Kollajdy jasaǵan Amangeldi Qııas, «EQ»
Oqshaýlanyp otyrǵan eki jyldy qosqanda, 2019 jyldan beri Ulttyq kınony qoldaý ortalyǵy 21 fılmdi jaryqqa shyǵarǵan eken. Búgingi kúnniń eń úlken máselesi – qaýlap óspese de, qalyń shoǵyr bolyp kóringen osy 21 kartına kınoteatrlardyń prokatyna qalaı shyǵady degen kúrdeli saýal kúlli kınoger qaýymynyń basyn qatyryp otyr. Qazaqstan halqy sońǵy úsh jylda ósip shyqqan akterlerdi, qyzyqty fılmderdi tamashalaýy, tanýy tıis. Sol sebepti UKQMO Almaty qalasy kınoteatrlarynyń birinde dıstrıbýsııamen aınalysatyndar úshin 21 fılmniń tusaýkeserin jasady.
Buǵan deıin qysqametrli fılmderdiń, anımasııalyq týyndylardyń tanystyrylymy ótken bolatyn. Endigi jerde kıno ortalyǵynyń basshylary osy fılmderdiń ary qaraıǵy taǵdyryna múddelilik tanytyp, kómek qolyn sozǵysy keletin dıstrıbıýtorlar men demeýshiler tabylyp jatsa, tyǵyz baılanys jasaýǵa ázir ekenin aıtyp otyr. Osy ýaqytqa deıin túsirilgen fılmderdi tanystyrýǵa onlaın alańdardyń múmkindigi paıdalanylǵanymen, bul azdyq etedi. Kıno týyndy úshin halyqaralyq alańdaǵy tanystyrylym bárinen de mańyzdy. Sondyqtan alda ótetin Kann festıvalinde Qazaqstannyń óz jeke pavılony bolýy úshin Ulttyq kıno ortalyǵy barlyq múmkindigin qarastyryp jatyr. Sonda ózge de qazaqstandyq táýelsiz prodıýserler de ortalyqpen birge óz kontentin usynýǵa qolaıly jaǵdaı tabady. Kannan basqa, Sankt-Peterbýrgtiń «Kıno Eksposy», Máskeý kıno naryǵy, Ońtústik Koreıadaǵy Pýsan dástúrli kıno alańy, Dýbaı halyqaralyq kıno festıvali jáne Taıaý Shyǵys elderi men Soltústik Afrıka kıno naryǵyna shyǵýdy da josparlap otyr.
Kıno ortalyqtyń basqarma tóraǵasynyń orynbasary Baýyrjan Shókenov is-shara qonaqtaryna qazaqstandyq kınony ilgeriletý búgingi kúni UKQMO qyzmetindegi negizgi baǵyttardyń biri ekenin aıtty. «Bizdiń aldymyzǵa qoıǵan maqsat – otandyq kınoprokattaǵy fılmderdiń úlesin 30 paıyzǵa deıin arttyrý». Baýyrjan Shókenovtiń aıtýynsha, bıyl Mádenıet jáne sport mınıstrligi qazaqstandyq fılmderdi nasıhattaýǵa jáne ilgeriletýge baǵyttalǵan eki bıýdjettik baǵdarlamany josparlap otyr. Bıýdjeti 104 mln teńgeni quraıtyn birinshi baǵdarlama kınoteatrlarǵa, al 92 mln bólinetin ekinshi baǵdarlama dıstrıbýsııa jáne ilgeriletý salasynda jumys isteıtin kompanııalarǵa arnalady.
«Búgin kórsetilgen kartınalardy qazaq kórermenderiniń nazaryna jetkizý úshin osy baǵdarlamalardy qalaı tıimdi paıdalaný keregin sizdermen birge talqylaǵymyz keledi», dedi B.Shókenov kınoındýstrııa ókilderine qarata.
Buryn «qazaqstandyq kınoprokattyń eshkimge keregi joq, prokat tek arzan komedııalyq fılmderden turady», dep jazǵyrý basym bolatyn. Sarapshylar keńesiniń músheleri kıno jobalardy iriktegen kezde taqyryptyq jaǵynan aralyq shek belgilemeıdi. Qabyldaýǵa qıyn arthaýs kıno nemese tarıhı blokbaster, drama nemese ekshn fılmderdiń ara salmaǵyn naryq ózi retteıdi. Prokatqa shyǵatyn fılmder baǵyty, taqyryby, janry boıynsha alýan túrli. Únsizdikke baǵynyp úıde otyrǵan úsh jylǵa taıaý ýaqytta akterlik jaǵynan da, rejısserlik jaǵynan da jastardyń juldyzdy shoǵyry ósip shyqty: Asqar Ilııasov, Danııar Alshynov, Shyńǵys Qapın, rejısserler Aldııar Baırakımov, Mádı Baljanovtardyń jumysyn halyq bilip, baǵasyn berýi tıis.
