Baǵdarlamalar • 06 Qyrkúıek, 2021

Agrarlyq salada aýqymdy másele kóp

309 ret kórsetildi

Agroónerkásiptik keshendi damytý – memleket aldynda turǵan mańyzdy máseleniń biri. Qazirgi kezde aýyl sharýashylyǵyn tol­ǵan­dyryp otyrǵan kókeıkesti jaıttar salaǵa barynsha kásibı túrde nazar aýdarýdy qajet etedi. Parlamentarızm ınstıtýtynyń uıymdastyrýymen Qazaq ulttyq agrarlyq zertteý ýnıversıtetinde ótken agroónerkásiptik keshenindegi problemalyq máselelerge arnalǵan dóńgelek ústelde aýyl sharýashylyǵyna qatysty zań­na­malyq qujattardy jetildirýmen qatar oryn alǵan máselelerdi mem­lekettik deńgeıde sheshýdiń qadamdary jan-jaqty talqylandy.

Dóńgelek ústel jumysyna Par­la­ment Májilisiniń depýtattary, Aýyl sharýashylyǵy, Ekologııa, geo­logııa jáne tabıǵı resýrstar mı­nıs­trligi, kvazımemlekettik sektor uıymdarynyń, BUU DB-nyń, Dúnıe­júzilik banktiń, joǵary oqý oryn­dary men ǵylymı-zertteý meke­meleriniń jáne basqa da qoǵam­dyq uıymdardyń ókilderi qatysty.

Is-sharany Parlamentarızm ıns­tı­týtynyń dırektory Man­sur­han Mahambetov ashyp, qatysýshylardy Táýelsizdiktiń 30 jyldyǵymen qut­tyq­taı kelip, agroónerkásiptik keshen­niń ekonomıkanyń ma­ńyz­dy sektorlarynyń biri re­tin­­degi mańyzyna toqtaldy. Aýyl sharýashylyǵy birinshi vıse-mınıstri Aıdarbek Saparov bul is-sharanyń óndiristik kesheni úshin asa qajettiligin atap ótti.

Jıyn barysynda Parlament Májilisiniń depýtaty, ekonomıka ǵylymdarynyń doktory, Agrarlyq máseleler komıtetiniń hatshysy B.Ospanov, Parlament Májilisiniń de­pýtaty, Agrarlyq máseleler jó­nindegi komıtetiniń múshesi B.Sartbaev, «QazAgroQarjy» AQ bas­qarma tóraǵasy A.Prashev, «Ulttyq agrarlyq ǵylymı-bilim berý ortalyǵy» UAQ bas­qar­ma tóraǵasy G.Isaeva, Qazaq ulttyq agrarlyq zertteý ýnı­ver­sıtetiniń professory, aýyl sharýa­shylyǵy ǵylymdarynyń doktory, Mal sharýashylyǵy jáne bıoresýrstar ǵylymı-zertteý teh­no­­logııalyq ınstıtýtynyń dı­rek­tory B.Mahatov, BUU Damý baǵdarlamasynyń sarapshylary S.Baısholanov, D.Lı baıandama jasady.

Qazaq aýyl sharýashylyǵy ǵy­lym­dary akademııasynyń prezı­den­ti Ǵ.Qalıev AО́K-tiń ózekti máselelerin sheshýde jumysty kúsheıtý qajettigin qozǵasa, Agrar­lyq ǵylym men bilimniń damý máse­le­leri týraly sóılegen UAǴBO bas­qarma tóraıymy G.Isaeva Ulttyq agrarlyq ǵylymı-bilim berý ortalyǵynyń atqaryp otyr­ǵan jumystary men AО́K eńbek ónimdiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan negizgi jobalarǵa toqtalyp, ǵylymı zertteýlerdiń nátıjelerin engizýge jáne elimizdegi ekstenshnniń damý barysyn sóz etti.

