Patrıotızm – qazirgi zamanǵy Otan qorǵaýshynyń rýhanı ózegi

Elbasy óziniń Qazaqstan halqyna Joldaýynda qoǵamdy «jarqyn bolashaqqa bastaıtyn adamzat balasynyń máńgilik qundylyqtary – erik-jiger men eńbeksúıgishtik, maqsatkerlik qasıetterdi boıǵa sińirýge» shaqyrdy. Bul rette memlekettiń jáne ult ómiriniń normasy patrıotızm men dástúr rýhy, birlik pen saıyskerlik rýhy bolýy tıis. Árbir adam osy jasampaz rýh onyń ómiriniń bir bóligi bolýy úshin qolynan kelgenniń barlyǵyn jasaýy tıis.

Kúshti kásibı armııasyz qýatty Qazaqstan bola almaıdy. 2014 jylǵy Qarýly Kúshterdiń jaýyngerlik urany «Kásipqoı – Armııa negizi!»  bolyp jarııalandy. Onyń negizinde ýaqyt talabyna jáne memlekettiń áskerı quramdasyn damytý júıesindegi jańa ózgeristerge sáıkes keletin asa tereń maǵynaly rýhanı mán jatyr.

2013 jyly Qorǵanys mı­nıstr­liginiń uıymdastyrý qyz­me­tindegi basty nazar jastardy áskerı-patrıottyq tár­bıe­leýdi jandandyrýǵa, Otan qorǵaýshynyń oń bedelin qa­lyptastyrýǵa, áskerı mamandyq­tyń bedelin arttyrýǵa jáne ás­ke­rı qyzmetti negizdeýge aýdaryldy.

2013-2015 jyldarǵa arnalǵan Qazaqstan Respýblıkasynyń Qarýly Kúshterinde, basqa da­ áskerleri men áskerı qura­lym­darynda quqyq buzýshy­lyq­tar­dyń aldyn alý jónindegi respýblıkalyq baǵdarlamanyń sheńberinde áskerge shaqyrý jasyna deıingi jáne armııa jastary arasynda «Erlik sabaqtary», «Jas armııashy kúni», «Ashyq esik kúnderi» nysanynda ás­ke­rı-patrıottyq sıpattaǵy aýqym­dy is-sharalar kesheni uıymdastyryldy.

Elimizdiń barlyq oblys­ ortalyqtarynda Qarýly Kúsh­ter qataryna jańadan shaqyrylǵandardy saltanatty shyǵaryp salýlar sheńberinde tanymal tulǵalardy, ardagerlerdi, sportshylardy jáne óńirler jurtshylyǵyn tartýmen «Áskerge shaqyrylýshy kúnderi» ótkizildi.

Otan qorǵaýshy kúnin merekeleý kezeńinde qalalardyń alańdary men kóshelerinde jaýyn­gerlik tehnıka men qarý-jaraq kórsetildi, soǵys jyl­dary­nyń ánderi men marshtaryn oryndaýmen konsertter, «Sar­baz botqasy», «Biz – Jeńistiń muragerlerimiz», «Patrıot» aksııa­lary, «Otan qorǵaýshy kúni», «Armııa balalar kózimen» konkýrstary, áskerılendirilgen oıyndar, estafetalar men kros­tar ótkizildi.

Osy kúnderi elimizdiń kóptegen qalalarynda azamattar kóshelerde ornatylǵan monıtorlar arqyly onlaın rejiminde «Otar» 40-shy áskerı bazasyndaǵy Joǵarǵy Bas qolbasshy qatysqan Jaýyngerlik paradty tamashalady. Tek birinshi kúnniń ózinde telearnalar 100-den astam sıýjet kórsetti, gazetter men aqparat agenttikterinde Jaýyngerlik parad týraly shamamen 300-deı materıal jarııalandy.

