Kıno • 09 Shilde, 2021

KSRO Memlekettik syılyǵynyń laýreaty Natalıa ARYNBASAROVA: Ulymnyń tekti áýletine kir keltirmeıtinine senemin...

540 ret
kórsetildi
23 mın
oqý úshin

1966 jyly 20 jastaǵy Natalıa Arynbasarovaǵa Venesııada ótken halyqaralyq festıvalde Volpı altyn kýbogy berilgen kezde basqalardy bylaı qoıǵanda Batys elderi sarapshylarynyń ózi ishten tynyp, «bul fantastıka» degen eken. Bul syılyq Arynbasarovaǵa Shyńǵys Aıtmatovtyń povesi boıynsha túsirilgen «Alǵashqy muǵalim» fılmindegi Altynaı róli úshin berilgen.
Reseıdiń eńbek sińirgen ártisi Natalıa Arynbasarova bizdiń gazetimizge bergen suhbatynda shyǵarmashylyǵy jáne ózin qorshaǵan ortanyń ómirine áseri, dostary jaıly aıtyp berdi.

KSRO Memlekettik syılyǵynyń laýreaty Natalıa ARYNBASAROVA: Ulymnyń tekti áýletine  kir keltirmeıtinine senemin...

– «Sol festıvalden keıin Aryn­basarovaǵa vengr Marta Meısarostyń fılminde rólder usynyldy, Gol­lı­výdta túsirý týraly kelissózder boldy. Biraq Natalıaǵa da, onyń kınodaǵy árip­tesi Bolot Beıshenalıevke de elden shyǵýǵa ruhsat bergen joq» degen derekti oqydym. Bul ras pa?

– Ras. Sebebi Keńester Odaǵy aktrısala­ry ishinde bul syılyq maǵan deıin de, menen keıin de eshkimge buıyrǵan joq. Odan soń da álemdik deńgeıdegi iri-iri jobalarǵa shaqyryldym, biraq elden shyǵýǵa ruqsat berilmedi. Bul máselege jastyqtyń áseri me, sonshalyqty mán bermeppin. Keıinirek kınoındýstrııa sala­syndaǵy polıak klassıgi Ejı Gof­mannyń «Sulý hanym» jáne Ejı Kavalerovıchtiń «Ne úshin?» kınolarynda oınaýdyń sáti tústi.

– Halyqaralyq jıyndarǵa baryp, elge qaıtýdan bas tartqan KSRO azamattary týraly derekter 1970 jyldardan bas­tap ashyǵyraq aıtyla bastady. Keıin elge kelgen soń nemese al­ǵash­qy jubaıyńyz Andron Kon­chalovskıımen ajyrasqan kezde «shetelderdiń birinde nege qalyp qoımadym» degen ókinish bolǵan joq pa?

– Men úsh ret otbasyn qurǵan janmyn. Bas qosqan azamattarym KSRO ıntelıgensııasy arasynan saıdyń tasyndaı iriktelip shyqqan zııaly toptyń ókilderi edi. Siz aıtqandaı qalaýym tek shetelde qalyp ketý bolsa mende ondaı múmkindik qazir de bar. Biraq biz ósken ortanyń men­talıteti, tárbıesi basqasha boldy ǵoı. Ata-anamyz týǵan elge týyń­dy tik degen ustanymmen ósirdi. Tipti áke-sheshemniń An­dron Kon­chalovskıımen turmys qurýymdy tóbe shashy tik turyp qabyldaǵanyn osyǵan deıingi suhbattarymda aıtqanmyn. Biraq taǵ­dyrdyń qalaýy basqasha boldy. Sha­ńyraq quryp, Máskeýde qaldym. Ul-qy­zym, nemerelerim Máskeýde dúnıege kel­di. Qazaqstan – tarıhı otanym. Maǵan eki el de ystyq.

–Almatydaǵy dostaryńyz «Nata­shany Qazaqstannyń sol kezdegi birinshi basshysy Din­muhamed Qonaev atamyz tý­ǵan perzentindeı kórdi. Alys­ta júrse de qamqorlyq tanyta kóz qy­ryn salyp júrdi» degendi aı­tady.

