Shabysyńnan jańylma, Shavqat!

Árıne, oǵan esh tańdanýǵa bolmaıdy. Sporttyń osy tú­rin serik etkeli beri Shavqat aı­qas alańyna 15 márte shy­ǵyp, barlyǵynda jeńiske jetti. Bir keremeti, sol jek­pe-jekterdiń barlyǵyn qan­dasymyz merziminen buryn aıaq­tady. Tarqatyp aıtsaq, to­ǵyz qarsylasyn ol birinshi jáne bes qarsylasyn ekinshi kezeńde oısyrata utty. Tek О́zbekstannyń ókili Farıdýn Odılov úshinshi raýndqa deıin shydap baqty. Biraq onysy beker edi. Rahmonov ony báse­keniń basynan aıaǵyna deıin qýyp júrip sabady. Bul jekpe-jekte Odılov ońbaı taıaq jedi. Kezdesýdiń aıaq­talýyna eki mınýttaı ýa­qyt qalǵanda esinen tandyrdy.

Kásibı sportshy bolyp ábden qalyptasqanǵa deıin joq­­­shylyqtyń taýqymetin ábden tartqan Shavqat qara ju­mysqa ábden jegilgenin biz buǵan deıin de san ret jaz­ǵan­byz. Bazarda júk te tasy­dy, arba da ıterdi. Desek te, óziniń eńbekqorlyǵy men tabandylyǵynyń arqa­synda kózdegen maqsa­tyna qol jet­kizdi. Búgingi tańda Rahmonov kúlli Alash jurtynyń ǵana emes, tórtkúl dúnıe jankúıer­leriniń qoshemeti men súıis­penshiligine bólengen myqty sportshyǵa aınaldy.

Qazirgi kezde Shavqattyń eńbegi materıaldyq turǵydan laıyqty baǵalanýda. Osydan bir jyl buryn jomart jandar batyr ulǵa Toyota Camry 70 kóliginiń kiltin tabys etti. Aralas jekpe-jek álemindegi eń beldi uıym – UFC-degi ár jekpe-jegi men jeńisi úshin qomaqty kólemde qarjy alýda. Máselen, sońǵy aıqastaǵy jeńisi úshin 94 myń AQSh dollary (20 myń jekpe-jekke shyqqany úshin+20 myń je­ńiske jetkeni úshin+50 myń jarystaǵy eń ádemi nokaýt úshin+4 yntalandyrý tólemi) kóleminde syıaqy aldy. Sóz joq, Rahmonov oǵan laıyq.

Iá, onyń bári ótti. Rah­monovtyń ár kezdesýi, ár je­ńisi tarıh qoınaýyna ketti. Alda ony jańa belester kútip tur. Dál qazirgi kezde «Shav­qat aldaǵy ýa­qyt­­ta kimmen jekpe-jek­ke shyǵady?» nemese «UFC-diń chem­pıondyq belbeýi úshin qa­shan talasady?» degen sy­ńaıdaǵy saýaldar barlyq jan­kúıerlerdi mazalaýda. Osy suraqtyń jaýabyn tabý úshin atalǵan promoýshenniń reı­tıngine kóz júgirtken jón.

«Nıgerııalyq qorqynysh» degen búrkenshik esimmen tanymal 34 jastaǵy Kamarý Ýsman bul kúnderi UFC-diń jar­tylaı orta salmaqtaǵy chem­pıondyq belbeýin ıelenýde. AQSh-tyń týy astynda óner kórsetip júr­gen ol óziniń laqap aty aı­typ tur­ǵandaı Nıgerııanyń Benın-Sıtı qalasynda dúnıege kel­di. Kezinde onyń ata-anasy qara qurlyqtan Amerıkaǵa qo­nys aýdardy. Alǵashynda erkin kúrespen shuǵyldanǵan Kama­rý keıinnen aralas jek­pe-jekke den qoıdy. 2012 jyl­dan beri túrli jarystarǵa qatysýda. Sol kezden beri 21 kez­desý ótkizip, 20 ret jeńiske jetti. Sonyń teń jartysynda aıqyn basymdyq tanytty. Sporttyq mansabyn bastaǵan kezde ol Hose Kaserastan je­ńilip qalǵan bolatyn. Biraq odan keıin shashasyna shań juqtyrmady. 2015 jyldan beri UFC-de baq synaýda. Ara­da tórt jyl ótkennen soń Taıron Výdlıdi upaı sanymen utyp, altyn belbeýdi ıelendi. Keıinnen Ýsman sol ataǵyn bes ret sátti qorǵady.