Jastardy patrıottyq tár­bıe­leýdiń jáne azamattyq qoǵam­­da armııanyń bedelin art­tyrýdyń tıimdi úlgileriniń biri Qorǵanys mınıstrligi aq­parattyq-nasıhat tobynyń Prezıdenttiń «Qazaqstan-2050» Strategııasynyń iske asyrylý barysyn túsindirýmen el óńirlerine shyǵýlary bolyp tabyldy. Aqparattyq-nasıhat tobynyń jumysy barysynda el óńirlerinde ákimdikter basshylarymen jastardy áleýmettik qoldaýda ózara is-qımyl jasaý jáne ony jetildirý máseleleri boıynsha jumys kezdesýleri boldy, Qorǵanys mınıstrligi Ortalyq ansambli ártisteriniń kúshimen áskerı qyzmetshiler, olardyń otbasy músheleri jáne azamattyq turǵyndar úshin konsertter berildi.

Sonymen birge, áskerge shaqy­ryl­ǵan óńirlerdiń týmasy bolyp tabylatyn qyzmettik mindetterin adal oryndaǵan áske­rı qyzmetshilerdi saltanatty marapattaýlar júzege asyryldy. Osy is-sharalardyń barlyǵy BAQ-tarda aýqymdy túrde jarııa­landy.

Sonymen, 2013 jylǵy 3 shil­de men 28 tamyz kezeńinde kásibılendirý jáne azamattardy áskerı qyzmetke tartý jónindegi úgit-nasıhat jumysy úderisin keńeıtý maqsatynda áskerı oqý oryndary janyndaǵy áskerı kafedralar stýdentteriniń arasynda baıqaý-konkýrs ótkizildi.

Áskerı bólimder men meke­melerdiń bazasynda ótkizilgen kóptegen áskerı-patrıottyq is-sharalarǵa qatysqan Parlament depýtattary – zapastaǵy generaldar M.Q.Altynbaevtyń, B.E.Ertaevtyń, A.B.Tasbola­tov­tyń, Jas armııashylar bir­lestikteri res­pýblıkalyq shta­bynyń tór­aǵa­sy ádilet pol­kov­nıgi N.M.Nu­rah­metovtiń, sondaı-aq, ardagerler jáne jastar uıymdary, «Nur Otan» partııasy jáne onyń «Jas Otan» jas­tar qanaty ókilderiniń belsendi ustanymyn atap ótý kerek.

Qazaqstandyq patrıotızm sezimin qalyptastyrýda dástúrli «Jas ulan» respýblıkalyq armııa ánderiniń festıvali oń ról at­qardy. О́tken jyly esep boıynsha on besinshi mereıtoılyq festıval alǵash ret Astana qala­synda Gala-konsertpen ótkizildi.

Áskerı-patrıottyq ju­mys­tardy júrgizý Qarýly Kúshterdiń áskerı bólimderi men mekemelerine resmı túrde bekitilip berilgen jalpy bilim beretin mektepter men balalar úılerine sheftik kómek kórsetýden de kórinedi. Osy jyly elimizdiń joǵary oqý oryndaryn qosa ala otyryp, sheftik baılanystardy eleýli túrde keńeıtý josparlanýda.

Qazirgi ýaqytta memlekettiń aqparattyq órisinde armııanyń oń bedelin qalyptastyrýdyń negizgi faktory bolyp tabylatyn BAQ tarapynan Qarýly Kúshterdiń tirshilik áreketine qyzyǵýshylyq eleýli túrde arttyryldy. BAQ-pen seriktestik baılanystaryn nyǵaıtý salasynda belgilengen oń úrdister týraly atap ótý qajet, oń aqparatpen almasý jáne birlesken jobalardy iske asyrý boıynsha baılanystar sany eleýli túrde kóbeıdi. Brıfıngter men baspasóz máslıhattaryn ótkizý, baspasóz relızderin, foto jáne beınematerıaldardy taratý sııaqty yntymaqtastyq nysandary keńinen damýda. Áskerı bólimder men bólimshelerge shyǵýmen baspasóz týrlaryn uıymdastyrý anaǵurlym tıimdi bolyp tabyldy.