– Resmı jıyndarda bolmasa, Dımash Ahmetulymen kez­despeppin. Biraq reti kelgen kezde máskeýlik dostary arqyly «bizdiń osynda bir qyzymyz bar edi. Sonyń jaǵdaıy neshik, rólsiz qalyp júrgen joq pa?» dep suraý salatynyn, syrtymnan baqylap júretinin sezetinmin. 1970 jyldary bir jıynda kezdesýdiń sáti tústi. Onda da qasyna jaqyndaýǵa batylym barmaı, bir buryshta turǵan kezimde aınalamdaǵy top meni Dımekeńe alyp baryp, «siz izdep otyrǵan Natalıa osy» dep tanystyrdy. Áńgimelestik. Dımekeńniń taǵdyr qalaýymen shetelge ketken talanttarǵa degen yqylasy barlyq basshylarda bolsa, álemniń kez kelgen núktesindegi daryn ıesi suraýsyz qalmas edi...

– 1966-2019 jyldar arasynda jyl saıyn bir kı­noǵa túsipsiz. Keıbir kıno ssenarıı­leri siz úshin jazylypty. Tipti qazirgi ýaqytqa deıin sizben kelisim­shartqa otyrǵysy keletin prodıýserler kóp deıdi.

– Osy suraq maǵan kóp qoıylady. Tipti muny bir kez­deri ataqty áýlettiń kelini bolǵan­dyǵymmen baı­lanystyratyn­dar da kóp. О́tken tarıhym ómirimniń tolyqtaýyshy ǵana.

– Demek, bastaýyshy men baıandaýyshy tek ózińiz ǵoı.

 – Men tek tártipke ǵana ba­symdyq beremin. Sosyn, minezim de kirpııaz bolma­ǵandyqtan, menimen til tabysý jeńil shy­ǵar. Aıtalyq, stýdent kezden bergi dosym Satybaldy Narymbetovtiń «Láılániń zarynda» men qatysqan kórinister jeldiń ótinde, óte qıyn jaǵdaıda túsirildi. Qa­rasam, jastardyń ózi birinen keıin biri sýyq tıip, murttaı ushyp, qulap jatyr. Aǵa býyn akterler arasynan Baadýr Sýladze ekeýmiz ǵana saptan shyqpappyz. Múm­kin rejısserler osy shydam­dy­lyǵymyzdy baǵalaıtyn da shyǵar.

– Qazir kınony tabys kózine aınaldyryp alǵan jastar kóp. Siz bolsańyz qyrǵyzda Tó­lemish О́keev, qazaqta Sháken Aı­manov, orysta ataq­ty Kon­chalov­skıılerdiń fılm­derine túsip, sal­maqty kınonyń dámi tań­daıynda qa­lyp qoıǵan tal­ǵampaz býynnyń ókilisiz.

– Keıde ulym Egor ońashada «anashym, jas­tardy kınoǵa shaqyrsam, róldiń tabıǵatyn zert­temeı turyp, aqsha suraıdy. Bul talap olardyń kózderinde tań­balanyp qalǵan» deıdi. Qazir aqsha kerek. Biraq dúnıede aqshamen eseptelmeıtin qundylyqtar da bar. Men jas kezimde de, qazir de bir mezgilde nemese bir jylda eki kınoǵa qatar túsip kórmeppin. Tapsyrylǵan róldiń tabıǵatyna kirip ketetinim sonshalyqty, onyń shekpeninen shyǵý maǵan qıynǵa soǵatyn.

Obrazǵa kirýge daıyndyqqa kem degende eki-úsh aı ketetin. Al qazirgi jastar bir jobadan ekinshi jobaǵa aýysyp júre beredi. Zamanyna qaraı adamy shyǵar...

– Bizge qazaqtyń qyzy Natalıa Aryn­­basarova men Andron Kon­chalov­­skıı arasyn­da­ǵy mahabbat qııal-ǵa­jaıyp ertegi tárizdi. Sizben suhbat­tasqan jýr­nalısterdiń osy taqyrypqa soq­pa­ǵany kemde-kem eken. Biraq eshqaı­sysyna tushymdy jaýap bermepsiz. Ekeýińizdiń ara­ńyzdyń sýý sebebi týraly An­dron Sergeevıchtiń memýar­lyq shy­ǵarmasynan oqydym.

