Kóshpendilerdiń kóne kitaphanasy

Kókpekti dalasynda kó­ne kitaphana bolǵanyn ólketa­nýshy, tarıhshy Qaırat Máli­qajdar aıtyp júretin. Qaıda desek, dala kitaphanasy Bıǵash aýylynyń mańynda eken. Áne, áıgili Tolaǵaı taýy jazyq dalada shoshaıyp, kórinip tur. Ertede keskilesken shaıqas bol­ǵan oryndar da osy tusta.

– Oqýshy kezimizde bul ja­zyq­­qa saıahatqa keldik. Naı­zanyń saby, jebeniń ushy sııaq­ty qarý-ja­­raqtardyń sy­ny­ǵynyń talaıyn tapqanbyz. Taǵy birde osy jol boıyna jaqyn mańnan qoıma taptyq. Jalpy kóshpeli qazaq dalasynda qoımalar óte kóp bolǵan, – dedi ómirin ólketanýǵa ar­nap kele jatqan Qaırat Máli­qajdar.

Jergilikti jurt dala kitap­hanasy atap ketken kóne kesene – Bıǵash aýy­lynyń arǵy ja­ǵyndaǵy jazyqta. Keń ja­zyqta jalǵyz turǵan keseneni jer­gilikti jurt Apyrym baıdiki desedi. Alty qyrly beıittiń bıiktigi 6 metr shamasynda. Qor­ǵannyń syrtynan qaıtadan qorshaý sa­lynǵan. Jalpy aı kúmbezdi keseneniń sáýleti óz­geshe. Kisi jerlegen jerdiń syr­tyna 2 metr bıik tastan qorǵan salyp, onyń ústine 2 metr bıiktikte aǵash dińgekter or­natylyp baryp shatyr ja­bylǵan. Al shatyrdyń ústine bıik kúmbez turǵyzylǵan. Sha­tyrdyń astyńǵy ja­ǵynan arnaıy kitapty aparyp qoıýǵa arnalǵan tesik, kisi syıatyndaı esik jasalypty. Kesenege kerek tasty alystan tasý úshin de biraz kúsh jumsalǵanyn kó­rýge bolady. О́ıtkeni kesene or­nalasqan keń jazyqta eshqan­daı tas joq.

– HIH ǵasyrdyń basynda ómir súrgen Apyrym baı oqy­mysty adam bolypty. Ol kisi oqyǵan kitaptaryn el ıgi­liginen de aıamapty. О́zi ómir­den óterinde urpaqtaryna kese­nesiniń shatyrynan kitap qoıatyn oryn shyǵaryp, oǵan barlyq kitabyn kıizge orap qoıýdy amanattapty. Jaz jaılaýy Altaı bolǵandyqtan, alysqa adamdar kitap izdep sabylmasyn dep kesene shatyryna dala kitaphanasyn sal­ǵyzǵan. Urpaqtary elge kerekti ki­taptardy kıizge orap, kesene shatyryna qoıyp ketedi eken. Ony biletin oqymystylar keseneden kerek kitabyn alyp, qaıta aparyp qoıyp otyrǵan, – deıdi Qaırat Máliqajdar.

Dala kitaphanasynyń dás­túrli úrdisi qaı jyldardan bas­tap joıylyp, kitaptardy kim alyp ketkeni belgisiz. Bir anyǵy – kesene shatyryndaǵy kitap­hanadan kóptegen oqy­mystylar kitap alyp oqyǵanyn eldiń bári biledi.

Shyǵys Qazaqstan oblysy,

Kókpekti aýdany