BAǴANY RETTEÝ – BASTY MINDET

Keshe Premer-Mınıstr Kárim Másimovtiń tóraǵalyǵymen selektorlyq keńes rejimindegi Úkimet otyrysy bolyp ótti. Astana, Almaty jáne barlyq oblys ákimderiniń qatysýymen ótken otyrysta úsh másele qaraldy. Kún tártibindegi alǵashqy má­sele boıynsha elimizdiń Keden oda­ǵyna ıntegrasııalanýyna baıla­nysty bıylǵy jyldyń 1 shilde­si­nen bastap kúshine enetin jańa ult­tyq Keden kodeksiniń jobasy tal­qy­landy. Jańa Keden kodeksi jo­ba­synyń negizine Kıoto konven­sııasy, halyqaralyq quqyqtyq normalar jáne Keden odaǵynda kedendik qatynastardy retteıtin halyqaralyq normalar alynǵan. Osy másele boıynsha baıandama jasaǵan Qarjy mınıstri B.Já­mi­shev Keden kodeksiniń jobasy eli­mizdiń oǵan qatysty barlyq or­gan­dary men vedomstvolarynda jan-jaqty talqylanyp, qabyldanǵaly otyrǵandyǵyn atap kórsetti. – Biz bul mańyzdy máseleni barynsha uzaq jáne yjdahatty túrde talqyladyq. Elimizdiń syrt­qy ekonomıkalyq qyzmetine qaty­sýshylardyń barlyǵy jańa Keden kodeksiniń qabyldanýynan tıim­di­likke qol jetkizýi úshin bizdiń atal­mysh qujatty der kezinde qabyl­daýymyzdyń mańyzy zor, – dedi Úkimet basshysy. Otyrysta Úkimet músheleriniń daýys berýi barysynda jańa Keden kodeksiniń jobasy biraýyzdan qa­byldandy. Úkimet basshysynyń má­limdeýinshe, bul joba búgin Par­lament qaraýyna jiberiledi. Ekonomıkalyq damý jáne saýda mınıstrligi Úkimet otyrysyna “Bız­nestiń jol kartasy-2020” baǵ­darlamasyn iske asyrý jónindegi keı­bir sharalar týraly” qaýlynyń jobasyn usyndy. Qaýly jobasy negizinde tómendegideı erejeler bekitilmek: baǵdarlamanyń úsh ba­ǵy­ty boıynsha bankter beretin nesıelerdiń paıyzdyq stavkalaryn sýbsıdııalaý. Atap aıtqanda, jańa bıznes bastamalarǵa qoldaý kórsetý, kásipkerlik salany saýyq­tyrý jáne eksportqa ónim shyǵara­tyn kásiporyndardy qoldaý baǵyt­tary boıynsha nesıelerdiń paıyz­dyq stavkalary sýbsıdııalanady. Sonymen birge bankterdiń bergen nesıelerine “Damý” qory arqyly ishinara kepildik beriledi. Qaýly jobasy boıynsha belgilenip otyr­ǵan úılestirý tetikteri baǵdarla­ma­larǵa qatysýshylardyń barlyǵyna biryńǵaı jaǵdaı jasap, memleket­tik qoldaý sharalarynyń trans­parent­ti jáne móldir bolýyn qam­tamasyz etedi. Mınıstr J.Aıtja­nova­nyń atap kórsetkenindeı, atalmysh qaýly jobasy barlyq mı­nıstrliktermen, vedomstvo­lar­men jáne qarjy baqylaý organ­darymen kelisilip jasalǵan. Otyrysta bul qaýly jobasy da biraýyzdan bekitildi. Úkimet otyrysynda jan-jaqty ári qyzý talqylanǵan másele, eli­mizde sońǵy kezde ósip bara jatqan tutyný taýarlary baǵasy týraly boldy. Bul másele boıynsha Eko­no­mıkalyq damý jáne saýda mı­nıstri J.Aıtjanova, Aýyl sharýa­shylyǵy mınıstri A.Kúrishbaev jáne basqalar baıandama jasady. О́ńirlerge shaqqanda tutyný taýar­larynyń ósýi Shyǵys Qazaqstan oblysynda 5,8 paıyz, Qaraǵandyda – 5,3, Aqmolada – 5,1, Jambyl oblysynda – 5,1 paıyz kóleminde bolyp otyr. Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi júrgizgen saraptaý nátıjesi kórsetkenindeı, kókónis baǵasynyń qymbattaýy negizinen tómendegideı sebepterge baıla­nys­ty bolǵan. Birinshiden, ımport­taý­shy­lardyń qyzmetinde ashyq­tyq­tyń joqtyǵy jáne qajetti baqy­laýdyń jasalynbaýy, ekinshiden, rynoktaǵy ýaqytsha qalyptasqan jaǵdaıdy alypsatarlardyń óz qal­talaryn qalyńdatý úshin paıda­lanýy. Máselen, bıylǵy jyldyń sáýir aıynda Jambyl jáne Ońtústik Qazaqstan oblystarynda kartop tıisinshe 38 jáne 19 paıyz­ǵa ósip ketse, Almaty oblysynda bul kórsetkish 10 paıyzǵa ǵana artqan. Osy ýaqytta Aqtóbe obly­synda qyryqqabat 44 paıyz qym­battasa, Batys Qazaqstan obly­synda onyń baǵasy 6 paıyz ǵana ósken. Úshin­shiden, áli de qaptaǵan deldaldardyń baǵanyń rettelýine barynsha kedergi kel­tirip otyr­ǵan­dyǵy. Máselen, Úrimshi qalasynan shyqqanda qy­zanaq baǵasy 80 teńge bolsa, qap­ta­ǵan deldaldardyń qo­ly­nan ótkennen keıin Astana qa­lasynda onyń baǵasy 350 teńgeden asyp túsedi. Sol sııaqty turǵyndarǵa kom­mýnaldyq qyzmet kórsetý mekeme­leri de baǵany shekten tys asyryp barady. Máselen, bıylǵy jyldyń ózinde elektr energııasy 12,5 paıyz, sýyq sý 10,6 paıyz, káriz 3,8 paıyzǵa qymbattaǵan. Sonymen birge turǵyndarǵa baılanys qyz­metin kórsetý 8,4 paıyz, ambýla­to­rııalyq qyzmet túrleri 6,7 paıyz, shash qııý qyzmeti 3,2 paıyzǵa ósken. Otyrysta sońǵy kezde shekten shyǵyp bara jatqan baǵany aýyzdyqtaý úshin buryn oń nátıje bergen tájirıbelerdi paıdalaný, tıisti mekemelermen memorandým jasasý jáne basqa da tetikterdi tıimdi paıdalaný usynyldy. Úkimet basshysy Kárim Mási­mov otyrysty qorytyndylap, qa­ralǵan máseleler boıynsha tıisti Úkimet organdary men óńir ákim­deriniń shuǵyl sheshimder qabyl­daýyn tapsyrdy. Bıylǵy jyldyń alǵashqy 4 aıynyń qorytyndysy boıynsha elimizde IJО́-niń ósýi 7,6 paıyzdy qurap otyr, bul jaman kórsetkish emes. Qol jetkizgen osy jetistikterdi turaqtandyrý, sony­men birge tutyný taýarlarynyń baǵasyn retke keltirý bizdiń basty mindetimiz, – dedi Premer-Mınıstr. Jylqybaı JAǴYPARULY.