– Meni Konchalovskııler áýleti qyz­daryndaı qabyldady. Andronnyń (Andreı Koncha­lovskııdiń) anasynyń men degende shyǵarda jany bólek bolatyn. Enemdi kózi jumylǵansha anashym dep kettim. Bizdiń ajyrasý týraly sheshimimiz aldymen sol kisige batty. Al siz aıtqan kitapta bári birjaqty baıandalǵan. Alǵash oqyǵan sátte-aq bul týraly Andronǵa renjip qalǵanymdy aıtqanmyn. Bul meniń jeke ómirim.

– El-jurttyń nazarynda júrgen sondaı ádemi mahabbattan keıin ajyrasý aqylǵa syımaıtyndaı kórinetini bar. Múmkin, kúıeýińizdi basqa áıelderden qyzǵanǵan shyǵarsyz. Sebebin ózińiz aıtsańyzshy endi...

– On segiz jasymda turmys qurdym. Tap-taza sezimimdi arnadym, alǵashqy mahabbatym dep sendim. Joldasymnan da sony talap ettim. Ákem jas kúnimnen «uıańdy, shańyraǵyńdy qarǵa-quzǵyn shuqyp ketpeıtindeı bıikke tik» deıtin. Biz úılengen kezde kúıeýbalasyna da osy tilekti aıtty. Biraq Andron ekeýmizdiń otaýymyz shyńnyń quzar basynda emes, keıbireýler úshin qol jetimdi jerde bolyp shyqty. Men buǵan kóne almadym. Mı sabyrǵa shaqyrsa da júrek kónbedi. Shyǵys áıelderine tán ortaq qasıet – tákápparlyq degen mende de jetip artylady. Tek maǵan ǵana tıesili dep sengenderimdi ózgelermen bólise almaıtynymdy sol kezde bildim. Bizdiń eki jaqqa bólinip ketýimizge osy jaı áser etti. Qalǵan kóńil synǵan shyny deı me? Bul qubylystyń aı­nalamdaǵy ataqty keıbir otba­sylarǵa tán jaǵdaı ekenin sol kezde baıqaǵanmyn. Biraq men kóptiń biri bolǵym kelmedi. Bul minezim keıingi otbasylaryma da áser etti... Qysqasy, ómirin maǵan ǵana arnaıtyn jandy kezdestirgen joqpyn. Qazir bári ótti. Burynǵy kúıeýim qazir jaqyn dosyma aınaldy. Basqasha múmkin emes... О́kpe, renish, qyzǵanyshtyń bári ta­rap, tek syılastyq qana qaldy. De­mek, ol jaman adam bolmaǵany ǵoı.

– Sizdiń túsinigińizdegi áıel baqy­tynyń ólshemi bar ma? My­saly, súı­genine qosylǵan, tórt qu­bylasy túgel áıeldiń ózin ba­qyt­ty bolýy, tipti ózin shek­siz ba­qyt­ty sezinýi múmkin be?

– Men «sheksiz baqyttymyn» dep jar salyp, jeke ómirin ja­lańashtap tastaıtyn áıelderdi aqymaq der edim. Baqyt degen kóńildiń toqtyǵy, bútindigi. О́zimdi shyn baqytty sezingen kúnderimde de júrektiń túkpirinde tyǵylyp jatqan alań kóńildiń jeteginen alystap kete almappyn. Muny, bir kem dúnıe deımiz be, ne deımiz. Múmkin dúnıedegi baqytty áıel dep baqyttyń da, sátsizdiktiń de dámin tatqan, qolyndaǵy baryn baǵalaı biletin áıelderdi aıtýǵa bolatyn shyǵar. Men sol jaǵynan kelgende baqyttymyn.