Odan basqa, aǵymdaǵy ju­mysty uıymdastyrý kezinde áskerı basshylyqtyń negizgi nazary Qarýly Kúshter qyzmetiniń tolyq spektrin kórsetýge aýdaryldy, al aqparat berý áskerlerdiń kúndelikti tirshilik áreketiniń barlyq aspektilerin kórsetý arqyly turaqty negizde júzege asyrylady.

Sonymen, Qazaqstan Res­pýb­lıka­synyń Prezıdenti janyndaǵy Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmeti usynǵan derekter boıynsha, Qorǵanys mınıstrliginiń baspasóz qyzmeti jyldyń qorytyndylary boıynsha aqparatty jarııalaý sala­syndaǵy barlyq negizgi us­tanymdar jóninen basqa áleýetti qurylymdardyń baspasóz qyzmetteri arasynda úzdikterdiń biri retinde atap ótildi.

Teledıdarda jáne radıoda qazaqstandyq patrıotızm sezimin tárbıeleýge, Qarýly Kúshter týraly oń qoǵamdyq kózqarasty qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan ar­naıy baǵdarlamalardy, áleýmettik rolıkter men jar­nama­lyq beınematerıaldardy ornalastyrý aqparattyq-nasıhat jumysynyń mańyzdy quramdas bóligi bolyp tabylady.

Barlyǵy 2013 jyldan bastap telearnalarda 1000-nan astam jańalyqtar sıýjeti kórsetildi, baspasóz betterinde 800-den astam Qarýly Kúshter týraly materıal jarııalandy. Ár demalys kúnderi saıyn «Habar» jáne «Qazaqstan» telearnalarynda «Aıbyn», «Aqsaýyt», «Dela armeıskıe» atty áskerı-patrıottyq baǵdarlamalar kórsetilýde. Kezekti baǵdarlama­lar­dy daıyndaýda kómek kór­setetin oryndardaǵy áskerı komandır­lerdiń sińirgen eńbegi zor. «Egemen Qazaqstan», «Ka­zah­stanskaıa pravda», «Aıqyn», «Megapolıs» respýblıkalyq gazetteri, «Sarbaz», «Aıbyn», «Batyr», «Oboronnyı vestnık» jáne basqa da áskerı baspasóz basylymdary áskerı kásip taqyryptaryn belsendi túrde jarııalaıdy.

1 jeltoqsan – Tuńǵysh Pre­zıdent kúni Qorǵanys mınıstr­ligi memlekettik organdar arasynda birinshi bolyp In­ternet TV – «korganys.kz» jańa mýltımedıalyq saıtynyń tusaý­keseri jasaldy. Internet TV – bul zamanaýı mýltımedıalyq veb-portal, ol Qazaqstan armııa­sy týraly beınesıýjetterdi, beınerolıkterdi ornalastyrýǵa arnalǵan.

Aǵymdaǵy jylǵy kóktemde telekórermender 30 serıaly «Ofıser abyroıy» (orys tilindegi nusqasy «Chest ofısera») kórkem serıaldyń premerasyn tamashalaıtyn bolady. Bul otandyq tuńǵysh áskerı serıal Qorǵanys  mınıstrliginiń tapsyrysy boıynsha túsirildi. «Ofıser abyroıy» qazirgi Qazaqstan armııasynyń tynys-tirshiliginen tolyq ári shynaıy maǵlumat beredi. Serıaldyń bas­ty ıdeıasy – Otanǵa degen súıis­penshilik jáne Otandy qorǵaý bolyp tabylady.

