... oıyn ortaǵa salady
Sport ınfraqurylymdary salynsa ıgi
Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev jaqynda jarııalaǵan Joldaýynda: «Densaýlyq kepili – dene shynyqtyrý» dep óte oryndy aıtty. «Jurttyń jáne balalardyń sportpen shuǵyldanýyna jaǵdaı jasalýy qajet ekenin taǵy da qaıtalap aıtamyn. Oblys ákimderi sport ınfraqurylymyn birtindep salýdy qamtamasyz etýge tıis...», degen sózin qoldaımyn jáne bul tapsyrmanyń oryndalýyn asyǵa kútemin. Osy oraıda ózim qyzmet etetin Munaıly aýdanyndaǵy Basqudyq aýyldyq okrýgi balalar-jasóspirimder sport mektebi aýmaǵynda osy máseleni júzege asyrý baǵytyndaǵy kópten kókeıimde júrgen bir usynysymdy aıtsam deımin.
Alty jyl buryn salynǵan sport mektebimizdiń ǵımaraty da, jer kólemi de qazir tarlyq etip keledi. Al mektebimizdiń janynda ıgerilmegen bos oryn bar. Ony basqa da qajetti baǵyttarǵa berilmeı turǵanda, aýyl halqy jáne jas sportshylar úshin stadıonǵa aınaldyrý isi óte ózekti bolyp otyr. Bul jerdiń ózinen fýtbol, voleıbol, basketbol stadıondaryn jasaqtap, qajet kezde gandbol, tennıs alańdaryna aınaldyryp paıdalanýǵa da bolady. Al aınala júgirý alańy ózi-aq suranyp tur.
Prezıdent Joldaýyn júzege asyrýda osy másele aýdanymyz ben oblysymyz ákimderiniń nazarynan tys qalmasa eken degen tilegim bar.
Aıbek MUHANOV,
Basqudyq aýyldyq okrýginiń balalar-jasóspirimder sport mektebiniń ádiskeri
Mańǵystaý oblysy,
Munaıly aýdany
...jobalaryn tanystyrady
Rýhanı qundylyqtarymyzdan nár alaıyq
S.Báıishev atyndaǵy oblystyq ámbebap ǵylymı kitaphanasy Elbasy N.Á.Nazarbaevtyń «Uly dalanyń jeti qyry» atty baǵdarlamalyq maqalasyn negizge ala otyryp, Qazaqstan dalasyn zerttep, zerdeleýge jáne elimizdiń mádenı murasyn nasıhattaýǵa baǵyttalǵan «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasynyń jalǵasy bolyp tabylatyn «Tarıh esteligi – urpaqtar sabaqtastyǵy» atty tarıhı joba daıyndaǵan bolatyn.
Atalǵan joba 2019 jyldyń tamyz aıynan beri jalǵasyp keledi. Arnaıy ekspedısııa jasaqtalyp, óńirdegi tarıhı tulǵalarǵa taǵzym etýmen qatar, shejireshi qarttardan olar týraly tyń derekter alýǵa tyrystyq.
«Tolǵan el tarıhyn taspen jazady, tozǵan el tarıhyn jaspen jazady» degendeı, basynan nebir qıyn zamandar ótkergen elderdiń birimiz. Elbasy maqalasynda «árbir azamat týǵan jeriniń tarıhyn bilýge, qundylyqtaryn qasterlep, damýyna óz úlesin qosýǵa mindetti» degen bolatyn. Aqtóbe oblysynyń aýmaǵynda syry ashyla qoımaǵan, áli de zertteýdi qajet etetin tarıhı nysandar óte kóp. Maqsat solardy elge tanystyryp, jurtshylyqtyń rýhanı nár alýyna barynsha atsalysý.
