Qoǵam • 10 Qyrkúıek, 2021

Ǵasyr sóndire almaǵan jalyn

310 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Adamzat tarıhyn qasiretpen aıǵyz­daǵan alapat soǵys týraly sóz qoz­ǵa­ǵan­da dańqy jer jar­ǵan Panfılov dı­vızııasynyń eren erliginen attap kete almasymyz anyq. Aty ańyzǵa aınal­ǵan dıvızııanyń kózi tiri eń sońǵy ja­ýyn­­geri Qaıyrly Jońqabaev búgin ­100 jasqa toldy. Ǵasyr ǵumyr jasaǵan qarııany oıly oqyr­man atynan bederli belesimen quttyqtaımyz!

Ǵasyr sóndire almaǵan jalyn

Tumandy kezeńniń tiri kýá­geri Almatyda turady. Kóz al­dynda órbigen kóp jaı­dy janaryna jas alyp áńgi­me­leı­di. Qyrshynynan qıyl­ǵan boz­daqtardyń taǵdyry qan­sha jyl ótse qabyrǵasyn qaıys­tyrady. Soǵys kartınalaryn sýrettep otyryp sezimge erik bergenimen, bir sát bul áser­den sap tıylyp táýelsiz, mamyrajaı kúnge táýbe aıtady. «Bar armanym – búgingi urpaqtyń beıbit tańy qııametke deıin jal­­ǵassa eken», degen aqsaqal ty­­nyshtyqtan asqan baılyq joq eke­nin baıyp­tap jetkizedi.

«Nebári 20 jasymda maı­dan­ǵa attandym. Biz jaý áskerin Más­keýge 30 shaqyrym qalǵan­da toqtattyq. Qarashanyń aıaǵy, jeltoqsannyń basynda qaıta qar­sy shabýylǵa shyqtyq. So­dan fashıst armııasyn Máskeýden ­150 shaqyrymǵa de­ıin qýyp tasta­dyq. Bizdiń jeńis jolyndaǵy rýhymyz kúshti boldy. Mundaı zobalańdy endi esh­kimniń basy­na bermesin. So­ǵys salǵan qandy qasiret talaı­lar­dyń armanyn tunshyqtyrdy. Talaı bozdaq tú­tinin de tútetip úlgere almastan, ómirmen qosh aıtysty. Shúkir, urpaǵymyz ma­myrajaı zamanda tirshilik ke­ship jatyr. Bul úlken baqyt. Basy­myzdaǵy beıbit tań­dy baǵalaıyq. El irgesi berik, táýelsizdigimiz baıandy bolsyn», deıdi qarııa.

Qaıyrly Ýataıuly 1921 jyly 10 qyrkúıekte Shyǵys Qa­zaqstan oblysy Samar aýda­nyn­da dúnıege kelgen. Eńbek jolyn 1940 jyly Shyǵys Qa­zaq­stan oblysynyń Qulja orta mektebinde muǵalim bolyp bas­taǵan ol 1941 jyly qazan aıyn­da Panfılov dıvızııasynyń 23-shi gvardııalyq polkine qy­zyl ásker retinde alyndy. Ar­dager soǵysqa bastan-aıaq qa­tys­qan. Ol quramynda bolǵan 316-atqyshtar dıvızııasy 1941 jy­ly Almatyda quryldy. Al­dy­men 1941 jyly 16-armııa qu­­ra­mynda Máskeýdi qorǵaý so­­ǵy­syna qatysty. Panfılov bas­qarǵan dıvızııa soǵystaǵy er­ligi úshin 8-atqyshtar gvardııa­sy ataǵyn aldy. Qyzyl Tý, «Lenın» ordenderimen marapattaldy. Soǵystan keıin Samar aýdandyq atqarý komıtetinde bólim meńgerýshisi bolyp qyzmet etken Qaıyrly qarııa ári qa­raı aýdandyq tutynýshylar oda­ǵynda basshylyq laýazymda eńbek etken. 1970-1983 jyldar ara­lyǵynda Almatydaǵy qoǵam­dyq tamaqtandyrý júıesinde sharýashylyq esep dırektory qyzmetin atqardy. 1983 jyly qurmet demalysyna shyqqan ardager bes bala tárbıelep ósirdi.

Ǵasyr ǵumyr ǵıbratyna bas ıgen almatylyqtar ataı tura­tyn úıdiń aýlasyn betke aldy. Jyldaǵy dástúr boıynsha general Panfılovtyń jıeni Alýa Baıqadamova bastaǵan zııaly qaýym gúl shoqtaryn usynyp, dańq­ty dıvızııanyń sońǵy ja­ýyngerine alǵys jaýdyrdy. Ult­tyq ulannyń áskerı qyz­metshileri orkestr sazyn áýe­le­tip, ǵasyr sóndire almaǵan ja­lyn­nyń máńgi laýlaýyn tiledi...

 

ALMATY