Kollajdy jasaǵan Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Ý-shýdyń shyqqanyna bir jyldan asty. Sol kezdegi Aqsý qalasynyń ákimi Nurjan Áshimbetov shań basqan qujattardy teksertkizip, nátıjesinde sharýashylyq basshysy jerdi maqsatty paıdalanbaı otyrǵany anyqtalǵan-dy. Áý basta avtobazany keńeıtýge jer suraǵan kásipker taýarly sút fermasynyń qazyǵyn qaǵypty. Atalǵan sharýashylyqqa sol ýaqytta isti bolǵan burynǵy oblys ákimi Bolat Baqaýovtyń qatysy bary anyqtalǵannan keıin «qazan qaınaı tústi». B.Baqaýovtyń apasy seriktestik quryltaıshylarynyń biri eken. Budan keıin jaǵymsyz ıis jaıyna qaldy. Sıyrquıymshaqtanǵan iske «klandardyń tartysy» degen baǵa berildi. Aqsýdaǵy ózge de bylyqtardyń betin ashqan N.Áshimbetov joǵarydaǵy otyrǵan shendilerge unamady ma, kim bilsin, qol astyndaǵy qyzmetkerleri aryzben tópelep, aqyry qyzmetinen ketirip tyndy.
Ákim ketti eken dep jaǵymsyz ıis joǵalǵan joq. О́tken jyldan beri turǵyndar oblys ákimine talaı márte hat jazyp, máseleniń áli de ýshyǵyp turǵanyn jetkizdi. Aqsýlyqtar dalada taza aýamen tynystaý bylaı tursyn, terezeni ashýdan qalǵan. Oblys ákiminiń tapsyrmasymen quzyrly organ ókilderi uzaq ýaqyt tekseris jumystaryn júrgizip, jaǵymsyz ıistiń «tórkini» «Kron-Agro» emes degen toqtam jasady.
Belgili bolǵandaı, osy jyldyń 8-21 aqpan aralyǵynda veterınarlyq, sanıtarlyq jáne ekologııalyq normalardy baqylaýǵa jaýapty ár organ tekseris jumystaryn júrgizdi. Máselen, oblystyq sanıtarlyq-epıdemııalyq baqylaý departamenti mamandary sharýashylyq pen oǵan irgeles ornalasqan turǵyn úılerdińaýmaǵynda eki ret synama alyp, nátıjesinde kúkirtsýtek, ammıak kórsetkishteri belgilengen mólsherden aspaǵanyn anyqtady. Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi Veterınarlyq baqylaý jáne qadaǵalaý komıtetiniń aýmaqtyq ınspeksııasy basshylyǵy da tekseris jumystarynyń nátıjesin habarlady.
– Taýarly sút fermasy 1 200 basqa arnalǵan. Turǵyndardan túsken shaǵymda jáne derekter bazasynda iri qara sany 2 200 dep kórsetilgen edi. Ondaǵy sıyrdyń esebin júrgizgende 1 192 bas maldy sanadyq. Kásiporyn basshylyǵynyń aıtýynsha, 1 myńǵa jýyq mal basy bordaqylaý úshin basqa aýyldarǵa jiberilgen. Dese de, mal basyn azaıtyp kórsetkeni úshin sharýashylyqqa 25 aılyq eseptik kórsetkish mólsherinde (shamamen 76 myń teńge) aıyppul salyndy, – deıdi ınspeksııa basshysy Báke Tasybaev.
Oblystyq ekologııa departamentiniń bas memlekettik ekologııalyq ınspektory Maǵzum Kýkýmbaevtyń aıtýynsha, sıyrdyń tezegi jerasty qubyry arqyly egis alańyna jaıylyp, tyńaıtqysh retinde qoldanylady eken. «Jaǵymsyz ıis jazdygúni shyqpasa, qysta bilinbeıdi», dep otyr maman.
Qysta degennen shyǵady. Quzyrly organdardyń barlyǵy tekseris jumystaryn jazda júrgizbeı, aqpanda belsendilik tanytqanyna kópshilik kúmánmen qarap otyr. Tipti eki aptaǵa sozylǵan tekseris sharalaryna jergilikti turǵyndar, qoǵamdyq uıym ókilderi, táýelsiz sarapshylar, buqaralyq aqparat quraldary qyzmetkerleri tartylmapty.
Jurt arasynda «Kron-Agro» seriktestigine joǵaryda otyrǵan shendilerdiń bireýi bas-kóz bolyp otyr degen qaýeset taraǵaly qashan. Sebebi olarǵa eshkim qarsy shyqpaıdy. Shyqqandardyń ózi jumysymen qosh aıtysatynyn jazdyq. Sharýashylyq basshylyǵy «1 mlrd teńgeden astam salyq tóledik, 150 adamdy jumyspen qamtyp otyrmyz, et jáne sútti qaıta óńdeý kásiporyndaryn shıkizatpen jarylqaımyz», dep keýde soqqanyna qaraǵanda jergilikti ákimdiktiń atar oǵy taýsylǵandaı ma, qalaı? Kásipkerler áleýmettik jaýapkershilikti sezinýi mindetti de. Salyq mańyzdy ma, sasyq ıisten qajyǵan halyq mańyzdy ma?
