Fýtbol • 14 Qarasha, 2021

Irikteýdegi eń iri jeńilis

290 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Fýtboldan Qazaqstan ulttyq quramasy 2022 jyly Qatar astanasy Dohada ótetin álem chempıonatynyń irikteý kezeńin óte sátsiz aıaqtady. Sońǵy týrda Fransııaǵa qonaqqa barǵan jerlesterimiz alań ıelerinen iri eseppen jeńilip, Qazaqstannyń ǵana emes, búkil jer-jahannyń jankúıerleri aldynda masqara boldy. Parıjdegi Stade de France stadıonynda ótken oıynda fransııalyqtar Qazaqstan quramasynyń qaqpasyna jaýapsyz segiz gol (!) soqty. Bul – qazaq fýtboly tarıhyndaǵy ulttyq quramanyń eń iri jeńilisi. Bylaısha aıtqanda, antırekord!

Irikteýdegi eń iri jeńilis

Qazaqstan ulttyq qurama­synyń buǵan deıingi eń iri je­ńilisi Túrkııa (2006 jyly álem chem­pıonatynyń irikteý kezeńi) jáne Reseı quramalarymen (jol­dastyq match) bolǵan kezdesýlerde tirkelgen edi. Osy eki oıyn da 6:0 esebimen qarsylastardyń paıdasyna aıaqtalǵan-dy. Al Talǵat Baısýfınov basshylyǵyndaǵy ulttyq quramamyzdyń keshegi kúnge deıingi eń nashar nátıjesi – 0:5 bolatyn. 2016 jyly syrt alańda Chernogorııamen kezdes­ken jerlesterimiz alań ılerinen dál sondaı eseppen utylǵany áli esimizde. Endi, mine, 2018 jyl­ǵy álem chempıondary bul statıs­tı­kaǵa «túzetý» engizip, qazaq fýt­bo­lyndaǵy «qaraly kúndi» ja­ńartty.

Parıjdegi Fransııa-Qazaq­stan arasyndaǵy kezdesý bir mınýt únsizdikpen bastaldy. Sebebi, osydan alty jyl buryn, ıaǵnı 2015 jyldyń 13 qarashasynda Parıjde qatarynan úsh lańkestik shabýyl boldy. Saldarynan 130 adam qaza taýyp, 350 adam jaralanǵan. Jarylystyń biri dál osy «Stad de Frans» stadıonynyń mańynda bolyp, bul ýaqytta Fransııa jáne Germanııa quramalary joldastyq match ótkizip jatqan edi.

Matchtaǵy dopty oıynǵa bizdiń jigitter qosqanymen, nebári 10 sekýndtyń ishinde jerlestermiz dopty da, oıyndaǵy basymdyqty da alań ıelerine berip qoıdy. Fransııamen bolatyn oıyn aldynda negizgi quramnyń birqatar oıynshysy ulttyq quramaǵa kó­mektese almaıtyny belgili bolǵan edi. Atap aıtqanda, sary qaǵazdyń kóptigine baılanysty Baqtııar Zaınýtdınov pen Iаn Vorogovskıı bul oıynǵa qatysa almasa, jaraqattaryna baılanysty Georgıı Jýkov, Sergeı Malyı, Iýrıı Logvınenko, Azat Nurǵalıev elde qalyp qoıdy.

Al topta birinshi orynda tur­sa da, merziminen buryn álem bi­rinshiligine shyǵa qoımaǵan Fran­sııa úshin bul oıynda jeńiske jetý óte mańyzdy edi. О́ıtkeni jol­dama máselesin sońǵy týrǵa qaldyrmaı-aq, erterek sheship tas­taý mańyzdy bolatyn. Sondyq­tan Fransııa quramasynyń bas bapkeri Dıde Desham birinshi mınýttan bastap alańǵa negizgi quram oıynshylaryn shyǵardy. Shabýylda álemniń eń myqty fýtbolshylary – Kılıan Mbappe men Karım Benzema oınady. Dál osy eki fýtbolshy kezdesýdiń taǵ­dyryn sheship ketti desek, artyq aıtqandyq bolmas.

Match tizginin birinshi mınýttan bastap óz qoldaryna alǵan alań ıeleri altynshy mınýtta-aq gol soǵyp, oıynnyń esebin ashty. Gol avtory – Kılıan Mbappe. Arada taǵy alty mınýt ýaqyt ótkende PSJ shabýylshysy tablodaǵy kórsetkishti 2:0-ge jetkizse, birin­shi taımnyń orta tusynan aýa bergende mergendigimen kózge túsip, jarty saǵat ishinde het-trık avtory atandy. Osylaısha Fransııa birinshi taımdy 3:0 esebimen óz paıdasyna aıaqtady.

Ekinshi taımdy da alań ıeleri qarqyndy bastady. Aldymen «Real» shabýylshysy Karım Ben­zema 55 jáne 59-mınýttarda eki gol soǵyp, dýbl jasasa, 75-mınýtta Adrıen Rabo buryshtamadan asyrylǵan dopty qaqpaǵa dál kózdep, Fransııanyń altynshy golyn saldy. Match aıaqtalǵanǵa deıin Antýan Grızmann men Mbappe taǵy bir-bir márteden kózge tústi. Qorytyndy esep – 8:0.

Álem chempıonatynyń irik­teý kezeńin tap-tamasha bastap, Ýkraına jáne Bosnııa qura­ma­larymen upaı bólise bastaǵanda bórkimizdi aspanǵa atyp, qazaq fýtbolynda alǵa jyljý bar ekenine qýanyp, bizdiń fýtbolshylar da dopty túzý tebe alatynyna shattanǵan edik. О́kinishke qaraı, Qazaqstan quramasynyń oıynshylary bir-aq matchpen munyń bári tek sáttilik ekenin, qazaq fýtboly alǵa jyljýdyń ornyna keri ketip bara jatqanyn kórsetip berdi. 2002 jyly ÝEFA-ǵa qosylǵan ýaqytta deńgeıimiz qandaı bolsa, qazir de sol deńgeıdemiz. Álem­dik tu­jyrymdama boıynsha turaq­ty­lyq degen jaqsy kór­set­kish shy­ǵar, biraq fýtbolǵa kel­gende alǵa jyljý degen bolý kerek qoı...