Qyzmetine velosıpedpen barady

Kentaý qalalyq qurylys bóliminiń bas mamany Fýrqat Qaýynbaev qyzmettik kóligi bola tura, velosıpedpen júrgendi jón sanaıdy. Qaladan 14 shaqyrym jerdegi Qarnaq aýylynan kúndelikti jumysyna velosıpedpen kelip ketý jigit aǵasyna eshqandaı qıyndyq týdyrmaıdy. Qaıta jan dúnıesin sergitedi. Fýrqat Zahıtdınulynyń velosıpedti janyna serik etke­nine bıyl 28 jyl bolypty. Osy jyldar ishinde 23 velosıped taqymdaǵan. Olardyń ekeýi ábden tozyǵy jetkenshe qyzmetine jarasa, 16-syn urlap ketken. – Bir velosıpedim aptaǵa jetpeı qoldy boldy. Keıde aptasyna eki velosıpedti urlattym. Al eń uzaǵyn 14 jyl mindim. Ramasynyń 8 jerinen jamalǵan edi. Aýylǵa ketip bara jatyp úsh jerinen synyp ketti. Men kóp­shiliginde ustalǵan velosıpedti satyp alamyn. Osyǵan deıin 23 velosıpedke minsem, sonyń úsheýi-aq jańa edi. Buryndary aýyldan qalaǵa kelgenshe bir velosıped minetinmin. Al qalanyń ishindegi jumystaryma ekinshi velosıpedimdi paıdalanatynmyn. Qazir barlyǵyna bir velosıpedpen baryp júrmin. Úıdegi garajymda qosymsha úsh velosıpedim tur, – deıdi ol. Buqaralyq sporttyń bul túri jigit aǵasynyń densaýlyǵyna kóp paıdasyn tıgizipti. Bozbala shaǵynda jeńil atletıkamen shuǵyldanǵan Fýrqat joǵary oqý ornynda oqyp júrgende júgirýden eshkimge des bermegen. Qatarynyń aldy bolyp, ınstıtýttyń chempıony atanǵan. Tipti, respýblıkalyq ýnıversıadalarǵa da qatysqan. Úlken dárejege jetpese de, kishigirim saıystardyń aldy bolǵan. Áskerge barǵan kezinde de janyna serik bolǵan sporttan qol úzbegen. Tek qyzmetke ornalasqan soń, júgirýin sıretipti. – Shahtaǵa dıspetcher bolyp jumysqa ornalastym. Bir jerde otyryp jumys istegen soń sportty qoıýǵa týra keldi. Biraz kún ótken soń júregim aýyryp tósek tartyp jatyp qaldym. Tekserildim. «Júregiń úlkeıgen» degen dıagnoz qoıdy. Oǵan basty sebep – sportty tastap ketýim bolypty. Organızm ábden qalyptasyp qalǵannan keıin, sportty tastap ketýge bolmaıdy eken. Júrek aýrýy boıynsha naýqas atanyp, esepke turdym. Aýrýhanadan shyqqan soń aýyldan qalaǵa júgirip baryp kelip júrdim. Aýyldastarym kúlip, kelemejdegen soń velosıpedke kóshtim. Sonda da ákeme kelip: «Balańa qoı deseıshi, uıat qoı, aqshasy joq bolsa, aqsha bereıik», degender de boldy. Alty jyl qatarynan velosıpedpen júrgen soń dárigerler «júregiń qalypty» dep esepten shyǵardy. Halyq ta meni 15 jyl boıy sóz etti. Qazir úırendi, – deıdi kentaýlyq veloshabandoz. Fýrqat Zahıtdınuly qazir Kentaý qalalyq qurylys bóliminiń bas mamany bolyp qyzmet etedi. Qarnaq aýylynan qaladaǵy ju­mysyna 35 mınýtta jetedi. Bó­limge berilgen qyzmettik kólikti tek reıdtik jumystarda, qurylys nysandaryn aralaǵanda nemese alys saparǵa shyqqanda ǵana paıdalanady. Basshylardan da «velo­sı­­pe­dińdi tasta, uıat bolady» degen­deri de kezdesipti. Tipti, «Sen ózińe júktelgen jumysty emes, jeke isterińdi atqaryp júrsiń», dep urysqan kezderi de bolypty. Tek jaǵdaıdy aıtyp túsindirgen soń, «joq» deı almapty. Fýrqat velosıpedti joǵary talǵammen alady. Aqaýy baıqalsa, jóndep alý esh qıyndyq týdyrmaıdy. Jaqsylap kútip minse, jemshóp, benzın suramaıtyn velosıped júrip-turýyna jarap tur. – Jýyrda balam Almatydan 1985 jylǵy velosıped alyp kelip berdi. Jańasyn almaqshy bolyp edik, 300 myń teńge turady eken. Bizge qymbatqa tústi. Sodan bazardan 15 myń teńgege eskisin aldyq. Qalanyń adamdary da meni jaqsy tanıdy. «Mende mynandaı velosıped bar, alasyń ba?» – dep usynys jasaıtyndary da bar. Eger de unap jatsa, keri qaıtarmaımyn. Velosıpedti qysy-jazy tebemin. Eger de qysta qar qalyń bolsa, jumysyma velosıpedti jetelep jaıaý baryp kelemin. Bul bir jaǵynan maǵan úlken demalys, – deıdi ol. Fýrqattyń mamandyǵy – sáý­letshi. Ony kópshilik keı kez­deri ónertapqysh dep te ataıdy. Qoly jumystan qalt etkende jınalmaly saty men avtomatty túrde ashylatyn qaqpa jáne jelden energııa alatyn jeldetkish jasaıdy. – Jeldetkishke velosıpedtiń dınamosyn qoıdym. Qurylymy durys bolmady. О́te qatty jel turmasa aınaldyra almaıdy. Qazirgi kezde endi qoldanysqa enip jatqan avtomatty túrde ashylatyn qaqpany men 20 jyl buryn jasaǵanmyn. Úıimniń astyndaǵy jertóleden 6 metr tereńdikte taǵy bir bólme jasadym. Ony «shildehana» dep atadym. Kún qatty ysyǵanda sol jerge túsip demalamyn. Dalada 40-45 gradýs ystyq bolsa, shildehanada 20-21 gradýs bolyp turady. Salqyn. Janǵa jaıly, deıdi ol. Qaırat ZAINIShEV. Ońtústik Qazaqstan oblysy.