6 aıdyń qorytyndysy boıynsha taza tabys 809 mlrd teńgeni qurady. Bul ótken jyldyń sáıkes merzimimen salystyrǵanda 3,5 esege artyq. Al jospar boıynsha taza tabys 217 mlrd teńge bolady dep boljanǵan. Bul týraly brıfıngte «Samuryq-Qazyna» qorynyń ekonomıka jáne qarjy jónindegi basqarýshy dırektory Názıra Nurbaeva málimdedi.
Kompanııalar tobynyń operasııalyq kirisi 2021 jyldyń qańtar-maýsym aralyǵynda 817 mlrd teńgeni qurady. Bul josparly mejeden 456 mlrd teńgege artyq.
Aldyn ala baǵalaý boıynsha 2021 jyldyń qorytyndysy boıynsha jıyntyq taza tabys 1,195 mlrd teńge bolady dep boljanýda. Iаǵnı pandemııaǵa deıingi 2019 jyldyń kórsetkishterine jýyq jáne 2020 jyldyń nátıjelerinen eki ese artyq.
Qarjylyq kórsetkishterdiń ońalýyna munaı baǵasynyń ortasha eseppen barreline 67 dollarǵa deıin ósýi, munaı óńdeý kóleminiń 13%-ǵa ulǵaıýy, elektrqýatyn óndirý men tasymaldaý kóleminiń 22% jáne 20%-ǵa artýy, júk tasymalynyń 3% arta túsýi jáne konteınerlik tranzıttiń 32%-ǵa ulǵaıýy yqpalyn tıgizgen.
Bıyl jolaýshylar tasymalynda da kórsetkishterdiń jaqsaryp kele jatqany baıqalyp otyr. Temir jolmen jolaýshylar tasymaldaý 46% arta tústi. AirAstana men Qazaq Air 8 aıdyń qorytyndysy boıynsha byltyrǵy jyldyń sáıkes merzimimen salystyrǵanda 2 ese kóp jolaýshy tasymaldady.
«Jaqsaryp kele jatqan qarjylyq kórsetkishterdi jáne turaqty makroekonomıkalyq boljamdardy eskere otyryp, Qor shyǵyndardy ońtaılandyrý sharalaryn iske asyrýdy jalǵastyrady. Jyldyń qorytyndysy boıynsha jalpy jáne ákimshilik shyǵyndardan shamamen 10 mlrd teńge únemdeledi. Budan bólek, bıyl kompanııalar tobynda merzimi ótip ketken debıtorlyq qaryzdy 8,5 mlrd teńgege deıin qysqartý jónindegi jumys júrgizildi», dedi Názıra Nurbaeva.
Birinshi jarty jyldyqtyń qorytyndysy boıynsha Qor tobyna kiretin kompanııalarda qarjylyq turaqtylyq boıynsha kórsetkishterdiń aıtarlyqtaı jaqsarýy baıqalyp otyr. Qaryz/EBITDA kórsetkishi 2020 jylmen salystyrǵanda toptyń EBITDA kórsetkishin 737 mlrd teńgege jaqsarýy arqasynda 3,6-dan 2,8-ge deıin azaıdy. Bul kórsetkish 2,7-ge deıin qysqarady dep boljanyp otyr. Bul kompanııalar tobynyń qarjylyq turaqtylyǵyn aıǵaqtaıdy.
Qordyń jalpy qaryzy 2%-ǵa artty. Negizinen teńge baǵamynyń álsireýi jáne toptyń ınvestısııalyq jobalaryn iske asyrýǵa alynǵan nesıeler esebinen. Jalpy, qaryz portfeliniń tepe-teńdigi saqtalyp, Qor kórsetkishterine valıýta baǵamdarynyń ózgerýi aıtarlyqtaı áserin tıgizgen joq.
Spıkerdiń aıtýynsha, kúrdeli ekonomıkalyq ahýalǵa qaramastan, Qor kompanııalary qarjylyq turaqtylyqty nyǵaıtý sharalaryn toqtatqan emes. Bıyl «QazMunaıGaz» UK» AQ jáne «QazTransGaz» AQ eýrooblıgasııa shyǵarý sharttaryn jaqsartýǵa qol jetkizdi. Kompanııalar toby qoldanystaǵy nesıelerdi qaıta qarjylandyrý jáne qaryz alý baǵasyn arzandatý sharalaryn jalǵastyratyn bolady.
Bıylǵy mańyzdy oqıǵalardyń biri – «Samuryq-Qazyna» qorynyń uzaq merzimdi jáne qysqa merzimdi reıtıngterin halyqaralyq Standard&Poors reıtıng agenttigimen joǵarylatýy boldy. Shetel jáne ulttyq valıýtadaǵy mindettemeler boıynsha «VVV-» deńgeıine deıin joǵarylap, boljam – «turaqty» bolyp belgilendi.
«Búgin Moody’s reıtıng agenttigi Qordyń buqaraǵa arnalǵan reıtıngin jarııalaýy tıis. Elimizdiń egemen reıtıngisiniń ulǵaıýymen qatar Qordyń reıtıngi de Vaa2 deńgeıine deıin kóteriledi, boljam – «turaqty» bolady dep kútilýde», dedi Názıra Nurbaeva.