Aımaqtar • 24 Qarasha, 2021

Almatylyqtardy qandaı másele alańdatady?

400 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Almaty qarqyndy túrde ýrbandalyp jatqan qalalardyń qatarynda. Búginde megapolıs turǵyndary 2 mln adamnan asyp jyǵylady. Halyqtyń tolassyz kóbeıýi túrli problemaǵa jol ashyp otyr. «Máńgilik Qazaqstan» qoǵamdyq qory Almaty qalasy qoǵamdyq damý basqarmasynyń qoldaýymen shahardaǵy ózekti máselelerdi anyqtaý maqsatynda áleýmettik zertteý júrgizdi.

Almatylyqtardy qandaı másele alańdatady?

Saraptamalyq saýaldama­lar formatynda órbigen zert­teý­de qalanyń qarapaıym tur­­ǵyndary men sarapshylar pikiri tyńdaldy. Olardyń kóz­qarasy negizinde anyqtalǵan problemalar strategııalyq sessııalarda talqylandy. Mundaı sessııalardyń qalada altaýy ótkizilgen. Onda megapolıstegi áleýmettik, ekologııalyq, saıa­sı máselelermen qatar, halyq­aralyq jáne aımaqtyq áleý­mettik shıelenisterdiń Almaty qalasyna yqpaly da zerdelendi. Mıllıondar toǵysqan megapolıs turǵyndaryn ekologııa, ta­zalyq, bıýrokratııalyq problemalar kóbirek alańdatatyny anyqtalǵan.

Joba jetekshisi B.Nálibaev saıası mádenıet turǵyndar kóp bile bermeıtin taqyryp ekenin, munymen tek ǵalymdar aınalysatynyn jetkizip, desek te bul qala turǵyndarynyń saıa­sı ómiriniń jańarýyna aıryq­sha yqpal etetin uǵym dep esep­teıdi. Onyń aıtýynsha, saıa­sı mádenıet taqyrybyn aıshyq­taýǵa belgili ǵalymdar men jo­ǵary bilim oshaqtary da ún qosqan.

Aıtalyq, «Jastardyń saıası mádenıetin arttyrý joldary» atty kóshpeli semınar-trenıngterge túrli mamandyq ıeleri qatysty. Olardyń arasynda saıasattaný mamandyǵy boıynsha bilim alatyn stýdenttermen qatar, halyqaralyq qatynastar, jýrnalıstıka, tipti ınjener­lik kýrsta oqı­tyndar bar. Bul ­saıa­sı máde­nıetti meńgerý ma­man­dyq túri­men shektelmeıtini­niń aıǵaǵy.

«Máńgilik Qazaqstan» qo­ǵamdyq qorynyń joba jetek­shisi B.Nálibaevtyń sózine qara­ǵanda, elimizdegi sońǵy jyl­dardaǵy saıası úderister osyndaı jobalardyń paıda bolýyna túrtki bolyp otyr.

– Bul jobanyń ataýy «Ha­lyq­tyń saıası mádenıetin artty­rý­ǵa baǵyttalǵan taqyryp­tyq is-sharalar ótkizý» dep atalady. Al semınar-trenıngterdiń maqsaty – bolashaǵynan zor úmit kúttiretin saıasattanýshylardy irikteý. Almaty qalasy saıası ózgeristerdiń epıortalyǵynda ornalasqan. Mundaǵy oqıǵalar qalǵan óńirlerge tikeleı áser etedi. Megapolıske jyl saıyn aımaqtardan ártúrli jastaǵy adamdar aǵylyp kelip jatyr. Áleýmettik jáne saıası shıe­lenister ýshyqpas úshin osyndaı is-sharalar jıi ótýi kerek dep sanaımyz, – deıdi B.Nálibaev.

Tórt jerde uıymdas­ty­rylǵan semınar-trenıngterge bes saıasattanýshy tartylǵan. Barlyǵy buǵan deıin saıası mádenıet taqyryby boıynsha ǵylymı jumystarmen aına­lysqan mamandar. Mysaly, Je­ńisbek Tólen, Nurken Aıtym­betov, Nurbolat Nyshan­baı syndy trenerler osy taqy­rypta dıssertasııalyq eńbek jazǵan. Sonymen qatar olar qaladaǵy joǵary oqý oryndarynda pedagogıkalyq qyzmet atqarady.

Megapolıs turǵyndarynyń kóńil kúıine obektıvti túrdi zertteý júrgizý nátıjesinde «osaldyqtar matrısasy» men jol kartasy ázirlenip, jaýap­ty mekemelerge joldanbaq. Bul zertteýlermen aınalysyp jatqan áleýmettanýshy-ǵa­lym Elnur Muqashev onyń qanat­qaqty joba ekenin aıta­dy. «Anyq qorytyndy alý úshin biz fokýs-toptarǵa ár­túr­li sanattaǵy tur­ǵyndardy jı­­nadyq. Olar­dyń arasynda jas ta, kári de, jumysbasty da, ju­myssyz da, qazaq tildi de, orys til­di de, ártúrli ult ókilderi de, qalada burynnan turyp jatqan jáne jaqynda ǵana osynda kó­ship kelgen azamattar da bar. Zert­teýge qaladaǵy barlyq aýdan turǵyndary qamtyldy. Mun­­daı ártúrlilik zertteý obek­­tıvtiligin qamtamasyz etý úshin óte mańyzdy» deıdi ol.

Saraptamalyq saýaldamaǵa qaladaǵy kúrdeli máselelerdi ji­ti biletin bilikti sarapshy­lar tartylǵan. Olardyń árqaı­sy­symen jeke suhbat júr­gizilgen. Jumys tártibine baılanysty fokýs-top músheleri sııaq­ty, olardyń aty-jónderi de qupııa saqtalady. Alaı­da olar­dyń pikirleri negizinde «osal­­­dyqtar matrısasy» daıyn­dalyp, jol kartasy ázir­lenbek.

 

ALMATY