Kollajdy jasaǵan Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Elimizdegi turǵyndardyń basym bóligi negizinen aýdandar men aýyldarda turyp jatqandyqtan, jergilikti halyq máselesin ákimderge aıtady. Áli kúnge deıin sheshimin tappaǵan kúrdeli máseleler kezegin kútip tur. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń «Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasy da túrli deńgeıdegi ákimderdiń áleýmetpen baılanysyn nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan.
Bul rette Prezıdent barlyq basshynyń halyqpen baılanysyn arttyrýdy mindettep otyr. Jyl saıyn ákimder halyq aldynda esep beredi. Suraq qoıylsa, jaýap ta daıyn. Keıbir kúrdeli máselelerdi sheshýge baılanysty kópshilikke ýáde de berip jatady. Endi túrli deńgeıdegi ákimder ózderine baǵynysty aýmaqty aralap, jurtshylyqpen júzdesedi. Árıne, munyń bári durys. Degenmen halyqpen keri baılanys munymen ǵana shektelip qalmasa kerek.
Qazirgi kezde qoǵamda áleýmettik jelilerdiń belsendiligi artýda. Bul da bolsa oı aıtýdyń, másele kóterýdiń zamanaýı alańy deýge bolady. Bir aı buryn ákimniń qabyldaýyna jazylyp qoıyp, kezegin kútip júretin keıbir azamattarda ýaqyt ta bolmaýy múmkin. Eldiń bárin birdeı qabyldaı beretin ákimderde de múmkindik joq. Máselen, Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtan bastap, elimizdegi barlyq laýazymdy tulǵa derlik áleýmettik jelilerde tirkelgen. Prezıdent pármenimen áleýmettik jeli arqyly talaı máseleniń sheshilgeninen kópshilik habardar. Jambyl oblysynda da jergilikti bılik ókilderiniń turǵyndarmen keri baılanysyna tıisti kóńil bólinýde. Degenmen óńirdegi birqatar aýdan ákimderi áleýmettik jelilerdiń áleýetin paıdalana almaı otyr. Aımaqta turǵyndardyń talap-tilegine qulaq asyp, máseleni zerdelep, tıisti sheshim shyǵaryp jatqan ákim az. Sonymen qatar oblystaǵy kóp shendiler áleýmettik jeli arqyly atqarǵan jumystaryn kórsetip, elge bir ýaq esep berýdi de qoıǵan. Máselen, Merki aýdanynyń ákimi Rýslan Nursıpatov jyl basynan beri Facebook áleýmettik jelisine birde-bir jazba jarııalamaǵan. Qaıta áleýmettik jelilerde ákimniń halyqtyń aldynda qyzmetinen óz erkimen ketemin dep alyp, ketpeı qalǵany týraly áńgime qyzý talqylandy. Sondaı-aq jýyrda Merki aýdanynyń Aqermen aýylynda turǵyndardyń arasynda mal jáne egistik jerlerge baılanysty daý týyndaǵan bolatyn. Osy másele týrasynda da aýdan basshysy pikir bildirmegen. Sol sııaqty, Jýaly aýdanynyń ákimi Oljas Qarjaýovtyń da Instagram paraqshasy jabyq, ıaǵnı jalpy jurtqa qoljetimsiz bolyp tur. Ol Facebook áleýmettik jelisinde de eshqandaı jazba jarııalamaǵan. Sondaı-aq Sarysý aýdanynyń ákimi Marat Sultanǵalıevtiń de Instagram, Facebook paraqshalary jyl basynan beri múlde júrgizilmegen. Bul ákimder jyl basynan beri jergilikti halyqqa aýdannyń tynys-tirshiligi, ózderiniń jumysy, jalpy aýdannyń damý barysy týraly eshqandaı da aqparat bermegen. T.Rysqulov aýdanynda da ózekti másele boıynsha keri baılanys ornatylyp, naqty jaýaptar uıymdastyrylmaǵan. Máselen, bıyl túsindirý jumystary durys júrgizilmegendikten, Qoraǵaty aýylynda jer máselesine baılanysty daý týyndaǵan.
