28 Aqpan, 2014

«Nur Otannyń» qalyp­tasý tarıhy – demokratııanyń álemdik tájirıbesiniń ajyraǵysyz bóligi

1620 ret
kórsetildi
12 mın
oqý úshin
logo JPG«Birneshe aıdan keıin, kelesi jyldyń naýryzynda bizdiń partııamyzǵa 15 jyl tolady. Partııa Qazaqstan tarıhynda tuńǵysh ret balamaly negizde ótkizilgen prezıdenttik saılaý qarsańynda meniń reformalarymnyń baǵytyn qoldaıtyn jalpyhalyqtyq koalısııanyń arqaýyn­da qurylǵan bolatyn. Halyqtyń qalaýy­na sáıkes basty saıası kúshke aınalǵan pikirlester odaǵy dál sol kezde qalyptasqan edi! Bizdiń jas demokratııamyz da dál sol kezde áleýetin aıqara ashqan edi!»  – bul sózderdi Elbasymyz – «Nur Otan» partııasynyń Tóraǵasy Nursultan Nazarbaev partııanyń HV seziniń minberinen aıtqan bolatyn. Sodan beri de tórt aıdan astam ýaqyt óte shyqty. Dál erteń, 1 naýryzda partııanyń qurylǵanyna dál 15 jyl tolǵaly otyr. Búginde oılap otyrsaq, «Nur Otannyń» dún-dúnıeni jańǵyrtyp jetetin kóktemniń alǵashqy kúninde dúnıege kelýiniń ózinde sımvoldyq mán bar sııaqty kórinedi. Iá, «Nur Otan» saıası arenaǵa shyqqaly beri memlekettiń damý tarıhynda kóp jańalyq, kóp jaqsylyq boldy. Bola da beredi. Búkil halyqtyń qoldaýyna ıe bolǵan partııanyń isi qashanda baıandy.  Eldiń saıası  ómirindegi mereıli oqıǵanyń qarsańynda el gazeti «Egemen Qazaqstan» partııa Tóraǵasynyń partııa týraly ár jyldarǵy tolǵamdarynan úzindilerdi oqyrman nazaryna usynýdy jón kórdi. Elbasymyzdyń bul sózderi «Nur Otan» partııasynyń Qazaqstannyń búgingi bıik beleske kóterilýinde atqarǵan rólin, alar ornyn aıshyqty ashady. ERA_17 Partııa qurylǵan 1999 jyly jaǵdaı kúrdeli edi. Elimiz Azııadaǵy qarjy daǵdarysynyń saldarlaryn bastan keship jatty. Qazaqstan munaıǵa, qor­ǵasynǵa, myryshqa, alıýmınııge álemdik baǵalardyń túsip ketýinen zııan shegýmen boldy. Daǵdarys keıbir kórshiles memleketterdiń qarjy júıesiniń kúı­reýine ákelip soqtyrdy. Sol tusta Qa­zaqstannyń kóptegen kásiporyndaryna ban­krot bolý qaýpi tóngen edi. Syrtqy shepterdegi jaǵdaı da kádim­gideı qaýipti qalyptasty. Ońtústik jaq betten halyqaralyq lańkesterdiń tike­leı shabýylynan Ortalyq Azııa mem­le­ket­teriniń aýmaqtyq tutastyǵy synaqqa tús­ti. Kóptegen adam qurban boldy. Tu­tastaı alǵanda óńir dúbirge tolyp turdy. Biz ótken onjyldyqtyń aıaq jaǵynda jalaqy men zeınetaqynyń uzaq ýaqyt keshigip tólenýi qoǵamda eleýli shıelenis týǵyzǵanyn ashyq aıtýǵa tıispiz. Qoǵamda áleýmettik qarsylyq deńgeıi joǵary bolyp turdy. Dál sol kezde Memleket basshy­sy­­nyń ishki jáne syrtqy saıasatyn qol­daıtyndyǵy jóninde ashyq málim­­de­gen ondaǵan myń adamdardyń par­tııa aıasynda toptasýy óziniń turaq­tan­dyrýshy rólin atqardy. «Otan» par­tııasy el basshylyǵynyń turaqty makroekonomıkalyq ahýaldy