Qazaqstan • 10 Aqpan, 2022

Týǵan eldeı el bolmas

3239 ret kórsetildi

Jýyqta Germanııadaǵy baqýatty ómir­di beınelegen bir beınejazba ýatsap ále­min sharlap ketti. Atalǵan eldiń bir sha­ǵyn eldi mekenindegi, bizdińshe aıtsaq, aýylyndaǵy, ádemi kórinis. Qaz-qatar tizilgen eki-úsh qabatty sándi kottedj­der. Jaıqalǵan tal-terek. Jasyl kilem sekildi qulpyrǵan shópter. Jarqyraǵan asfalt. Aýyl kórkine tamsanyp qaraı bergiń ke­le­di.

Bir ǵajaby, munda kedeı adamdar turady eken. Al endi kedeıleriniń jaǵdaıynyń ózi ájeptáýir. Olar jumyssyz úıde otyrǵannyń ózinde memleketten aıyna 1 500 eýro jár­demaqy alady eken. Bizdińshe aıtqanda, 750 myń teńge ǵoı. Bizdegi orta turmystaǵy adam­­dardyń úıine aı saıyn mundaı qarjy ki­re me, kirmeı me, ol jaǵyn aıta almaımyn.

Mine, osy beınejazba bizdiń kýrstastar chatyna da kelip tústi. Talqylaı jóneldik.

«Germanııaǵa baryp kedeı bolsa, qaı­tedi?!» dep jazdy bir kýrstasymyz.

«Germanııa qazaqtar turatyn jer emes, olar bizderdeı keń emes», dep jazdy ekinshi kýrstasymyz.

«Ras-aý, bizdiń jerimiz de, kóńilimiz de keń ǵoı. Basqa elge baryp ómir súre almas­pyz. Týǵan jerdeı jer bolmas, týǵan eldeı el bolmas», dep jazdy úshinshi kýrstasymyz.

«Olar bizdi qabyldamaıdy da ǵoı, Ger­manııaǵa barý úshin aldymen nemis bol­ýyń kerek qoı», dep jazdy tórtinshi kýrstasymyz.

Sodan jańaǵy «Germanııa – qazaq turatyn jer emes» degen dosymyz bir áńgimeniń shetin shyǵardy. Tarazda sheshesi jaǵynan jegjattarynyń bir qyzy erte ýaqytta ne­mis jigitine turmysqa shyqqan eken. Ol ji­gittiń ózi shyntýaıtyna kelgende qazaq. О́ıt­keni ákesi – qazaq, sheshesi – nemis. Eli­miz­degi nemister Germanııaǵa qoparyla kósh­­ken kezde, shesheleriniń barsha týysy sol jaqqa baryp qonystanady, bular da qyz­dy-qyzdymen sol elge otbasymen qo­nys aýdarady. Bul jaqtan bozbala bolyp bar­ǵan balasy erjetip, avtokólik jóndeıtin she­ber­hanaǵa jumysqa turady. Qazaqstanmen qarym-qatynasyn úzbeıdi. О́ıtkeni biz jaq­tan jeńil kólik satyp alýǵa barǵandar sol jigitke jolyǵyp, kólik tańdap alýǵa, mashınany jolǵa daıyndaýǵa kómek alyp júredi. Jigittiń ózi de elge jıi kelip ketedi. Sodan álgi jigittiń kóńili buzylyp, basqa baýyrlaryn alyp, Qazaqstanǵa qaıta qaıtyp keledi. Shúkir, bul jaqta da turmystary jaman emes eken.

Shamasy, ákeleri kóp ótpeı qaıtys bolsa kerek. Endi Germanııada jalǵyz shesheleri turyp jatqan kórinedi. Ol kisi de jylma-jyl Qazaqstanǵa kelip turady eken. О́ıtkeni balalary da osynda ǵoı.