Qazaqstan kınosynyń festıval blogyna toqtalar bolsaq, munda da debıýttik fılmder basym. Túsirilip bitkenine aı ótpeı jatyp, bul fılmderdiń áldeqandaı sheteldik festıvalderdegi qazylar alqasynyń qyzǵýshylyǵyn týǵyzyp, júldeli bolyp jatqanyn estımiz. Festıval blogy – baıyrǵy jáne jańa tolqyn rejısserleriniń túıisetin tusy. Dárejan О́mirbaev, Damır Manabaev, Ermek Tursynov, Emır Baıǵazın, Ardaq Ámirqulov, Ádilhan Erjanov – tanymal kınofestıvalderdiń baıyrǵy qatysýshylary. Bul rejısserlerdiń fılmderi halyqaralyq kıno naryqtyń saýdasyn qyzdyratyn hıt fılmder bolady dep senim artylyp otyr.
Tusaýkeserge «KınoPoısk» onlaın-kınoteatrynyń, «Meloman» jáne «Sýlpak» jelileriniń, Chaplin, Cinemax, «Arman» jáne «Kınopark» kınoteatrlarynyń ókilderi shaqyryldy. ZOOM arqyly kezdesýge Astana, Qaraǵandy, О́skemen jáne basqa da qalalardaǵy kınoteatrlardyń basshylary qosyldy. Kınoortalyq atynan is-sharaǵa Basqarma tóraǵasy Esetjan Qosybaev, sondaı-aq Dırektorlar keńesiniń músheleri Ǵanı Qasymov pen Borıs Cherdabaev qatysty.
Kórermender otandyq kartınalardyń tusaýkeserine joǵary baǵa berdi – kórsetilgen ár treıler qoshametpen qabyldandy. «KınoPoısk» onlaın kınoteatrynyń ókili Alla Chýdjaeva qazaqstandyq kınokontent deńgeıine qatysty: «Men Ulttyq kınony qoldaý memlekettik ortalyǵyna úlken alǵysymdy bildirgim keledi. Mundaı is-sharalar jergilikti naryqta qandaı jańalyqtar paıda bolǵanynan habardar bolý úshin, birinshi kezekte, strımıng platformalary úshin óte mańyzdy. Bul netvorkıng, qarym-qatynas qurýǵa, salada ne bolyp jatqanyn túsinýge múmkindik beretin keremet alań. Qazir Qazaqstan rasymen de kınosy bar el jáne biz jergilikti kınonaryqqa qyzyǵýshylyq tanytyp, baılanys jasaýǵa qulshynys bildiremiz» dep pikir bildirdi.
Kesh jas rejısser Aldııar Baırakımovtiń «Paralımpıadashy» debıýttik fılminiń jabyq premerasymen aıaqtaldy. Kórermen kartınany jyly qabyldady. Tusaýkeser sońynda kórermen tarapynan mynandaı pikir aıtyldy: «Kınoteatrǵa shyqqanda mindetti túrde baryńyzdar! Fılm – tamasha. Eń bastysy, fılmdi kórgen soń jaqsy áserde bolasyz», «Fılm óte unady. Shynaıy, jigerlendiretin oqıǵa. Asqar ádettegideı tamasha somdady. Basty róldi 100 paıyz alyp shyqty», «Bul bizdiń nusqamyzdaǵy «1+1» fılmi, sondyqtan prokatqa shyqqanda birigip qoldaý kórseteıik. Aldııar, Asqar, Venera, Roman, Álim, barlyǵyńyzdy quttyqtaımyn, keremetsizder! Kórip otyryp kózińe jas keledi».
Prokatqa shyqqan ár otandyq fılmniń keleshegi – qazaqstandyq namysty kórermenniń qolynda. Sońǵy jyldary jańa deńgeıge aýysqan Qazaqstan kıno óniminiń sapasyn saqtaýǵa kınogerlerdiń, al prokattaǵy ulttyq kınonyń artyp kele jatqan úlesin tómendetip almaýǵa ár kórermenniń múddelilik tanytýymen ǵana otandyq kıno ónerdiń ary qaraıǵy damý joly aıqyndalady. 21 rejısserdiń, júzdegen akterdiń, tolyp jatqan tehnıkalyq mamandardyń eńbegi esh bolmaýy úshin Shókenovterdiń shyryldap, kórermennen qoldaý surap otyrǵany da sondyqtan.
ALMATY