saqtaý, otandyq óndirisshilerdi qorǵaý, salyq salasynda tártip ornatý jónindegi qolǵa alǵan sharalaryn qoldady. Qazaqstannyń 2030 jylǵa deıingi Damý strategııasy sizderdiń de uzaqmerzimdi partııalyq baǵdarlamalaryńyzǵa aınaldy. Búginde ekonomıkadaǵy jaǵdaı sapaly túrde ózgerdi. Tek 5 jyldyń ishin­de IJО́-niń ósimi 53 paıyzdy qu­ra­dy. 5 jylda jalaqy 2 ese ósti, al jumys­syz­dyq deńgeıi 2 ese tómendedi. Tek 2003 jyldyń ózinde jumysqa tartylǵan tur­ǵyn­dardyń sany 400 myń adamǵa artty. 2004 jyldyń qańtarynan bas­tap memlekettik apparat pen áskerı qyzmet­shilerdiń jalaqysy 50 paıyzǵa ósirildi. Sonyń ózinde salyqtar tómendetildi. 5 jyl buryn mundaı bolatynyna sený qıyn edi. «Otannyń» saıası qoldaýy reforma tabysynyń mańyzdy belgileriniń birine aınaldy. Sondyqtan da eldiń damýyndaǵy tabystar partııanyń da tabystary bolyp tabylady. 2004 jylǵy 12 naýryz   Barlyq ekonomıkalyq jáne saıa­sı toptardyń esine salaıyn: olar qar­jy­lyq jáne saıası turǵydan ıe bolǵan múmkindikterdiń bári barlyq osy jyldary memleket júrgizgen saıasattyń arqa­synda ǵana keldi. Barlyǵyna qoǵam­dyq turaqtylyq arqasynda ǵana qol jetti. Turaqsyzdandyrýdyń kez kelgen áreketi Qazaqstannyń memlekettiligi men táýelsizdigine qater retinde qa­byl­danýǵa tıis. Sondyqtan janjal­dy model emes, tek syndarly yq­pal­dastyq qana yńǵaıly bolyp taby­lady. Sondaı yqpaldastyqtyń eń aý­qymdy múmkindikterin qoǵamdy demo­kra­tııalandyrýdyń jańa belesi beredi, biz buǵan búgin qadam bastyq. Biz bu­ǵan, qoǵamǵa budan bylaıǵy refor­ma­lar­dyń oılastyrylǵan ári dáıekti baǵdar­lamasyn usyna otyryp, kámil senemiz. Jáne búgin biz taǵy bir anyq túsinip, qabyldaýǵa tıis daýsyz aqıqat mynaý: kez kelgen memlekettiń tıimdiligi onyń naq­ty saıası qurylysyna qaramastan, ol tómendegi maqsattardy dáıekti de oı­da­ǵydaı ustanatynyna qarap baǵalanady, olar: – saıası turaqtylyq; – memleket tutastyǵyn saqtaý; – táýelsizdikti saqtaý; – bolashaq damý áleýetin jasaý. Táýelsiz memleketimiz – Qazaqstan Res­pýblıkasy naq osy asqaq tarıhı maq­sattarǵa adal. Tutas alǵanda eldiń saıası júıesin odan ári jańǵyrtý jolynda sheshetin min­detteri sondaı. «Otan» partııasynan men qýatty jań­ǵyrtýdyń saıası kúshin kóremin, ol qo­ǵamdy damytýdyń jańa belesinde júr­giziletin reformalardyń budan bylaıǵy tabystaryn qamtamasyz etedi. 