Kerisinshe, jambyldyq jurtshylyq áleýmettik jeliler arqyly Moıynqum aýdanynyń ákimi Álıhan Balqybekov, Qordaı aýdanynyń ákimi Máden Musaev, Baızaq aýdanynyń ákimi Baqyt Qazanbasov, Talas aýdanynyń ákimi Qanatbek Mádibek, Shý aýdanynyń ákimi Sáken Arýbaev sııaqty basshylardyń kúndelikti jumysyn kórip otyr. Sol sebepti de búginde áleýmettik jeli degenińiz jumys isteýdiń ońtaıly joly bolyp keledi. Degenmen muny árkim ártúrli maqsatta paıdalanady. Jýyrda ǵana Taraz qalasy ákiminiń orynbasary Ashat Esenálıev týraly bir túsirilim áleýmettik jelilerge tarap ketip, qoǵamdaǵy biraz pikirtalasqa sebep bolǵan edi. Al negizinen kópshilik turǵyn áleýmettik jelilerdi paıdalanatyn bolǵandyqtan túrli máseleni tıisti basshylarǵa osy arqyly jetkizip jatady. Jurttyń janaıqaıyna ákimder qulaq túrip jatyr ma degenge kelsek, onyń nátıjesi álgindeı bolyp tur.
Jalpy, oblystaǵy aýdan ákimdikterinde baspasóz hatshysynyń shtaty qarastyrylmaǵan. Sondyqtan da barlyq aýdanda derlik bul mindet aýdan ákimdigine qarasty ishki saıasat bóliminiń bir mamanyna júktelgen. Shynyn aıtsaq, ákimniń paraqshasyn júrgizý de sol adamnyń moınynda. Biraq ári qaraı muny qadaǵalap jatqan eshkim joq. Mundaı másele oblys ákimdiginiń basqarmalarynda da bar. Kóptegen basqarmada baspasóz hatshysynyń shtaty qarastyrylmaǵan. Kez kelgen mekemeniń baspasóz qyzmeti bolmaǵan jerde onyń jumysy kórinbeıdi. Al ózderi de mardymsyz jalaqy alyp júrgen mamandar mundaı jumysty qulshyna júrgizýge qulyqsyz. Degenmen búginde oblys ákimi Berdibek Saparbaev jumysy kózge kórinbeı kele jatqan kóptegen ákimdi synǵa alyp, nátıjeli jumys atqarýǵa mindettep otyr.
«Aldaǵy ýaqytta bul baǵyttaǵy taldaý aı saıyn turaqty túrde júrgizilip otyrmaq. Keıbir aýdan ákimderiniń paraqshasy áleýmettik jelilerde tirkelgenimen, júıeli túrde júrgizilmeıdi, keri baılanys joq deýge bolady. Bul óz kezeginde aýdan turǵyndarynyń narazylyǵyn týdyratyny sózsiz», deıdi oblys ákiminiń baspasóz hatshysy Danııar Asqaruly.
Búginde Memleket basshysy halyqpen tıimdi keri baılanys ornatýǵa aıryqsha nazar aýdaryp otyr. Qazir halyqtyń basym kópshiligi áleýmettik jelilerde otyratyndyqtan, bul óte mańyzdy. Jergilikti jurtshylyq tıisti aqparatty sol jerden alýy kerek. Al kóterilgen máselege der kezinde jaýap berý de ákimderdiń halyqpen keri baılanysyn kórsetedi. Ol úshin birinshi kezekte aýdan basshylary baspasóz hatshysynyń shtaty máselesin sheshýi kerek-aq. Qazirgideı aqparat jyldamdyǵyna basa mán beriletin kezeńde, bul da ózekti bolýy qajet dep bilemiz. Áıtpese, ákimderdiń áleýmetpen jyl saıyn esepti kezdesýinde kezdeskeni, atqarylǵan jumystardy baıandaǵany, taǵy da sol sııaqty dúnıeler olardyń tolyqqandy jumysyn kórsete almaıdy.