– Sizderdiń ortaq perzent­terińiz Egor Konchalovskıımen 2015 jyly kezdesip, ádemi áńgime bolǵan edi. Ulyńyzdyń ba­lalyq, jastyq shaǵy Uly­brıtanııada ótkenin, ol kezde ákesiniń AQSh-ta, sizdiń Reseıde tur­ǵanyńyzdy sol joly bil­genmin. Biraq ulyńyz aınalyp kelgende Konchalovskıı-Mı­halkovtardyń jolyn tań­dady. Bul kezdeısoqtyq pa, álde úl­kender jaǵynyń «dástúrimiz úzilip qalmasyn» degen májbúrli sheshimi yqpal etti me?

– Ulymnyń báribir osy joldy tańdaıtynyn úsh jasynda baıqap qoıǵanmyn. Almatydaǵy meniń áke-sheshem qazaqstandyq rejısser Májıt Begalınmen kórshi boldy. Al Májıttiń úıi aǵashtan jasalǵan káde-syılarǵa tolyp turatyn. Qonaqqa barǵanda bizben birge ere baratyn Egor álgi músinshelerdiń basyn qosyp, sóıletip, bir-birimen tabystyryp, kınoǵa aınaldyryp jiberetin. Keter kezde Májıtke «oıynshyqtardy jıyp tas­tamańyz, erteń qaıta túsi­re­min» dep tapsyrma berip jatady.

– Ulyńyzdyń jasy elýden asyp ketti. El ishinde «Egordyń kınolary ataq­ty, juldyzdy áýlettiń kóleń­kesi­nen kórinbeı qaldy» degen pikirler bar.

–  Jekelegen azamattardyń bolmysyn ataqty týystarymen salystyrý úırenshikti nárse. Mysaly, Egordyń da jastyǵy qoǵamdyq for­masııanyń aýyspaly kezeńinde qalyptasty. Bul olardyń shyǵar­mashylyǵyna ǵana emes, ómirlik ustanymdaryna de yqpal etti. Olardyń týyndylarynyń esh­kimge uqsamaıtynyna osy jaǵ­daılar áser etti dep oılaı­myn. Kınoındýstrııadaǵy ózgeristerdi qada­ǵalap otyratyn sarapshylar az. Baǵyt-baǵdar túsindirilmegen soń óz betinshe paıymdaýǵa shamasy jetpegender ózderi ǵana biletin ólshemmen baǵalap, «ataqty týys­qandarynyń yqpalynan shyǵa almady» dep asyǵys sheshim qa­byldaıdy. Ulym sońǵy jyldary mundaı pikirlerge nazar aýdar­maıdy. Sebebi naryq zamanynda akterdiń de, rejısserdiń de ónerdegi taǵdyryn kórermenniń talǵamy sheshetinine áldeqashan kózi jetken. Kórermenniń talǵa­mymen sanas­paı, ataq-dańqtyń jalyna jarmasqandar saıqymazaqqa aınalatyny belgili jaıt qoı. Qazir mundaılar kóp. Ulymnyń óziniń tekti áýletine kir keltirmeıtinine senemin.

– Taǵy da ulyńyz jaıly: Egor An­dreevıchpen áńgi­melesken kezde «Al­matyǵa kelsem, boıymda shyǵystyq qan bulqynyp ketedi» degen bola­tyn... Uly­ńyzdyń boıynda anda-sanda bolsa da bir bulqynyp qoıa­tyn qazaqy qasıe­tiniń shy­ǵarmashylyǵyna áseri bar ma?

– Egor naǵashy ata-ájesine jıi keletin. Qazaqtar men orystardyń arasyndaǵy uqsastyqqa bala kúninde jıi nazar aýdaratyn. Ýaqyt óte kele paıymdary saıa­sı­lanyp, salmaqtanyp ketti. Osydan on shaq­ty jyl buryn úıde, ońasha áńgimede «Qazaqtar da, orystar da qarjyny beı-bereket shashýymen erekshelenedi. Aǵyl­shyndyq, amerıkalyq mıllıarderlerge, jeti atasynan baılyǵy kertilmegen aq­súıekterge múldem uqsamaıdy. Bizdegi qal­talylardyń batystaǵy áriptesteri – gaýharmen kómkerilgen saǵattardy, 200 myń AQSh dollary turatyn «Mer­se­dester» men ıahtalardy satyp almaıdy. О́r­kenıetti ult bo­lyp kórinýge tyryssaq ta, áli kúnge deıin jabaıylyqtan arylyp bit­pegenimizdi baıqatyp qoıamyz» degeni bar.

