Kópshilik kóńiline kúmán uıalatpasaq...

«Adam – bilmegenniń jaýy» degendeı, ıslam dini týraly tolyq kózqarasy qalyptaspaǵan, meshit jumysynan habarsyz keıbir aǵa-inilerimiz ben ápke-qaryn­das­ta­rymyz qasıetti dinimiz jaıly ja­ǵym­syz pikirin ashyq aıtyp, óz­ge­lerdiń kókeıine kúmán uıa­la­tý­da.

Buqaralyq aqparat quraldary qyzmetkerleri men áleýmettik je­li qoldanýshylary ıslam týraly, sonymen qatar elimizdegi kúlli ısi mu­syl­man qaýymnyń qa­ra­sha­ńyraǵy – Qazaqstan musyl­man­dary dinı basqarmasy jaıly teris aqparat taratý arqyly óz ary men namysyn, dinı senimi men asyl dinin qorlap jatqanyn túsinse eken deımiz.

Osy rette, 2006 jyly elimizde ótkizilgen Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń kezekti sezinde buqaralyq aqparat qu­ral­dary ókilderine qarata aıtyl­ǵan Elbasynyń myna sózi eriksiz eske túsedi: «Buqaralyq aqparat quraldary basqa dindegilerdiń qa­sıetti sezimderin qorlaýdy ushyn­dyra tússe, onda bul jýr­na­lıs­ter­diń erte me, kesh pe óz na­nym­da­rynyń qorlanýymen betpe-bet keletini aıqyn. Bireý úshin qasıetti nárse basqa bireý úshin ázil nemese kelemej taqyryby bolmaýy kerek. Bul qarapaıym qaǵıdany, ókinishke qaraı, jýrnalıster men saıasatshylar jıi buzady».

Sharıǵatymyz ár musylmannan durys sóıleýdi nemese úndemeýdi talap etedi. Sońǵy paıǵambarymyz Muhammed (oǵan Allanyń salaýaty men sálemi bolsyn): «Kimde-kim Alla taǵalaǵa jáne aqyret kúnine ıman keltirse, jaqsy sóz sóılesin nemese úndemesin», dep eskertken.

Júsip Has Qajyb Balasaǵunı babamyz bir óleńinde:

«Qadirlisi – tiline

uıat sińgender,

Júrek sózin

júregimen bilgender.

Týra sózge kelgende

til tartpaǵyn,

Qyńyr sózdi jasyr,

tekke laqpaǵyn»,

 dep jyrlaıdy.

Qazir aqparattyń zamany. Biz kúnine qanshama aqparat alamyz. Alaıda sol aqparattardy oı súz­gisinen ótkize bermeımiz. Tipti kór­megen nemese dáleldenbegen aqparatty bireýge jibere salamyz. Bul isimizge qatysty Qurannyń aıtar úkimi bar: «Áı, múminder! Pasyq bireý habar ákelse, ony anyqtańdar. Áıtpese, bilmeı bir elge kesirleriń tıip, istegenderińe ókinesińder» («Hýjýrat» súresi, 6-aıat).

Buqaralyq aqparat quraldary men áleýmettik jelilerde oryn alyp jatqan taǵy bir jaǵymsyz jaıttyń biri – kúmándi nárseni shyn etip kórsetip, oqyrmannyń oıyn odan saıyn kúdikke ıtermeleý. Islam dini jala jabylǵan adam týraly jaman oı oılaýdan saqtanýǵa shaqyrady. О́zgeniń syrtynan eshbir dálelsiz aıtylǵan sózder arqyly áldebireý haqynda jaman oı oılaýǵa, kúmándanýǵa, ony jek kórýge bolmaıdy. Quranda Aısha anamyzǵa  jabylǵan jaladan keıingi túsken aıatta: «Eger ony estigen sátte: «Buny bizdiń aı­týy­myz­ǵa bolmaıdy. Alla saq­ta­syn. Bul bir iri jala», degen bol­sań­dar edi» («Nur» súresi, 12-aıat),  delinedi.

Izgi ǵulamanyń biri: «Eger qandaı da bir musylmannyń jaman isi týraly habar estiseń, oǵan jetpis túrli aqtaý izde. Eger jetpis túrli aqtaýdy qabyldaı almasań, «Áı, meniń júregim! Ne degen qatty júrek ediń?», dep ózińniń júregińdi aıypta», degen eken. Jaratýshy jabbar ıemiz Quranda kúlli adamzat balasyn jaman oıdan saqtandyryp, bylaı degen: «Áı, múminder! Kú­mán­nyń kóbinen saqtanyńdar. О́ıt­keni kúmánnyń keıbiri – kúná. Syr teksermeńder, bireýdi bireý ǵaı­battamasyn. Bireýleriń ólgen týysynyń etin jeýdi jaqsy kóre me? Árıne, ony jek kóresińder. Rasynda, Alla táýbeni tym qabyl etýshi, erekshe meıirimdi».

Aqparat quraldarynda ja­zyl­­ǵan maqalalardyń maz­mu­nyna qa­rasaq, keı avtor qazirgi ımam­dardyń bilimine kúmán kelti­re­di. Allaǵa shúkir, din qyz­met­ker­­leriniń bilimi men tájirıbesi jyl­­dan-jylǵa shyńdalyp keledi. Imam­darymyz Mysyr, Túrkııa elde­rinde bilimin jetildirip, táji­rı­be jınaqtaýda. Olardyń qa­ta­rynda men de barmyn. Ras, dinı salaǵa áli de joǵary bilimdi ǵa­lymdar men tájirıbeli din qyz­met­kerleri qajet. Bul másele Qazaqstan musylmandary dinı bas­qarmasynyń strategııalyq jos­pa­ryna sáıkes kezeń-kezeńmen óz sheshimin taýyp keledi.

Baqdáýlet qajy NURMATULY,

Shymkent qalasynyń bas ımamy