrylǵan zamanaýı alańdar jumys isteıdi. Damyǵan saýda, qonaqúı jáne kólik ınfraqurylymy iskerlik ortalyq ekojúıesiniń turaqty damýyna qolaıly jaǵdaı jasaıdy. Álqıssa.
EKSPO nysandary qalaı jumys istep tur?
2023 jyldan bastap QazExpoCongress ulttyq kompanııasy ózin ózi qamtamasyz etedi. Kólemi 25 gektardy alyp jatqan alańda 350 myń sharshy metr bolatyn 15 nysan ornalasqan. Olardyń qatarynda NUR ALEM bolashaq energııasy murajaıy, Astana IT ýnıversıteti, Halyqaralyq jasyl tehnologııalar jáne ınvestısııalyq jobalar ortalyǵy, «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵy, Astana Hub IT startaptar tehnoparki jáne basqa da kompanııalar bar.
Budan bólek ortalyq aýmaǵynda «Sıfrly úkimettiń» keńsesi jasalyp jatyr. Jańa keńseni jyl sońyna deıin iske qosý josparlanǵan. Búginde ǵımarattardyń 98 paıyzy paıdalanylady. Munda ár saladaǵy túrli aýqymdy is-sharalar da ótip keledi. Máselen, jyl aıaǵyna deıin EKSPO-da 15 kórme uıymdastyrý josparlanyp otyr. Kongress ortalyǵynda da qosymsha on úsh jıyn ótedi. Ulttyq kompanııa saýda ınfraqurylymyn qurý boıynsha da jumystar júrgizip jatyr. Onyń aıasynda 4 transshekaralyq hab qurý kózdelgen.
Ulttyq kompanııanyń aktıvinde 2102 oryndyq negizgi zaly bar Kongress ortalyǵy jáne kópfýnksıonaldy alań ári Ortalyq Azııadaǵy eń iri kórme ortalyǵy – EKSPO halyqaralyq kórme ortalyǵy bar.
«QazExpoCongress» ulttyq kompanııasy» AQ basqarma tóraǵasy Allen Sháıjúnisovtiń aıtýynsha, iskerlik ortalyqtaǵy mańyzdy nysandardyń biri, ásirese týrısterdi qyzyqtyratyn orynǵa aınalǵan – NUR ALEM bolashaq energııasy murajaıy.
«2018 jyldan bastap murajaıda elimizdiń barlyq óńiriniń qatysýymen 150-den astam oıyn-saýyq jáne bilim berý is-sharasy ótip, odan bólek 500-den astam Kids&Students Future Energy ashyq sabaǵy uıymdastyryldy. Kórmeden keıingi kezeńde NUR ALEM-ge 800 myńnan astam adam keldi. Sheteldik týrısterdiń basym bóligi TMD elderi, Qytaı, AQSh, Germanııa, Italııa, Úndistan jáne taǵy basqa elden keldi», deıdi ol.
Aıta keteıik, bıyl 1 qańtardan bastap Máskeýdegi «Qazaqstan» saýda-kórme ortalyǵy QazExpoCongress ulttyq kompanııasynyń balansyna qabyldanǵan. Ondaǵy maqsat – qazaqstandyq taýarlardy Reseı naryǵynda ilgeriletý.
Qazaqstan Dýbaıdaǵy kórmede ne usynady?
Eske salsaq, Dýbaıdaǵy EKSPO-2020 kórmesin byltyr 1 qazanda ótkizý josparlanǵan bolatyn. Alaıda álemdegi epıdemııalyq jaǵdaıǵa baılanysty kórme bir jyl keıinge qaldyryldy.
1 qazanda bastalatyn kórme alty aıǵa sozylyp, keler jyldyń 31 naýryzynda aıaqtalmaq. Bıylǵy taqyryby – «Aqyl-oıdy biriktirip, bolashaqty qurý». Onyń úsh máni bar: múmkindik, utqyrlyq, turaqtylyq.
Al 2017 jyly elimizde ótken kórme – halyqaralyq mamandandyrylǵan kórme (nemese qysqamerzimdi kórme) bolǵandyqtan, úsh aıǵa josparlandy.
Aldaǵy kórmede Qazaqstannyń pavılony qandaı bolatynyn «QazExpoCongress» ulttyq kompanııasy» AQ basqarma tóraǵasy Allen Sháıjúnisov aıtty. «Búginde bizdiń pavılon boıynsha eki usynys bar. Biri – ony jyljylmaly etip jasap, keıin elge alyp kelý. Ekinshi joly – kórmeden soń pavılondy Dýbaıda qaldyryp, sol jerde Qazaqstanǵa ekonomıka men syrtqy saýda boıynsha ınvestorlardy tartý. Biraq bul usynys áli talqylaný ústinde. Bizdiń pavılondy qurylys áleminde halyqaralyq deńgeıde tanymal shveısarııalyq kompanııa salyp jatyr. «Nege otandyq kompanııa emes» degen suraqqa kelsek, aldymen qurylys alańy sheteldiki, ekinshiden keshen jınalmaly bolady, ıaǵnı ony elge ákelý múmkindigi bar. Qazirgi ýaqytta qurylys-montajdaý jumysy aıaqtaldy. Tamyz-qyrkúıek aılarynda pavılondy testileý synaǵynan ótkizetin bolamyz», dedi.