–  Keńestik júıeniń mektebinen shyqqan akterlardyń basym kópshi­li­ginde ótkendi ańsaý basym, olar ádette klas­sıkalyq ak­terlik mekteptiń elesi­nen shyǵa almaıdy. Bul júıe siz­dińshe qa­zir mańyzdy ma, álde damýǵa kedergi me?

– Bul zamannyń kóshinen túsip qalmaıtyn máńgilik taqy­ryp. О́tkendi búginmen salys­tyrý óskendiktiń, esti­liktiń, ádilettiliktiń belgisi. Búgingi jas­tar erteńgi tolqynnyń aldynda, biz tárizdi ótkenin saǵynyp otyratyny anyq. Biraq kınodaǵy klassıkalyq júıe ózektiligin joımaǵanyn búgingi tolqyn bilip júrýi tıis. Mysaly, men ekranda sóıleý mánerinen bastap atpen shabý, tipti qulaýǵa deıingi akterlik sheberliktiń bárin VGIK qabyrǵasynda júrip úırengenmin. Munyń keıin paıdasyn da kórdim. Sebebi Eldor Orazbaevtyń «Trans­sibir ekspresindegi» kish­kentaı ǵana epızodtyq kórinistegi Aıjannyń róli áýel basta er jigitke tıesili bolatyn. Biraq rejısser bul ról qyz balaǵa laıyqty degen sheshimge toqtady. Esińizde bolsa, Aıjannyń atqa minip poıyzben jarysatyny, qulaıtyny týraly kórinister bar. Men munyń bárin dýblersiz oryndadym. Sol ról, bir mezettik kórinis bolsa da maǵan óte ystyq...

– Sizde reseılik jáne qazaq­standyq kıno óndirisin bir-birimen salystyrýǵa múmkindik bar. Bizdiń kınonyń orys kınosy aldyndaǵy artyqshylyǵy nemese kemshil tustary jaıly pikirińizdi bilgimiz keledi.

– Reseıde kıno – bıznes kózi retinde de, ıdeologııa quraly retinde de qalyptasty. Al qazaq kınosynda taqyryptyq jaǵynan da, akterler quramy jaǵynan da ósý bar. Rejıserlerdiń mektebi qalyptasyp kele jatyr. Biraq prokat jaǵy durys oılastyrylmaǵan ba deımin. Prokat kınonyń taǵ­dyryn sheshetin platforma. Bul meniń jeke kózqarasym.

Jaqsy rejısserdiń mindeti tek jaqsy kınony túsirýmen ǵana emes, onyń taralymyna da jaýap berýimen baǵalanýy tıis.

– Natalıa hanym, endi qaı­typ kınoǵa atbasyn bu­raıyq­shy. Sulý­lyǵyńyz ben janaryńyzda tunyp turǵan tektiligińiz, sodan keıin eshkimge uqsa­maıtyn nıý-klassıkalyq baǵyt­taǵy stılińiz komedııalyq janrda nemese tentekteý, jaǵym­syzdaý rólderde de oınap, múmkindigińizdi barlyq qy­ry­­nan kórsetýge kedergi kel­tirmedi me?

– Ras, jastaý kezimde syrt­qy kelbetime qarap rejısserler dramalyq baǵyttaǵy keıip­kerlerdi oınaýymdy qalady. Dra­malyq beıimdilik qanyma sińip ketkendeı áserde bolatynmyn. Keıingi rólderim jasyma qarap salmaqtana tússe de tabıǵaty dramadan alys­tap ketken joq.

Qazaqstandyq kınorejısser Sábıt Qurmanbekovtiń «Ke­shikken mahabba­tyndaǵy» keıipkerim de maǵan qymbat. Bul kıno, esterińizde bolsa, jasy kelgen adamdardyń arasyndaǵy mahabbat týraly. Syrt kózge qa­rapaıym, tipti qarabaıyr kórinse de ózekti taqyrypty kóterip tur. Sebebi jasy bel ortadan asqan kezde syńarynan aırylyp qalǵandar aldaǵy ómirin ótkeniniń esteliginiń shyrmaýyn da qalyp qoıady, ózin qorshap alǵan sheńberden shyǵarǵysy kelmeıdi. Bul fılm maǵan adam barlyq kezde baqytty bolýǵa tıis ekendigin qaperge salyp turatyndyǵymen ǵana emes, meniń dramalyq janrdan basqa janrǵa aýysýyma sebep bolǵany úshin qymbat.