2004 jylǵy 15 maýsym   Partııa ıdeologııasynyń negizinde ne bolýy tıis? Partııa «Qazaqstan-2030» Stra­te­gııasyna arqa súıeýi tıis dep sanaımyn. Ol sondaı-aq, Qazaqstanda turatyn barlyq ulttar adamdarynyń múddelerin bildirýshi bolyp, ultaralyq jáne konfessııaaralyq turaqtylyq ıdeıasyn dáripteýi tıis. Bul baǵytty ultaralyq jáne konfessııalyq ortada shıelenistiń ósýin arandatýǵa qabiletti radıkaldyq dinı jáne ultshyldyq ıdeıalardyń artýy túrindegi búldirýshi qubylystardy qatań beıtaraptandyryp, qaǵıdattyq turǵyda júrgizý qajet. Ulttyń taǵdyry, onyń mádenıeti, tili men dástúrlerine degen shynaıy qam­qorlyqtyń basqa halyqtardyń dál osyndaı qajettilikterine nuqsan keltirýmen eshqandaı ortaqtyǵy joq. Bizge ınvestısııalar kelip jatyr, bizdi qurmetteıdi, qoǵamda saltanat qur­ǵan turaqtylyq pen kelisimge tánti bolady. Demek, ózimizdiń damýymyzǵa kómek­tesetin bizdiń asa mańyzdy ıgiligimiz naq osy bolyp tabylady. Kelińizder, ony birlese saqtaıtyn bolaıyq. Jumystyń osy zamanǵy túrleri men ádisterin paıdalana otyryp, partııanyń ıdeologııalyq jumysyn kúsheıtý qajet. Partııaǵa el basshylyǵynyń Qa­zaq­stannyń básekege qabilettiligin art­tyrýǵa baǵyttalǵan bastamasyna, atap aıt­qanda, álemniń básekege barynsha qabiletti elý eliniń qataryna kirý stra­te­gııasyna tabandylyqpen qoldaý kórse­týdi qamtamasyz etýi qajet. О́z halqynyń órkendeýi týraly oılaıtyn partııaǵa budan asqaq, budan góri rýhtandyratyn ne bolýy múmkin? 2006 jylǵy 4 shilde   Sońǵy onjyldyqtarda búkil álem­degi saıası úderister birneshe eselene kúr­delendi. Sondyqtan qazirgi zamanǵy saıa­sı kóshbasshyǵa kásibı-múddelester komandasy asa qajet. «Nur Otan» partııasy sońǵy jyldar boıyna men úshin osyndaı senimdi tirekke, kásibı de qalyp­tasqan komandaǵa aınalyp otyr. «Nur Otan» eldiń búkil halqy­nyń múdde­le­rin beıneleıtin obek­tıvti kósh­bastaýshy par­tııaǵa aı­nal­dy. Biz birigý úderisteri men iri saı­laý naýqandarynyń kezeńderi­nen tabysty óttik. Endi bizdiń jınaqtalǵan tájirıbe men kúsh-jigerdi kókeıkesti áleýmettik min­detterdi sheshý­ge, sondaı-aq, par­tııa­ny odan ári sapaly nyǵaıtýǵa paıdalanýymyz kerek. «Nur Otannyń» damýynda jańa beles bastaldy. Partııa Qazaqstandaǵy júıeli óz­ge­risterdiń naqty alǵa aparýshy­sy, eldegi buqaralyq saıası jumys­tardyń eń tıimdi tetigi bolýǵa tıis. «Nur Otan» damýdyń uzaqmerzimdi ba­ǵyty­nyń sabaqtastyǵyn qamta­masyz etip qana qoımaı, sonymen bir­ge el da­mýynyń jańa strate­gııa­lyq ıdeıa­laryn da týyndatýy kerek. Qazirgi tabysty elderdiń tájirıbesi olardyń damýyndaǵy serpilisterdiń kóp jaǵdaıda negizgi saıası partııanyń kóshbasshylyǵy men tıimdiligi esebinen qamtamasyz etilgenin kórsetip berip otyr. Japonııa, Shvesııa, Sıngapýr, Ma­laı­zııa, Úndistan, Meksıka sııaq­ty elderdiń damý tájirıbesi betburysty saıası jáne ekonomıkalyq reformalar kezeńinde je­tekshi partııasy bar kóppartııaly júıeniń basqarýdyń ońtaıly mo­deli bolyp tabylǵanyn kórsetip berdi. Biz Qazaqstanda dál osyndaı bu­qa­ralyq, tıimdi, qazirgi zamanǵy par­tııany qurdyq. ...