Qazaqstandyq pavılon tórt aımaqtan turady. Ol – kıeli mekender kartasy, mádenı mura, tabıǵı baılyqtar jáne bıosandyq.
«Bizdiń pavılonǵa kelýshilerge aldymen elimizdiń shyǵý tarıhyn baıandaıtyn «Shejire» atty 6 mınýttyq tanymdyq beınejazba kórsetiledi. Sonymen qatar, kórmede elordany arnaıy tanystyratyn bolamyz, sebebi Nur-Sultan qalasy jas bolǵanymen ınvestorlardy tartý jaǵynan álem qalalarynan kem emes. Pavılonnyń jalpy aýmaǵy – 3 400 sharshy metr. Aldyn ala boljam boıynsha Qazaqstannyń kórme pavılonyn 1 mln halyq kelip kóredi dep josparlanyp otyr», deıdi A.Sháıjúnisov.
«Qazaqstan – Uly dala eli» dep atalatyn birinshi aımaqta respýblıkanyń biregeı tabıǵaty, kıeli jerleri men mádenı muralary kórsetiledi. Al ekinshi aımaq Nur-Sultan qalasy men óńirlerge arnalǵan. Úshinshi aımaqta (Future road) elimizdiń barlyq aldyńǵy qatarly jetistikterin kórsetý josparlanyp otyr.
QazExpoCongress ókilderi atap ótkendeı, úshinshi aımaqta beıne kórsetiledi. Kelýshilerdi qyzyqtyrý úshin arnaıy ınteraktıvti oıyndar ótkizilmek. Tórtinshi aımaq – Final show. Josparlanǵan bul jobalardyń barlyǵy kórmeniń taqyrybyna sáıkes: ıaǵnı aqyl-oıdy qalyptastyra otyryp, adam men jasandy ıntellekt arasyndaǵy sımbıoz kórsetiledi.
Sondaı-aq kompanııa tóraǵasy kórme úshin stendısterdi irikteý qalaı júzege asyrylyp jatqanyn aıtty. «Qazir stendısterdi irikteý júrip jatyr. Stendısterdi biz osynda teremiz. Maqsat – jastarǵa pavılonda jumys isteýge barynsha múmkindik berý. Biz olardy tamaqpen, qonaqúımen, kerek-jaraqpen, jol aýysymmen jáne t.b. qamtamasyz etemiz. Olar úsh aıdan eki aýysymmen jumys isteıdi», dedi.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq pavılony Birikken Arab Ámirlikteriniń ulttyq pavılonyna, Emirates, DP World, Enoc jáne AQSh, Saýd Arabııasy Koroldigi, Germanııa, Italııa, Japonııa, Shveısarııa, QHR jáne t.b. elderdiń korporatıvtik pavılondaryna jaqyn jerdegi «Múmkindikter» taqyryptyq klasterinde ornalasqan.
Halyqaralyq kórme ortalyǵy ashyldy
EKSPO shaǵyn qalashyǵynda halyqaralyq kórme ortalyǵy jumys isteı bastady. Bul jer «Astana EKSPO-
2017» kórmesi kezinde qoıma bolǵan eken. Keıin qoımany tıimdi paıdalaný maqsatynda kórme ortalyǵyn ashý týraly sheshim qabyldanǵan.
«Bul ortalyqta kishigirim ǵana emes, keń aýqymdy halyqaralyq deńgeıdegi kórmelerdi de uıymdastyrý múmkindigi bar. Mundaı kórme ortalyǵy Qazan qalasynda bar. Al Tashkentte endi salynyp jatyr, biraq onyń formaty basqa. Kórme ortalyǵynyń taǵy bir ereksheligi – keńdigi. Iаǵnı kez kelgen formattaǵy sharany uıymdastyrýǵa yńǵaıly. Mysaly, qazir Automechanika Astana 2021 atty halyqaralyq avtomobılder kórmesi ótip jatyr», dedi QazExpoCongress ulttyq kompanııasynyń tóraǵasy.
Kórme ortalyǵynyń jalpy aýmaǵy – 13 myń sharty metr. Byltyr qyrkúıek aıynda ashylǵanymen, pandemııalyq ahýalǵa baılanysty osy ýaqytqa deıin birde-bir is-shara bolmaǵan.
Al aldaǵy ýaqytta ULTTYQ ÒNIM, KIOSH-2021, IndustryWeek syndy iri halyqaralyq is-sharalardy ótkizý josparlanyp otyr. Sondaı-aq Smart City Nur-Sultan aqyldy qalalardyń halyqaralyq IT-kongresin ótkizý josparda bar.