Talǵat TILEÝLESOV,
Aqtoty SALIEVA,
S.Báıishev atyndaǵy oblystyq
ámbebap ǵylymı kitaphana qyzmetkerleri
AQTО́BE
...usynys bildiredi
Tegimizdi jazýdy túpkilikti túzetsek
Dúnıe júzinde 200-den astam memleket bolsa, sol elderdi mekendeıtin ulttar men ulystar 5000-nan astam tilde uǵynysatyn kórinedi. Aragidik sany jaǵynan basym ózge tilderge jutylyp, joıylyp ketip jatqan tilderdiń de joq emes ekeni belgili. Árıne, dál búgin bizdiń ana tilimizge tónip turǵan tikeleı qaýip joq. Qazaq tili Qazaqstanda memlekettik til degen konstıtýsııalyq mártebege ıe. Onyń ústine qazaq – Qazaqstanda memleket quraýshy ult. Sanymyz da, qudaıǵa shúkir, ýaqyt ótken saıyn arta túsip keledi. Sondyqtan keıbireýlerdiń elimizde qazaq tiliniń bolashaǵy joq degen baıbalamyna erýdiń de túk qajeti joq dep bilemin.
Ekinshiden, joǵaryda aıtyp ketkenimdeı, álemde kóptegen ult pen ulys tirshilik keship jatyr. Al olardyń kóbiniń qaı ulttyń ókili ekenin aıtpaı ańǵartatyn qalyptasqan ereksheligi bar. Ol – teginiń aıtylyp, jazylýy. Tym alysqa barmaı-aq armıandar men grýzınderdi, Baltyq jaǵalaýy elderiniń halyqtaryn alaıyq. Olar qylyshynan qan tamǵan keńestik kezeńde de ata tekteriniń jazylý qalyptaryn buzǵan joq. Al biz negizinen egemendigimizdiń arqasynda ǵana aty-jónimizdiń betin qazaqshaǵa qaraı burdyq. Biraq túpkilikti dep aıta almasaq kerek. «Ov» pen «ev»-ten, «ın»-nen áli kúnge aryla almaı kele jatqan qandastarymyz kóp.
Sondaı-aq óz atymyz uly atamyzdyń atyn qosaqtap jazyp, aty-jón jasaýdan da utyp turǵanymyz shamaly. Keıde sondaı aty-jónge qarap, adamnyń jynysyn ajyrata almaı jatamyz. Sondyqtan tegimizdi birden menmundalap turatyn «uly», «qyzy» dep aıyryp kórsetsek degen usynysym bar.
Erdahmet DOSTEMESULY,
eńbek ardageri
Jambyl oblysy,
Moıynqum aýdany,
Shyǵanaq aýyly
...qýanyshyn bólisedi
Qazaq halqy ósip-órkendeı bersin
Osydan shamaly ýaqyt buryn Qazaqstan halqynyń sany 19 mıllıonǵa jetti degen jaqsy habar tarady. Qýanǵanymyz jón. Halqy kóp memleket – áleýeti myqty memleket. Al qazirgi kezde júrgizilip jatqan halyq sanaǵy osy jaǵymdy jańalyqty qýattap beredi degen senimdemin.
О́tken ǵasyr basynda qazaq halqynyń sany Ortalyq Azııadaǵy basqa elder halqynyń sanynan áldeqaıda kóp bolǵany derekterden belgili. О́kinishke qaraı, 1920-1922 jyldar men 1931-1933 jyldardaǵy qoldan uıymdastyrylǵan asharshylyq pen jappaı kámpeskeleý, odan keıingi qýǵyn-súrgin qazaq halqyn qynadaı qyryp qana qoımaı, bas saýǵalap shetel asýǵa májbúrledi. Ekinshi dúnıejúzilik soǵys ta qazaqtyń qara shańyraǵyna az qaıǵy-qasiret ákelgen joq. Jesir qalǵan ana, týylmaǵan bala, qazaq qaıdan kóbeısin sol kezde.
Biraq keıingi zaman túzelgen jaıma-shýaq kezeńde altyn qursaq aýyl áıelderi qazaq halqy sanynyń ósýine úlken úles qosty. Al 80-shi jyldardyń ortasynda bastalǵan toqyraý, egemendiktiń eleń-alań kezindegi áleýmettik-ekonomıkalyq qıynshylyqtar qos búıirden qysyp, bala týý úderisin aıtarlyqtaı shektegeni málim. Bir qýanarlyǵy, búgingi demografııalyq jaǵdaı halqymyz sanynyń qaıtadan ósim kórsete bastaǵanyn aıǵaqtap berip otyr. Jalǵasty bolsyn, halqymyz ósip-órkendeı bersin.
Islam ELTOQOV,
sharýa qojalyǵynyń jumysshysy
Aqmola oblysy,
Býrabaı aýdany,
Obaly aýyly