2013 jylǵy shildede «Oso­boe zadanıe» biregeı áskerı telejobasynyń 3-shi maýsymy bastaldy. XIII Eýrazııalyq forýmda (Máskeý q.) «Osoboe zadanıe» telejobasy «Jańa armııa – Beıbit armııa» nomınasııasynda TMD elderiniń 25 jobasy arasynda úzdik dep tanyldy. Búgingi kúni «Osoboe zadanıe» – Qa­zaqstandaǵy jalǵyz áskerı realıtı-shoý.

Áskerı-patrıottyq tárbıeleý blogyn odan ári damytý men jetildirýdiń jańa joldaryn izdeý problemasy kún tártibine birneshe ret qoıylǵan bolatyn. Osy máseleler mynadaı sońǵy is-sharalardy ótkizý barysynda anaǵurlym keń jáne tolyq talqylanǵan bolatyn:

- 2013 oqý jylynyń qory­tyndylary boıynsha Qorǵanys mınıstrligi alqasynyń otyrysy (2013 jylǵy 25 qarasha);

- Qarýly Kúshter tárbıe jumystary organdarynyń laýazymdy adamdarymen oqý-ádis­temelik jıyndar (2013 jylǵy 26-27 qarasha);

- Qazaqstan Respýblıkasynyń áskerı basqarý jáne qylmystyq qýdalaý organdary úılestirý keńesiniń otyrysy (2013 jylǵy 29 qarasha);

- Bas áskerı prokýratýra, Áskerı-tehnıkalyq mektep, Bilim jáne ǵylym mınıstrligi, memlekettiń áskerı áleýetti qu­rylymdary ókilderiniń qaty­sýymen Qorǵanys mınıstrliginiń keńeıtilgen jumys keńesi (2013 jylǵy 11 jeltoqsan).

Sonymen, osy keńestiń qo­rytyndylary boıynsha Qorǵanys mınıstrligi, jas armııashylar birlestikteriniń respýblıkalyq shtaby men ákimdikter arasyndaǵy yntymaqtastyq pen ózara is-qımyl týraly memorandýmnyń jobasy daıyndaldy. Ony biz osy jyldyń basynda jasasýdy josparlap otyrmyz.

Birinshiden, bul el Prezı­denti­niń Qazaqstan halqy As­sambleıasynyń 20-shy sessııa­synda bergen Qorǵanys mınıstr­liginiń Áskerı-tehnıkalyq mektebi bazasynda Jastardy áskerı-patrıottyq tárbıeleý ortalyqtaryn qurý jónindegi tapsyrmasyn oryndaýǵa baǵyttaldy. Qazirgi ýaqytta basshylyq Áskerı-tehnıkalyq mektep dırektorlary – Áskerı-patrıottyq tárbıeleý ortalyqtarynyń bastyqtary, sondaı-aq, olardyń áskerı-patrıottyq tárbıeleý jónindegi kómekshileri laýazymdaryn engizý týraly máseleni pysyqtaýda.

Ekinshiden, óńirlerde oń sıpatqa ıe bolǵan áskerı-pat­rıottyq bloktyń barlyq is-sharalary aǵymdaǵy jyly min­detti túrde jalǵasatyn bolady.

Osy jyly Qazaq radıosymen jáne «Qazaqstan» telearnasymen birlesip, «Áskerı ánder» jańa mýzykalyq jobasyn iske asyrý boıynsha jumys óristetildi. Jobanyń maqsaty áskerı-patrıottyq taqyrypqa arnalǵan jańa týyndylardy shyǵarý jáne áskerı ánderdi tanymal etý bolyp tabylady. Fınaldyq Gala-konsertti Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti kúnine oraılastyryp ótkizý josparlanýda.

Búgingi kúni qazaqstandyq patrıotızm – bul bizdiń kópultty qoǵamymyzdyń órkendeýiniń negizi ekenin árqaısymyz túsinemiz.

Muhamedjan TALASOV,

Qazaqstan Respýblıkasy  Qarýly Kúshteri Bas shtaby bastyǵynyń orynbasary,  polkovnık.