Álem • 22 Aqpan, 2022

Konferensııaǵa qatysqan joq

53 ret kórsetildi

Germanııa Federatıvti Respýblıkasynyń Mıýnhen qalasynda jyl sa­ıyn dástúrli túrde ótetin «Mıýnhen qaýipsizdik konferensııasy» jeksenbide qorytyndylandy. Eki kúnge sozylǵan halyqaralyq jıynda birqatar eldiń kóshbasshylary, saıasatkerler men sarapshylar bas qosty.

Konferensııaǵa bıyl 35 el men úkimet basshylary, júzge jýyq mınıstr, halyqaralyq uıymdardyń basshylary qatysty. Olardyń qatarynda BUU, NATO, Eýropalyq odaq basshylary da bar. Bıylǵy konferensııanyń kún tártibindegi basty taqyryp – Ýkraına máselesi boldy. Odan bólek «Bavarııa saraıynda» Reseı men Eýropa máse­lesi de talqylandy. Sarapshylar qyr­­­ǵı­qabaq soǵys aıaqtalǵannan beri mun­daı forýmdar úlken mańyzǵa ıe boldy degen pikir aıtady. Sondyqtan bul Batystyq forým kóptiń nazaryn aýdardy.

14 jyl boıy «Mıýnhen qaýipsizdik konferensııasynyń» tóraǵasy bolyp kelgen Volfgang Ishınger konferensııa tóraǵalyǵyn Angela Merkeldiń burynǵy keńesshisi Krıstof Hoısgenge tabystaıtyny málim boldy.

Alaıda bul konferensııada tóraǵa óz pikirin jasyrmaı ashyq aıtyp, birqatar eldiń basshylaryna óz piki­rin jetkizdi. Bárinen buryn kon­fere­n­sııaǵa qatysýdan bas tartqan Reseı tarapyn synǵa aldy. Buǵan deıin Volfgang Ishınger Reseı pre­zıdenti Vladımır Pýtın Mıýnhenge shaqyrýdan bas tartqanyn, alaıda onlaın rejimde qatysatynyn aıtqanyn jetkizgen-di. 2021 jyly konferensııa onlaın rejimde ótkizildi. Bıyl tóraǵa «omıkron» shtamynyń taralýyna qaramastan, burynǵy formatqa oralýdy usynyp, saıasatkerler men sarapshylardy Mıýnhenge shaqyrdy. Tóraǵa saıasatkerler qaýipsizdik máselesin jeke kezdesýlerde de talqylaı alýy kerek dep túsindirdi.

Dástúrli túrde Bayerischer Hof qonaqúıinde ótkiziletin jıynda sanıtarlyq sharalar qatań baqylaýda boldy. Pandemııaǵa deıin jıynǵa 2 000-nan astam adam qatysa alsa, bıyl tek 600 delegat shaqyrtý aldy. Uıymdastyrýshylar qatysýshy sanyn taǵy da azaıtýǵa nıetti bolǵan. Sharaǵa qatysýshylardyń barlyǵy koronavırýsqa qatysty ekpe saldyrýy kerek. Sonymen qatar kún saıyn PTR-test tapsyryp, vırýs juq­tyrǵanyn ne juqtyrmaǵanyn tek­serip turýǵa mindetti.

NATO bas hatshysy Iens Stol­ten­berg Reseı syrtqy ister mınıstri Ser­geı Lavrovqa Ýkraınamen shıe­lenis­ti sheshý maqsatynda dıalogti keńeı­tý usynysyn bildirgenin ortaǵa saldy. AQSh vıse-prezıdenti Kamala Harrıs Reseı Ýkraınaǵa basyp kirgen jaǵdaıda ekonomıkalyq sank­sııalar jarııalaıtynyn eskertti.

Jıyndy qorytyndylaǵan Volf­gang Ishınger Reseıdiń qatyspaǵany jaǵdaıdy qıyndata túskenin taǵy bir eskertip, «Mıýnhen qaýipsizdik konferensııasy» negizinen adamzatqa qaýip tóndiretin jahandyq jylyný, klımattyń ózgerýi, pandemııamen kúres sııaqty máselelerdi talqylaý kerek­tigin, alaıda kúrmeýi sheshilmeı tur­ǵan Reseı-Ýkraına máselesi bıyl­ǵy jıynnyń negizgi taqyrybyna aınalǵanyn aıtyp ótti.