– Ulyńyz Egor áńgime kezinde «meniń anam úshin qazir asa qolaıly ýaqyt emes. Jas kelinshek bolyp oınaı almaıdy. Áje bolyp oınaýǵa da áli erte» degen bolatyn. Kıno sarapshylary qansha talantty bolsa da áıelderdiń basym kópshiligi osy jasta suranysqa ıe bolmaı, ózin ózi joǵaltyp alatynyn aıtady. Siz bul kezeńnen qalaı óttińiz?

– Bul problemany menen buryn Almatyda turatyn dosym Sáken (Saty­baldy Narymbetov) oılap, sheshimin taýyp qoıǵan sııaqty. Sákenniń «Láılási» Qatıranyń rólin oınadym. Bul meniń bolmysym qabyldaı al­maıtyndaı kóringen janrdy sátti oryndap shyǵýyma, sodan keıin siz aıtpaqshy jas kelinshek kezeńiniń esigin jaýyp, orta jastaǵy áıelderdiń aýylyna baıqatpaı, janymdy jaralamaı uzatyp jibergeni úshin qymbat. Bul prosesterdi «otasyz» ótkergendikten áje­lik rólderimdi de salqyn qandylyqpen qabyldadym.

Sáken dosymnan keıin bul mıssııany ulym men qyzym alyp ketti. Qazir maǵan buıyrǵan ról­derge kóp daıyndyqtyń keregi joq. Tipti qaı buryshtan túsirip jatqany mańyzdy emes. «Júzime kóleńke túsip qalsa, ekran ádemiligimdi jutyp qoıa­dy» dep qorqyp, operatorlardyń «sha­ńyn» qaǵyp alýdyń da qajeti joq. Tek birde qabaǵy ashylmaıtyn, birden júzinen meıirim shýaǵy tógilip turatyn ájelerdiń rólin somdap shyqsam bolǵany. Qyzym Katıa (Ekaterına Dvıgýbskaıa) da, Egor da kınorejısser ǵana emes, ssenarıst ekeni ózderińizge belgili. Men olar túsirgen fılmderdiń barlyǵynda oınap, barlyq janrdaǵy róldiń «dámin» tattym. Keıde sseanarıılerin minezime qarap beıimdeı qoıady. Jas kezimde tanyta almaǵan múmkindigim, dramalyq janrdyń shekpeninde jasyrynyp qalǵan aktrıssalyq «egom» qazir, endi ǵana syrtqa shyǵyp jatyr.

– Ulǵaıǵan Natalıa Aryn­ba­saro­vanyń beınesin biz Sa­ty­baldy Narym­betovtiń «Mus­tafa Shoqaıynda» Mus­tafanyń sheshesi, sondaı-aq Rústem Ábdirash­tyń «Bala­lyq shaǵymnyń aspanynda» Tuńǵysh Prezıdentimiz Nursultan Nazarbaevtyń anasy­nyń rólinde kórdik... Soń­ǵy joba sizdi qaı qyrymen qyzyq­tyrdy.

– Eń aldymen ana men bala arasyndaǵy mahabbat. Nursultan Nazarbaev syńdy ult kóshbasshysynyń kishkentaı kezindegi anasymen baılanysy, ekeýiniń arasyndaǵy altyn arqaýdaı esilip jatqan jylylyq. Biz bul sátti barynsha shynaıy oryndap shyǵýa tyrystyq. Bolashaq prezıdent dep sábı Nursultanǵa danyshpandyqtyń belgileri tyqpalanǵan joq. Men bul jobada da ózimdi oınadym. Obrazǵa kirip ket­kenim sonshalyqty Nursultan Ábish­uly­­nyń sábı kezin somdaǵan balany ózim­niń Egorym tárizdi jan tánimmen jaqsy kórdim.

