Búginde Kókshetaý qalasynda oqyp júrgenimmen, búıregim elge buryp turady. Bizdiń el zerli Zerendiniń kórkem bir pushpaǵy, uıadaı ǵana Uıaly aýyly. Tabıǵaty qandaı tamasha, aqkóńil ańqyldaǵan adamdary she?! Zaıyry adam kóńili, onyń kirshiksiz appaq nıeti týǵan jeriniń tabıǵatymen baýyrlasyp jatqandaı.
Anam áýel basta qazaq tiline sál shorqaqtaý bolypty. Jergilikti ulttyń tilin jetik bilmegen soń aýyldyń adamdarymen tonnyń ishki baýyndaı aralasyp, syrlasyp ketýge de sál-pál tartynyp turady eken. Aqkóńildi aýyl adamdary bolsa, anamdy jatyrqamaı, jatsynbaı baýyryna tartqan. Qyzdar tikken kestedeı qulpyryp turatyn kórkem tildi ǵana emes, san ǵasyr boıy jalǵasyp kele jatqan, ár mezeretine syr búkken, ulaǵatyn uqsań ısharasy mol ádet-ǵuryp, salt-dástúrdi de úıretken. Bir aıta keterligi, jalpaq jurt jan daýasyna balaǵan osy salt-dástúrdiń kez kelgeni kemel kisilikke, asqaq adamgershilikke, paıymdy parasatqa úndeıdi. Bálkim qazaqy ortanyń ıbaly da ımandy bolary osydan shyǵar. Tálimdi tárbıeniń ýyzy da, qoınyna jasyrǵan qazynasy da osy jerde. Jalpy meniń paıymdaýymsha, elin, jerin eljireı súıer eljandylyq sezim til arqyly qalyptasady. Tildi tereń bilmegen adam ultyn súıýi, onyń joǵyn joqtap, muńyn muńdaýy neǵaıbyl kórinetini bar. Sondyqtan qazir jastardyń, jergilikti ulttyń ǵana emes, ózge etnos ókilderiniń jas býynyn tárbıeleýimiz kerek. Tildi tereń meńgerse, osy eldiń órkendeýine ortan qoldaı azamaty bolyp óz úlesin qosar edi.
Kishkentaı kezimnen bastap aýyldaǵy qurbylarymmen taı-qulyndaı tebisip óstim. Ana tilim qazaq tili boldy. Uıalydaǵy besinshi synypty bitirer kezde mektebimiz órtenip ketti. Sodan soń Aqadyr aýylynda orta mektepti bitirdim. Sol bilim oshaǵyndaǵy ulaǵatty ustazdarym Álııa Bekenova, Gúlmıra Boranshınalar tuńǵıyq til biliminiń tereńine súńgitti. Mektepte oqyp júrgende ózge til ókilderi arasynda ótkiziletin saıystarǵa qatysyp, bilim oshaǵynyń mereıin ústem etýge úles qostyq.
Keıde kóshede qurbylarymmen qazaq tilinde sóılesip kele jatsam, nazar aýdaryp, tańyrqaıtyn da adamdar kezdesedi. Onyń eshbir ereksheligi joq. Biz osy jerde týyp, osy elde óskennen keıin bar yryzdyǵy men yqylasyn aıamaı tartý etip otyrǵan týǵan elimizdiń tilin bilýge mindettimiz.
Qazir Kókshetaý qalasyndaǵy Sh.Ýálıhanov atyndaǵy ýnıversıettiń qazaq tili men ádebıeti fakýltetinde ekinshi kýrsta oqımyn. Joǵary oqý ornynda Sulýshash Kákenqyzy, Láıis Mýsın, Ibagúl Súleımenova tárizdi bilikti ustazdar dáris oqıdy. Oblys ortalyǵynda Assambleıanyń janynan qazaq tili kabınetin ashtym, bul jerde «Erekshe sóıle» kýrsy bar. Til ıgerý úshin keletin ózge etnos ókilderi óte kóp. Qazaq jastary da az emes. Keıbireýler osy bir kórinisti qate túsinetin de jaıt kezdesedi. Olar kináli emes qoı, qaıta ana tilimizdi úırenemiz dep umtylǵandarynyń ózi quptarlyq sharýa emes pe?
Búginde aldymnan keń jol ashqan, bolashaǵymdy aıqyndaǵan qurbylarym ǵana emes, til bilgenim úshin qurmetteıtin aǵa býynnyń yqylasyna bólengendikten sol bıikke kótergen óz elime perzenttik alǵysymdy aıtqym keledi.
Mılana TARASOVA,
«Assambleıa jastary» RQB ókildiginiń múshesi
Aqmola oblysy
