О́ZIŃDI BILIMMEN BAIYTÝ – ELIŃDI BAIYTÝ

Astanada elimizdiń Bilim jáne ǵylym mınıstrligi men Qazaqstan jastar Kongresiniń, sondaı-aq, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń uıytqy bolýymen “Jastar – Qazaqstan halqy birligi úshin” atty jalpyulttyq forým aıaqtaldy.

Birneshe kúnge sozylǵan forým aıasynda jastar men el bolashaǵy arasyndaǵy baılanys pen sabaqtastyq máseleleri jan-jaqty talqyǵa tústi. Al forýmnyń sońǵy kúni Qazaqstan Respýblıkasy Pre­zı­denti Ákimshiligi Basshysynyń orynbasary Máýlen Áshimbaev, Bilim jáne ǵylym mınıstri Jan­seıit Túımebaev, Qazaqstan halqy Assambleıasy Tóraǵasynyń oryn­ba­sary Eraly Toǵjanov jáne Qa­zaqstan ardagerleriniń Ortalyq keńesi ókilderi óz baıandamalaryn oqyp, memlekettiń qalyptasýynda jastardyń úlken ról atqaratyn­dyǵy, bul rette olardyń enshisine úlken amanat júkteletindigi jó­ninde oı tolǵady. Máselen, Janseıit Túımebaev urpaqtar sabaqtastyǵyn qozǵaǵan kezde onyń táýelsizdik, shekara tutas­tyǵy, tatýlyq, aýyzbirshilik sekildi máselelermen tikeleı baı­lanysty bolatyndyǵyn atap ótti. Ol óz sózinde eldiń eldik tinin shaı­qaltý úshin syrttan da, ishten de kóz alartýshylardyń kezdeseti­nin, muny kórshi elderdegi oqıǵa­lar­dan anyq kórýge bolatynyn, al mundaı kedergilerge qasqaıa qarsy turýda, memlekettiń tutastyǵyn saq­taýda keıingi urpaq – jastar­dyń úlken ról atqaratynyn atap ótti. “Qazirgi tańda 610 myńǵa tarta jas joǵary oqý orynda­ryn­da, 600 myńǵa tarta jas túrli ká­siptik bi­lim berý oryndarynda bi­lim alýda. Bilim uıalarynda oqıtyn jasós­pi­rim­derdiń sany 2,5 mln.-ǵa jetedi. Bul – úlken kúsh. Sondyq­tan eli­miz­diń endigi bolashaǵy osy jastar­men tikeleı baılanysty”, – dedi J.Túımebaev. Ol sondaı-aq, jas­tardy jáne barlyq jastar uıym­daryn 2011-2020 jyldar aralyǵyn qamtıtyn bilimdi da­my­týdyń memlekettik baǵdarlamasy men 2011 jyly “Memlekettik jas­tar saıa­sa­ty týraly” zań joba­la­ryn ázir­leýge belsene qatysýǵa shaqyrdy. Janseıit Túımebaev, sonymen qatar, memleket tarapy­nan halyq­aralyq deńgeıdegi básekege tótep beretin tereń bilim alýǵa barlyq jaǵdaı jasalyp otyrǵanyn basa aıtty. Al Máýlen Áshimbaev jastar saıasaty, olardyń azamattyq pozı­sııasy tóńiregindegi oı-paıymyn jan-jaqty jetkizdi. “Qazirgi tańda elimizdi ilgeri damytý baǵytynda us­tanyp otyrǵan basym baǵyt­tar­dyń biri – jastar saıasaty. Sol sebepti de, búginde jastar saıasa­tyna aıryqsha kóńil bólinýde. Al jalpy alǵanda, Qazaqstanda jas­tar máselesi – memleket nazar aýda­ryp otyrǵan birden-bir ma­ńyz­dy má­sele. Sonyń aıqyn dá­leli – elor­dada negizi qalanǵan Mem­leket bas­shysy atyndaǵy ýnı­versıtet bola­shaqta úlken bir ǵylymı ortalyq bolary sózsiz”, – dedi M. Áshim­baev. Sondaı-aq, ol ár jas – óz-ózin bilimmen baıy­tý arqyly óz memleketin baıy­tatynyn umytpaý qajettigin, ol úshin elimizde bilimdi de bilikti jastar kóptep shoǵyr­lanýy mańyzdy ekenin atap ótti. Eraly Toǵjanov qazaq jerinde san túrli etnostardyń beıbitshilik pen tatýlyqta tirshilik keship jat­qandyǵyna, osy qundylyqty saq­taýda jastardyń aıryqsha ról atqaratynyna toqtaldy. Bul kúngi otyrys barysynda “Jastardyń óńirlerdegi jetistik­teri­niń kartasy” kórme-tanysty­rylymy uıymdastyryldy. Forýmnyń sońynda oǵan qaty­sýshylar el jastaryna úndeý ja­rııalady. Úndeýde jastardyń óz qa­biletterin shyńdaýǵa, arman-maq­sat­taryn iske asyrýǵa barlyq jaǵ­daı jasalǵany, memleket tarapy­nan jasalyp otyrǵan bul ıgilikter – erteńgi kúngi bastama­larǵa negiz qalaıtyny aıtylǵan. Sondaı-aq, úndeýde “Elimizde jańa ıntellektýaldy áleýet qa­lyp­tastyrý baǵytynda jańa ǵasyr­dyń ozyq tehnologııalaryn jedel ıgerýge umtylýymyz kerek. Biz qoǵam damýynyń berik irgetasyna aınalǵan elimizdegi etnosaralyq kelisimdi, tatýlyq pen birlikti ny­ǵaıta beremiz”, – delingen. Forýmǵa qatysýshylar, sony­men birge, óz úndeýleri arqyly qa­zaq jastaryn sapaly bilim alyp, ǵylymmen, kásipkerlikpen aına­ly­sýǵa, elimizdiń ındýstrııalyq-ınnovasııalyq salalarynda qyzmet etýge shaqyryp otyr. Láıla EDILQYZY.