О́sip-órkendegen jáne qýatty Qa­zaqstan – biz bastaǵan jańǵyrý­lardyń maqsaty men mazmuny. Men elimizdiń nyǵaıyp, tolysqanyn, halyqaralyq bedeliniń óskenin kórgen kezde maqtanysh sezimine bólenemin. Munda «Nur Otan» partııasy mańyzdy ról atqarady. «Nur Otan» búginde bizdiń saıası júıemizdiń keskin-kelbeti. Búginde naq osy «Nur Otanǵa» Qazaq­stan­nyń taǵdyry úshin jaýapker­shi­lik­tiń bar salmaǵy júktelip otyr. Nur­otandyqtarǵa búkil elimiz qa­raıdy. Biz – saıasat pen ekonomıkada synnan ótken kúshpiz. Biz birtutaspyz, qýattymyz jáne sondyqtan el bizden jańa tabystar men jeńister kútedi. 2008 jylǵy 17 qańtar   Kezinde basqa ilgeri elderdegi – Sın­gapýrdaǵy, Ońtústik Koreıadaǵy, Ja­ponııadaǵy sııaqty bizdiń elde de de­mokratııa progresshil, kóshbasshy par­tııamen – «Nur Otanmen» birge dúnıege kelgen bolatyn. «Nur Otannyń» qalyp­tasý tarıhy – demokratııanyń álemdik tájirıbesiniń ajyraǵysyz bóligi. Birinshi sezdiń qalaı ótkeni jadymyzda birjola jattalyp qaldy. Ol kezde bizdiń batyl armandarymyzdyń ózi qazirgi jetistikterimizge de ilese almaı jatatyn. Qazir osy zalda men ózimniń Birinshi sezde aıtqan sózderimdi qaıtalamaqshymyn, ol sózder 15 jyl ótkende de kókeıkestiligin joımaǵan: «Meniń qymbatty joldastarym, sizderge Otan dep soqqan júrekterińiz úshin úlken alǵysymdy aıtamyn. Sizderdiń halyqtyń qadir-qasıetin oılaıtyndaryńyz, memlekettilikti saqtaý men nyǵaıtý jolynda bárińiz bir úıdiń balasyndaı jumylǵandaryńyz úshin rahmet deımin!». Men ózimmen birge jańa eldi ornatysqan barlyq qazaqstandyqtarǵa eńbegi men tózimdiligi úshin alǵysymdy bildiremin! Aıryqsha alǵysymdy menimen birge bizdiń partııamyzdy qurysqan seriktesterime arnaımyn! «Nur Otan» partııasyn órkendetýge úles qosqandardyń bárine alǵys aıtamyn! Bizdiń partııa – «Qazaqstan-2050» Jalpyulttyq demokratııalyq koalısııa­nyń biriktirýshi kúshi. Búginde «Nur Otan» – Qazaqstannyń HHI ǵasyrda tabysty qadamdar jasaýyn qamtamasyz etetin saıası kóshbasshylyqtyń basty tetigi! Qazir bizde halqymyzdy jańa jeńisterge senimdi jeteleý úshin ne qajettiniń bári bar. Eń bastysy, barlyq qazaqstandyqtardyń zor senimi men qoldaýy. Bul – «Nur Otannyń» HHI ǵasyrdaǵy saıası kóshbasshylyǵynyń negizgi bastaýy. Qazir partııa resýrstaryn durys bólý kerek. Ár nurotandyqtyń partııalyq jaýapkershiligin kúsheıtý qajet. Biz partııa jumysynyń qýatyn úsh qaıtara eselendirýge tıispiz. ...«Nur Otannyń» baǵdarlamalyq qujattary ár kezde de naqtyly boldy, sondyqtan olar nátıjeli bolyp keldi. Biz eshqashan qurǵaq qııalǵa berilgen emespiz. Biz eshqashan bulyńǵyr mindetter qoıyp, bos ýádeler bergen joqpyz. Biz árbir sózimizdi ár kezde de shynaıy eńbekpen jáne naqty istermen aıǵaqtap otyramyz. Men ár kezde de solaı bolatynyna senimdimin! О́ıtkeni, «Nur Otan» – kóshbasshy partııa! 2013 jylǵy 19 qazan