Chempıondy ókshelep kele jatqan óte kúshti úsh sport­shy bar. Olar – Kolbı Kovıng-t­on, Gılbert Berns jáne Leon Edvards. Barlyǵy da na­ǵyz «sen tur, men ataıyndar». Kolbıdiń jasy 33-te. Ol AQSh-tyń Kalıfornııa shtatynyń týmasy. Laqap aty – «Haos». Kovıngton 19 báse­keniń tek úsheýinde ǵana utyl­dy. Erterekte Varles Al­vısten jeńilse, keıinnen Kamarý Ýs­manǵa eki ret ese jiberdi. Qal­ǵandarynyń bar­lyǵyn sypyra utty.

Ekinshi orynda turǵan Gıl­bert Berns 35 jasta. Brazı­lııanyń azamaty 24 kezdesý ótkizip, 20 ret jeńis toıyn toılady. Osydan týra bir jyl buryn onyń chempıondyq bel­beýdi ıelenýge tamasha múm­kindigi boldy. Biraq sheshýshi synda sol baıaǵy Ýsmannan teh­nıkalyq nokaýtpen utyldy. Bir aıta keterligi 2016 jyldyń kúzinde Berns óziniń otandasy Mıshel Prazerıske jol bergen. Al dáp sol sportshyny bizdiń Shavqat Rahmonov byltyr jazda qylqyndyryp tastaǵany belgili. Mine, osy jaıttyń ózi-aq qazaq sportshysynyń shynaıy áleýetin baıqatsa kerek.

UFC reıtınginde úshinshi satyǵa jaıǵasqan Leon Edvards 1991 jyly Iаmaıkada dúnıege keldi. Bul kúnderi Anglııanyń týy astynda óner kórsetip júrgen ol kezinde Albert Tú­menov, Donald Serrone, Rafael Dýs Anjýs jáne Neıt Dıas syndy sańlaqtardy san soq­tyrdy. Oktogonda 23 márte shyqqan ol, 19 ret ústemdik tanytty.

Joǵaryda esimderi atalǵan sańlaqtardan bólek, Vısente Lıýke, Belal Muhammed, Horhe Masvıdal, Stıv Tompson, Nıl Megnı, Shon Bredı jáne Maıkl Kıesa sekildi myqtylardy da aıryqsha atap ótýge bolady. Mine, osy jigitter jartylaı orta salmaqtaǵy «TOP-10» jekpe-jek shebeleri sanatynda. Olardyń barlyǵy da talaı dúrmekke qatysyp, úlken tájirıbe mektebinen ótken saqa sportshylar.

Qazirgi kezde UFC-de jar­­qyrap janyp kele jat­qan juldyzdardyń biri ári biregeıi retinde Hamzat Chı­maevtyń esimi jıi atalýda. 27 jastaǵy Cheshenstannyń týmasy qazirgi kezde Shvesııada turady. Onyń aralas jekpe-jekpen aınalysqanyna tórt jylǵa jýyqtap qaldy. Sol aralyqta 10 ret aıqas alańyna shyǵyp, barlyǵynda aıqyn jeńiske qol jetkizdi. 2020 jyldyń jazynda álemdegi eń beldi promoýshenmen kelisimshartqa otyrǵan Hamzat tórt kezdesýiniń bar­lyǵyn merziminen buryn aıaq­tap, kópshiliktiń kózine birden tústi. Sol básekeniń úsheýin­de ol qarsylastaryn birinshi raýndta-aq qapy qaldyrdy. Bir keremeti, osy tórt jekpe-jekte Chımaev ózine nebári eki soqqy ǵana darytqan eken.

UFC-de ózin túbegeıli mo­ıyn­datý úshin Shavqat Rah­monovqa osyndaı dúleı kúsh ıelerimen aıqasýyna týra keledi. Biraq qazaqtyń qaısar ulynyń olardyń eshqaısynan qaımyqpaıtynyna qylaýdaı da kúmánimiz joq. Alda ony búgingiden de myqty qar­sy­las­tar kútip tur. Sol jek­pe-jek­­­terde de jerlesimiz óz jan­­kúıerlerin jerge qarat­paı­tynyna senimdimiz. О́ıt­keni Rahmonovtyń boıynda chempıonǵa tán qasıettiń bar­­lyǵy da bar. Ol UFC-diń altyn belbeýin ıelenýge laıyq jigit. Olaı bolsa, alǵa deımiz! Sha­bysyńnan ja­ńylma, Shavqat!