Sodan birde týystary dastarqan ba­syndaǵy erkin áńgime kezinde: «Endi nege ózińiz qaıtyp kelmeısiz?» dep suraıdy álgi kempirden. Sonda álgi apamyz: «Shirkin, óz erkime salsa, Germanııada bir kún de turmas edim. Qustaı ushyp Qazaqstanyma jeter edim. Tek meni ol jaqta toqtatyp turǵan 1500 eýro járdemaqysy ǵoı. Sol qarjymen eptep mundaǵy balalaryma kómektesemin. Ol jaqta bizdiń qazaqtyń qonaqjaılylyǵy men keńpeıildigi joq. Janyńa únemi birdeńe jetpeı júredi», depti.

Osy oqıǵadan týatyn qorytyndy – ­el re­­tinde bizdiń qazaqtyń jaqsy ha­lyq eken­­digi. Tek osy otbasy ǵana emes, Ger­­ma­nııa­ǵa qonys aýdarǵan barsha ne­mis­tiń sol jaqtan Qazaqstanǵa ystyq sá­lem­de­rin joldap, táýelsizdik merekesi kezinde Qazaqstannyń kók týyn kóterip, qazaqtyń ánin shyrqap jatatyndyǵy sonyń bir dá­le­li bolsa kerek. Olardyń arasynda da Qazaqstanǵa qaıtyp kelgenderi az emes ekeni belgili. Demek bul – ol jaqqa ketken nemis aǵaıyndarymyzdyń janyna da birdeńe jetpeı júr degen sóz.

Qazir el ishindegi adamdardyń da ári-sári kóńil kúı ústinde ekeni belgili. Al­matydaǵy qańtar oqıǵasy sol kóńil kúı­ge kóleńkesin túsirip ótkendeı. О́mirdiń qa­­ýipsizdigi máselesi aldyńǵy qa­tarǵa shy­­­ǵyp otyr. Degenmen kóptegen qazaq­stan­­dyq Memleket basshysy áıgilegen «Ja­ńa Qazaqstannan» jaqsy úmit kútýde. Jas­tar jaǵy óz bolashaqtaryn «Jańa Qa­zaq­sta­nmen» baılanystyrǵysy keledi. Ol úshin, árıne, memlekettik bılik júıesine tereń reformalar kerek. Sol reformalar jedel jáne nátıjeli júrgen jaǵdaıda ǵana «Arqada qys jyly bolsa, arqar aýyp nesi bar» degendeı, jastardyń shetelderge ketýi de kilt toqtaıtyny anyq. Halyqqa eń qajeti – bolashaqqa degen senimniń bolýy. Sol senim bolsa, asty-ústi kenge toly Qazaqstanda bári tabylatyndyǵy da kúmánsiz.

Sońǵy jańalyqtar

Selkeýsiz senim

Pikir • Búgin, 07:33

Kózboıaýshylyqtan arylaıyq

Pikir • Búgin, 07:32

Rýhanııatymyzdyń altyn dińgegi

Pikir • Búgin, 07:30

Qaıta túlegenin qalaımyz

Pikir • Búgin, 07:29

Aýyl túrlene túsedi

Pikir • Búgin, 07:28

El besigine – erekshe nazar

Pikir • Búgin, 07:27

Aqjaıyq aýyldarynyń qýanyshy

Pikir • Búgin, 07:23

Jaqsy bastama

Pikir • Búgin, 07:21

О́zgeshe ótken ulyqtaý rásimi

Pikir • Búgin, 07:20

Qazaqtyń qazyǵy berik bolsyn

Pikir • Búgin, 07:19

Kóńilge úmit syılaǵan Jarlyq

Pikir • Búgin, 07:18

Ozyq tehnologııaly operasııalar

Medısına • Búgin, 07:09

Mańyzy zor mádenı joba

Qoǵam • Búgin, 07:07

Qarashadaǵy qara óleń

Qoǵam • Búgin, 07:04

«Tórttik fınaldan» tys qaldy

Sport • Búgin, 07:03

«Spartak» san soqtyryp ketti

Hokkeı • Búgin, 07:02

Kýkýshkın kúshine endi

Tennıs • Búgin, 07:00

Túıtkili kóp turǵyn úı

Saıasat • Keshe

Jas sarapshylar taldaýy

Saıasat • Keshe

Ketigin tapqan kásiporyn

Ekonomıka • Keshe

Aıan týraly baıan

Rýhanııat • Keshe

Uqsas jańalyqtar