Bul qaladaǵy burynǵy Rezına-tehnıka buıymdarynyń qańyrap bos qalǵan kásipornynyń ornyna jylyna Yutong markaly 1 200 avtobýs pen 400 birlik tehnıka men arnaıy kólik quraldaryn shyǵaratyn QazTehna zaýyty boı kóterdi. Bul kásiporyn óziniń tolyq qýatyna jetkeninde, ondaǵy jumysshylardyń sany 1 myńnyń shamasynda bolady degen boljam bar. Aıta ketken jón bolar, álemdegi asa iri avtobýs óndirýshi Yutong kompanııasymen birlese qurylǵan jobanyń quny shamamen 11,9 mlrd teńgeni quraıdy. Munyń 5,7 mlrd teńgesi – quryltaıshynyń jeke qarjysy.
Mamandar qazirdiń ózinde bul jobanyń atalǵan qala úshin «zákirli joba» bolyp, oblys ekonomıkasyn ártaraptandyrýǵa da mol múmkindik beredi degendi nyq senimmen aıtady.
Byltyr Qaraǵandy oblysyna jumys saparymen kelgen Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev oblys ortalyǵyndaǵy jańadan paıdalanýǵa berilgen №104 mektep-gımnazııaǵa avtobýs syıǵa tartqan bolatyn. Búginde Sarandaǵy zaýyttyń da qatysy bar sol avtobýs oqýshy balalarǵa sapaly qyzmet kórsetip júr. Budan bólek, kásiporynnyń ónimderi Qaraǵandy jáne Saran qalalaryndaǵy jolaýshylar tasymaly qyzmetine de paıdalanyla bastady. Atalǵan tehnıka túrleri qoǵamdyq tasymaldaý salasyndaǵy halyqaralyq sapa standarttary talaptaryna tolyq jaýap beredi. Avtobýstar múmkindigi shekteýli jandarǵa arnalǵan arnaıy pandýstarmen, oryndarmen, elektrondy bılet berý jáne baqylaý júıesimen jabdyqtalǵan.
Sońǵy málimetke sáıkes, qazirgi ýaqytta Saran zaýytynyń oblys ortalyǵynda – 24, Sátbaev qalasynda 32 avtobýsy jolaýshylarǵa qyzmet kórsetedi. Jezqazǵan qalasyna bólingen 31 avtobýstyń 20-sy jetkizilgen. Sondaı-aq Soltústik Qazaqstan oblysyna – 100 avtobýs, Almaty qalasyna 8 kólik jiberilipti. Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń kelisimi boıynsha barlyq oblystyq bilim basqarmalarymen arada oqýshylar avtobýstaryn satyp alýǵa kelisimshart jobalary ázirlenip jatqan kórinedi.
Aıta ketý kerek, Sarandaǵy zaýyttyń konveıerinen qalalyq avtobýstardyń tórt modeli shyǵady. Onyń qatarynda ishine 51 adam syıatyn, uzyndyǵy 8,5 metrlik avtobýstan 103 oryndyqty 12 metrdeı uzyn kólikke deıin bar. Jańa zaýyt qalalyq, qalaaralyq jáne mektepke arnalǵan avtobýstardy shyǵarýmen ǵana shektelmeı, sonymen qatar elektr avtobýstaryn óndirýdi de josparlap otyr. Al bıyl aýyr júk tehnıkalaryn qurastyrý jumystary bastaý aldy. Onyń ishinde 40 jáne 60 tonna júk kóteretin kenish kóliginiń eki túri de bolady. Jalpy, kásiporyn basshylary Saran zaýytynyń ónimi el ishinde ǵana satylyp qoımaı, jaqyn shetelderge eksporttalatynyn da aıtady. Jańa jobanyń Qaraǵandy oblysy ekonomıkasynyń damýyna jáne otandyq avtobýstar jasap shyǵarý arqyly qoǵamdyq kólik qoryn jańartý jáne jańǵyrtý baǵdarlamasyn júzege asyrýǵa ıgi yqpalyn tıgizedi degen senim bar.
Saran qalasynda qolǵa alynǵan ekinshi iri joba – avtokólik shınalaryn shyǵaratyn zaýyt qurylysy. Reseılik «Tatneft» kompanııasymen birlesip júzege asyrylyp jatqan bul jobaǵa salynatyn ınvestısııanyń jalpy kólemi shamamen 111 mlrd teńgeni quraıdy. Búginde jańa kásiporynnyń qurylysy qyzý júrgizilýde. Mamandar jańa zaýyttyń Qazaqstannyń, atap aıtqanda, Qaraǵandy oblysynyń avtomobıl ónerkásibin damytýǵa qomaqty úles qosatynyna senimdi. Joba aıasynda jańa jumys oryndaryn ashý, ımportty almastyrý jáne eksporttyq áleýetti qamtamasyz etý sııaqty ólshemder boıynsha jumysty uıymdastyrý josparda bar.
Jalpy, jospar boıynsha 2022 jyly iske qosylady dep boljanǵan kásiporyn arada úsh jyl ótkende óziniń jobalyq qýattylyǵyna tolyq qol jetkizbek. Iаǵnı kásiporyn jylyna jeńil kóliktiń 3 mln shınasy men júk kóliginiń 500 myń shınasyn óndiretin bolady. Al jergilikti klımattyń ereksheligine sáıkes jasalynatyn Made in Kazakhstan markaly bul ónimder ishki naryqpen qatar shetelderge de eksportqa shyǵarylmaq.
Bolashaq kásiporynnyń oblys úshin jańa baǵytty damytýǵa múmkindik beretin mańyzdy joba bolǵaly turǵany sózsiz. Eń bastysy, zaýyt iske qosylǵan kezde myńnan astam jańa jumys oryndary ashylady. Investor men jergilikti atqarýshy bılik arasynda ótken kezdesýde aıtylǵandaı, kásiporynda jergilikti mamandar jumys isteıdi. Sondaı-aq jańa jumys oryndarynan úmittilerdi Tatarstanda oqytyp alý da daıarlyq baǵdarlamasy boıynsha qarastyrylǵan.
Jasyratyny joq, Qaraǵandy oblysynda qolǵa alynǵan jarqyn jobanyń «otandyq ónim joq» dep aýyzdy qur shóppen súrtýdi daǵdyǵa aınaldyrǵan bázbireýlerdiń aýzyna qum quıatyn túri bar. Bir esepten munyń ózi istiń qııýyn tapsa, ındýstrııa áleýetin el ekonomıkasynyń ıgiligi jolyna jumsaýǵa bolatynyn dáleldep berdi. Sol sebepti de Sarandaǵy serpindi jobalardyń óndiris naryǵynyń kóginde qanaty talmaı samǵaı berse eken dep tileısiń.
Qaraǵandy oblysy
