Keshe «Qazmedıa» ortalyǵyndaǵy Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde Densaýlyq saqtaý mınıstri Salıdat Qaıyrbekova Elbasynyń 2014 jylǵy halyqqa Joldaýyndaǵy medısına salasyna qatysty tapsyrmalardy júzege asyrý barysy jaıly brıfıng ótkizdi.
Keshe «Qazmedıa» ortalyǵyndaǵy Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde Densaýlyq saqtaý mınıstri Salıdat Qaıyrbekova Elbasynyń 2014 jylǵy halyqqa Joldaýyndaǵy medısına salasyna qatysty tapsyrmalardy júzege asyrý barysy jaıly brıfıng ótkizdi.
Elbasy bıylǵy Joldaýynda densaýlyq saqtaý salasy boıynsha medısınalyq-sanıtarlyq kómekti damytýdy, mindetti medısınalyq saqtandyrý engizý máselesin zertteýdi, memlekettiń, jumys berýshilerdiń jáne qyzmetkerlerdiń densaýlyq úshin ortaq jaýapkershiligi – medısınalyq qyzmettiń barlyq júıesiniń basty qaǵıdaty bolýy tıis ekenin aıtqan bolatyn. Oǵan qosa, salamatty ómir saltynyń ornyǵýy, medısınanyń damýy halyqtyń ómir súrý jasyn 80 jasqa deıin arttyratynyn, elimiz medısınalyq týrızmniń jetekshi ortalyqtarynyń birine aınalatynyn da málimdegen. Sońǵy jyldary medısına salasynda kóbine jańa tehnologııalar engizý jaıy, qan aınalymy júıesi men onkologııalyq dertterden týyndaıtyn syrqattardy emdeý máselesi, dıagnostıkalaýǵa, sondaı-aq, «Bolashaqtyń gospıtali» atanǵan ortalyqtardyń ımıdjin kóterýge kóp kóńil bólindi. Endi halyqtyń basym bóligimen tikeleı jumys isteıtin medısınalyq mekemelerdiń qyzmetin jetildirýdi myqtap qolǵa alatyn ýaqyt ta jetken sııaqty. Bıyl alǵashqy medısınalyq-sanıtarlyq kómekke basymdyq berý qajettigi basa aıtyldy. Bul degenińiz endi densaýlyq saqtaý salasyna bólinetin qarjynyń qomaqty bóligi bastapqy býynǵa, ıaǵnı alǵashqy medısınalyq-sanıtarlyq kómek kórsetetin mekemeler men emhanalarǵa bólinedi degen sóz. Buǵan deıin ol 17 paıyzdy ǵana qurap kelgen bolsa, bıyldan bastap onyń úlesi arta túspek. Biraq naqty qansha ekeni ázirge belgisiz. Keshegi jıynda Densaýlyq saqtaý mınıstri bul máselege qatysty jan basyna shaqqandaǵy normatıvtiń ósetindigin baıandady. Oǵan qosa, ol bıyl Almatyda tikeleı Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymyna baǵynysty Alǵashqy sanıtarlyq-medısınalyq kómek kórsetetin ortalyq ashylatynyn da málimdedi.
Jalpy, adam ómiri tek densaýlyq saqtaý salasyna ǵana táýeldi emes ekeni belgili. Muny órkenıetti elder salaǵa tek 15 paıyz ǵana táýeldi, qalǵany óziniń ómir súrý salty men qorshaǵan ortasyna, genine baılanysty dep jiktep túsindirip beredi. Áıtse de áleýmettik mártebege ıe bolǵan jappaı etek alǵan aýrýlardyń da bar ekenin, bul ólim-jitimniń órshýine ákelip soqtyryp otyrǵanyn da aıtý kerek. Osy máselege kelgende mınıstr «biz qoldan kelgenniń barlyǵyn jasap otyrmyz. Ony keshegi alqa májilisinde de aıttyq. Ana men balanyń, qaıǵyly jaǵdaılar, ýlaný men jaraqattanýshylyqtardan onkologııalyq aýrýlardan bolatyn ólim-jitimdi tómendetýge barynsha kúsh salyp jatyrmyz. Nátıjesi de joq emes. Sonyń esebinen halyqtyń tabıǵı ósimi byltyr 4,6 paıyzǵa artty. Statıstıka agenttiginiń málimetinshe, byltyr halyqtyń ortasha ómir súrý uzaqtyǵy 70,3 jasqa jetti. Bul qurǵaq sıfr emes. Onyń artynda meniń áriptesterimniń úlken eńbegi tur. Sizder bilesizder me, respýblıkada kúnine 2 myń ota jasalady, 1 myń bala dúnıege keledi, jedel járdem 18 myń ret shaqyrý alady. Bul qaýyrt jumys», dedi S.Qaıyrbekova. Ol sondaı-aq, qan aınalymy júıesi men onkologııalyq aýrýlardyń álemniń eń órkenıetti elderiniń ózinde birinshi orynda turǵanyn aıtty. «Bizge tán másele mynaý: onkologııalyq aýrýlardy alǵashqy satysynda anyqtaı almaımyz. Tek sońǵy satylarynda anyqtap, kúrdeli otalar jasalyp jatady. Eger alǵashqy satysynda anyqtalsa, sáýleli terapııa men shaǵyn ınvazıvti otalar arqyly da emdeýge qol jetkizer edik. Sol kezde ólim-jitim de azaıar edi», dedi mınıstr.
Densaýlyq saqtaý mınıstri Biryńǵaı ulttyq densaýlyq saqtaý júıesiniń artyqshylyǵyn, sońǵy úsh jylda halyqpen jumys isteýde tikeleı basshylyqqa alynyp otyrǵan «Salamatty Qazaqstan» baǵdarlamasynyń tıimdi tustaryn, mindetti medısınalyq saqtandyrý engizý úshin áli de tııanaqty daıyndyqtyń qajettigin, sondaı-aq, medısınalyq mamandardyń jetispeýshiligi máselesi aldaǵy eki-úsh jyl barysynda sheshiletinin, taǵy basqa da jaılardy brıfıng barysynda aıtyp ótti. Brıfıngke «Ulttyq medısınalyq holdıng» AQ basqarma tóraǵasy Álibek Kennet, Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń Qazaqstandaǵy ókili Melıta Výınovıch, Densaýlyq saqtaý vıse-mınıstri Erik Baıjúnisov qatysty.
Aıgúl SEIILOVA,
«Egemen Qazaqstan».