Men kınonyń sıpatyn taldap bere­tindeı synshy emespin. Biraq ózime qatysty epızodtardyń sátti shyǵýy úshin barlyq múmkindigimdi jumyldyrǵanymdy aıtýǵa tıis­pin. Kınony túsirer aldynda Nursultan Ábishulymen birneshe ret kezdesip, Áljan anamyz týraly biraz máli­mettermen tanys­tym. Bul meniń obrazǵa tereńdep enýime múmkindik bergen tárizdi.

– Jaqynda sizdi reseılik rejısser Aleksandr Kasatkınniń «Aljır» serıalynda shaman bolyp júrgenińizdi baıqap qaldym. Bul keıipkerdi somdaý qıynǵa túsken joq pa?

– Bul serıalǵa Qazaqstanǵa qatysy bolǵany úshin ǵana kelisim berdim. Rólge de eshqandaı baıqaýsyz, daıyndyqsyz kirisip kettim. Men keıiptegen Baılam esimdi keıýana shaman bolǵany úshin tutqyndalǵan. Jalpy, meniń Baılamym tutqyndar arasynda bedelge ıe boldy, tipti qanisher qaraýyldardyń ózi oǵan qol tıgizýge qorqady. Bul taqyryp meni 1990 jyldardan, aqtańdaqtardyń aqıqaty ashyla bastaǵan kúnnen bastap qyzyqtyrǵanyn aıtýǵa tıispin. Osydan birneshe jyl bu­ryn ulymmen birge Qazaqstanǵa barǵan kezde ALJIR-ge soǵyp, qýǵyn-súrgin qurbandarynyń arýaǵyna táý etip qaıttym. Memorıaldyq keshendegi sýretterdi kórip, olardyń birazynyń artynda qalǵan balalaryn ǵana emes, ózderin de tanıtyn bolyp shyq­tym. Jazýshy Vasılıı Akse­novtyń anasy Evgenııa Solo­monovna Gınzbýrgpen Máskeýde bir aýlada turdyq, «Mánshúkte» birge oınaǵan aktrısa Danýta Stolıarskaıanyń anasy Natalıa Sas ta osy ALJIR-de azapty kúnderdi bastan keshkenin sol kezde ǵana bildim.

–Qazaqtar sizdi ózimizdiń Natasha deıdi. Jas kúnińizden Reseıde tursańyz da qazaq-qyrǵyz kınolary arqyly elge tanyldyńyz. Bastapqyda Reseı kıno­sy sizdi qalaı qabyldady?

– Biz qyrǵyz-qazaq kınolaryna túsken kezde bir-birinen enshisi bólinbegen úlken memlekette turdyq. Siz aıtyp otyrǵan fılmderdiń bári KSRO-nyń atynan qarjylandyryldy. Ortaq qundylyq. Bir kezderi bir memleket bolsaq ta bir-biri­mizdi jete tanymaıtynymyz ár-ár jer­de baıqalyp qalady. Sonaý alǵashqy rólim – 1965 jyly Andreı Konchalovskıı túsirgen «Alǵashqy muǵalimdegi» Altynaıdan bastap keshegi ALJIR-degi keıipkerime deıingi rólderime deıin biraz kınoda oınadym. Men somdaǵan keıipkerlerdiń bári Reseıde jyly qabyldandy, meni bar kemshiligimmen jáne artyqshylyǵymmen qabyldap, syılaı alatyn óz aýdıtorııam bar.  Biraq qaı buryshta júrsem de qazaǵymnyń maǵan degen yqylasy, keshegi Dımekeńniń qamqorlyǵy, Tuńǵysh Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń qurmeti janyma jyp-jyly nur sebeleıdi. Sońǵy kezde qaı elde júrseń de artyńda tarıhı otanyńnyń abyroıy janǵa qýat beretinin qattyraq sezip júrmin. 

Áńgimeńizge rahmet.

Áńgimelesken

Gúlbarshyn AITJANBAIQYZY,

 «Egemen Qazaqstan»

ALMATY

 

Sońǵy jańalyqtar

Syr óńirinde shıbóri nege kóbeıdi?

Aımaqtar • Búgin, 16:38