Jetekshi agrarlyq oqý ornynyń rektory Tilektes Espolov aýyl sharýa­shy­­lyǵynda qor­da­lan­ǵan kúrdeli máse­lelerdi ǵylymı turǵyda she­­­shý­diń joldaryn arqaý etip, ýnı­­­ver­sıtettegi ǵylymı is-tá­ji­rı­­be­ler nátı­je­le­rimen bó­lis­ti, sony­men qatar agro­óner­ká­sip­tik kesheniniń aldyndaǵy ke­le­si min­det­terge toqtaldy. Iаǵnı áleý­met­tik mańyzy bar azyq-túlik ónim­de­­rimen ózin-ózi qamtamasyz etý, aýyl turǵyndarynyń taby­sy­nyń turaqty ósýi, eńbek ónimdiligin eki jarym ese arttyrý, aýyl sharýa­shy­lyǵy ónimderiniń eksportyn eki ese arttyrý qajettigin atap ótti.

«Qazaqstanda táýelsizdik al­ǵa­­ly beri 10 baǵdarlamalyq qu­jat ázirlenip, olardyń negi­zin­­de agroónerkásiptik keshen sa­la­syn­da­ǵy memlekettik saıa­sat júzege asyrylýda. Alaı­da qa­byl­dan­ǵan zańdarǵa, baǵ­dar­la­ma­larǵa jáne basqa qujattarǵa qa­ramastan, bul salada tıimdi nátıjelerge qol jetkizý múmkin bol­maı tur», dep atap ótti T.Espolov.

Búginde salada kóterme-tara­tý ortalyqtarynyń qyzmetin ret­teı­tin normatıvtik quqyqtyq aktini ázirleý ýaqyt kúttirmeıdi. Al ag­ro­­ónerkásiptik keshen nysanda­ry­na nesıe berýdiń tıimdiligin arttyrý, kredıtteýdiń nysanaly baǵyttarynyń pysyqtalmaýy, olardyń AО́K nysandarynyń bi­rin­shi kezektegi muqtajdyqtarǵa baǵ­darlanbaýy, iske asyp jatqan jobalarǵa jergilikti atqarý organ­da­ry tarapynan monıtorıngtiń báseńdigi jıyn qatysýshylaryn tol­ǵandyrǵan máseleler qatarynda aıtyldy.

Agrarshylardy qazirgi kezeńde eli­mizdiń agroónerkásiptik ke­she­­nin­de tehnıkalyq jaraq­tan­dy­rý­dyń jetkiliksizdigi men ony óndiriske engizýdiń baıaýlyǵy, agrotehnolo­gııa­lar transfertiniń shaǵyn jáne orta sharýashylyqtar úshin qol­je­timsizdigi, jer, sý, eńbek resýrs­ta­ryn tıimsiz paıdalaný, paıdalanylatyn sýarmaly jer­ler­diń 2,5 mln gektardan 1,1 mln gek­tarǵa deıin qysqaryp ketkendigi alań­datady. Salada qordalanǵan máseleler sonymen birge óńdelgen aýyl sharýashylyǵy óniminiń tó­men­digi, ınvestısııalyq turǵydan tar­tymsyzdyǵy, memlekettik qol­daý­­dyń azdyǵy, ónimderdi saqtaý men ótkizýdiń tıimsizdigi, zamanaýı ınnovasııalyq tehnologııalardyń qoljetimsizdigi sııaqty jaıttarmen jalǵasyn taba beredi. Osy oraıda keńeske qatysýshylar sala­daǵy mańyzdy máselelerdi eg­jeı-tegjeı kórsetip, tıisti mem­­lekettik organdarǵa usynys ázir­­lep, Parlamentarızm ınstıtý­ty men Qazaq ulttyq agrarlyq zertteý ýnıversıteti arasynda memorandýmǵa qol qoıyldy.

 

ALMATY

 

Sońǵy jańalyqtar

Dollar qymbattady

Qarjy • Búgin, 10:59

Elordada áýe shary qulady

Oqıǵa • Búgin, 10:37

Qarjy mınıstriniń orynbasary taǵaıyndaldy

Taǵaıyndaý • Búgin, 10:24

EQYU Bas hatshysy Qazaqstanǵa keledi

Parlament • Búgin, 09:31

Beısenbige arnalǵan aýa raıy boljamy

Aýa raıy • Búgin, 09:00

Uqsas jańalyqtar