Jıynnan keıin jarııalanǵan 2022 jylǵy Mıýnhen qaýipsizdik baıandamasynda Batys elderinde «toptyq álsiz­dik» bary atap ótilgen. Bul COVID-19 pan­demııasy, klımattyń ózgerýi, geosaıası máseleler saldarynan týyndap otyrsa kerek. Volfgang Ishınger jıyn­nyń ashylýynda álem elderinde bul máse­leni sheshýge qajetti barlyq tá­sil men qural bolsa da álsizdik máse­lesi beleń al­ǵa­nyn atap ótti. Onyń aı­­­týyn­­­sha, keıbir jaǵdaılar elderdiń qol qý­­­sy­­ryp qarap otyrýǵa da májbúr etken.

Halyqaralyq basqosýǵa AQSh vıse-prezıdenti Kamala Harrıs, AQSh memlekettik hatshysy Entonı Blınken, GFR kansleri Olaf Shols, GFR Syrtqy ister mınıstri Annalena Berbok, GFR Qorǵanys mınıstri Krıstına Lambreht, Ulybrıtanııa premer-mınıstri Borıs Djonson, Polshanyń Úkimet basshysy Mateýsh Moraveskıı qatysty. Sondaı-aq jıynǵa Eýropa odaǵynan úsh kósh­bas­shy Sharl Mıshel, Ýrsýla fon der Lıaıen, Jozep Borrel keldi. BUU Bas hatshysy Antonıý Gýter­rısh te, NATO Bas hat­shysy Iens Stol­tenberg te, Iran Syrtqy ister mınıstri Hosseın Amır Abdollahıan da jıynda boı kórsetti.

Sońǵy jańalyqtar

Rýhanı muralar din ókilderine tanystyryldy

Rýhanııat • Búgin, 08:34

Ýaqytpen birge túlegen

Ádebıet • Búgin, 08:33

Baladan qashqan bezbúırek

Qoǵam • Búgin, 08:31

Stýdentter ara baǵyp júr

Bilim • Búgin, 08:28

Masa mazany ala bastady

Aımaqtar • Búgin, 08:27

Qalypty uıqy – qýat kózi

Qoǵam • Búgin, 08:26

Bereshek – 24,3 mlrd teńge

Ekonomıka • Búgin, 08:24

Genderlik bıýdjet qurý – ózekti mindet

Ekonomıka • Búgin, 08:23

Úzdikter anyqtaldy

Qoǵam • Búgin, 08:21

Jurtshylyqqa qaraı jańa qadam

Aımaqtar • Búgin, 08:19

Alǵa umtylǵan Aqmola

Aımaqtar • Búgin, 08:17

Ashyq qoǵamnyń aıqyn kórinisi

Qazaqstan • Búgin, 08:15

Erkin kúrestiń erleri anyqtaldy

Sport • Búgin, 08:10

Reseı tehnıkalyq defoltqa ushyrady

Álem • Búgin, 08:00

Jastar ekologııa taqyrybyn qaýzaıdy

Ekologııa • Búgin, 07:52

Semeı qalasynyń gerbi bekitildi

Aımaqtar • Búgin, 07:47

«Qaıyrymdylyq» taqyrybyndaǵy marka

Qazaqstan • Búgin, 07:45

Bas júlde buıyrmady

Sport • Búgin, 07:42

Josparyn jarııa etti

Sport • Búgin, 07:40

Sıfrlandyrý – ózekti másele

Úkimet • Búgin, 00:49

BUU-nyń Jahandyq shartyna qosyldy

Ekonomıka • Búgin, 00:34

Jeti túrli sóz

Ádebıet • Keshe

Antyna adal azamat

Qazaqstan • Keshe

Júrektiń jumsaq kúlkisi

Ádebıet • Keshe

Uqsas jańalyqtar