ÁKE TÝRALY SО́Z

Jeńis – 65 Surapyl soǵystyń zardabyn shekpegen otbasy joq shyǵar. Ardagerler – soǵys shejiresi. Búgingi jas urpaq úshin Uly Otan soǵysy derekti fılm sııaq­ty. Olarǵa ol – ótken tarıh. Men sol surapyl, qan maı­dan­­nan qaıtpaǵandardyń nemese ardagerlerdiń esimderin “altyn árippen” jazylǵan kıege teńer edim. Surapyl soǵysty óz kózi­men kórip, Otan aldyndaǵy bory­shyn maıdanda adal atqar­ǵan, 1945 jyl­dyń maýsy­mynda aýyr jara­lanyp oralǵan ákem Aqan Aman­baıuly jaıly syr shert­sem... Ákem Almaty obly­sy, Eńbekshi­qazaq aýdany, Qarakemer aýylyn­da dúnıege keldi. Átteń, Uly Otan soǵysy­nyń 65 jyldyq mereı­toıy­na aıaýly da ardaqty ákemiz­diń jete almaǵany jany­myzǵa batady. Áketaıymyzdyń jany­myz­da joqtyǵyna 15 jyl ótipti. Áıtse de 9 mamyr – Je­ńis kúni­niń biz úshin erekshe ekendigin sezinip, júregimiz tol­qyp tebire­ne­miz. Jeńis kúni ákem men ana­myz Álı­ma Ja­nysova úshin bir sha­pa­ǵatty kúni edi. Ákemniń so­ǵys týraly áńgimesin tyńdaýdan jalyqpaıtynbyz. Kóz aldy­myzda dál bir kıno­serıal­dar ótip jat­qan sııaqty kórine­tin. Qandaı qıyn­shylyqty bas­tarynan ótkizdi. Ákem Lenıngrad qursaýyn bastan keshken jaýynger. Narva túbindegi urysta aýyr jaraqat­tanǵan. Soǵys aıaqtalǵannan keıin 1945 jyly elge oraldy. Ol soǵystan qaıtqanda óz ana­sy, ıaǵnı bizdiń Jibek ájemizdi kóre almap­ty. О́ıtkeni, ájemiz ákem maıdan­ǵa ketkennen keıin kóp uzamaı, 1942 jyly dúnıe salyp­ty. Ákemdi maıdan­nan ákesi Amanbaı, ápkesi Zaǵı­pa, baýyry Ábdiqalyq kútip alǵan eken. Ákem­niń shańyra­ǵynan soǵysqa úsh adam attanǵan. Onyń eki baýyry Ibraıym men Juma­dil atalarymyzdyń oralmaǵany bizdi búginde qatty muńaıtady. “Lenıngradty qorǵaý kezinde barlyq lenıngradtyqtarǵa, ásire­se, qazaqstandyqtarǵa uly aqyn Jambyl Jabaevtyń “Le­nın­grad­tyq órenim” atty óleńi­niń áseri erek­she kúsh berip, rýh­tandyryp, er­likke, jeńiske ji­ger­lendirdi. Men uly Jambyl­dyń jyrlaryna sen­dim. “Lenın­gradtyq órenim” óleńi maǵan qasıetti ata-baba­larym­­nan jet­ken kıeli boıtumar­daı boldy”, – dep ákem jıi aıtatyn. Búgin anamyz, ardager ustaz, tyl maıdangeri, áje, aqylshy­myz Álıma balalarynyń orta­synda, nemere-shóbere súıip, úrim-butaǵyna, eline degen aq ba­ta­syn berip, ortamyzda júr. Biz soǵan, ákemiz qorǵaǵan osy beı­bit kúnimizge shúkirshilik etemiz. Málıke AMANBAEVA. Almaty oblysy, Eńbekshiqazaq aýdany, Esik qalasy. Sýrette: A.Amanbaev (sol jaqta) maıdandas dosymen. JAŃA PÁTERLERGE IE BOLDY Uly Jeńistiń 65 jyldyǵy qar­sańynda 24 soǵys ardageri jaıly baspanalarǵa ıe boldy. Páterdiń kiltterin oblys ákimi Serik Bilálov saltanatty jaǵ­daıda tabys etti. Oblys ortaly­ǵynda boı kótergen 102 páterlik bes qabatty kommýnaldyq úıden kóp balaly otbasylarǵa, bıýd­jettik sala qyzmetkerlerine, aýǵan soǵysyna qatysýshylarǵa da páterler tıdi. “Jas Otan” jastar qanaty maıdangerlerge telefon appa­rat­taryn tartý etti. О́mir ESQALI, Petropavl. JERLES JAÝYNGERLER ATYN ANYQTAP QAITTY “Egemen Qazaqstannyń” Aq­taý­daǵy tilshiler qosynyna Tólegen Qadyrov degen azamat arnaıy keldi. Ol Otan soǵysyna qatysqan kishi leıtenant, vzvod komandıri, 1943 jyly erlikpen qaza tapqan Súleımen Qadyrov­tyń uly eken. Jeńistiń 65 jyl­dyǵy qarsańynda Belorýssııa­nyń Gomel oblysyndaǵy Jlo­bın qalasyna baryp, sol jerde jerlengen áke rýhyna taǵzym etip qaıtypty. Jáne osy sa­pa­rynda sol qala mańaıynda bol­ǵan qandy shaıqastar alańy bol­ǵan eldi mekenderdi aralap, týys­qan­dyq zırattardaǵy qazaq­stan­dyqtar jaıly da derekter ala kelipti. “Olaı istegenim, olardyń báriniń birdeı izdep baratyn urpaqtary joq bolar, men bótenbin be? Olardyń bári de ákemniń dostary, qanattasa júrip zulym jaýǵa qarsy kúres­ken óz jerlesterim ǵoı de­gen oı keldi”, – deıdi ol. Sóıtip, ol ózi aralaǵan alty eldi­ mekendegi máńgilik meken­de­rin­de jatqan jıyrmadan astam jerles bozdaqtarymyzdyń aty-jónderin jazyp alypty. Olar: Petr Jýk – Qostanaı qalasyn­da týǵan, Semen Osadchıı – Qara­ǵandy qalasynan, Iаkov Iýrchenko – leıtenant, Jambyl oblysy­nyń Shý qalasynan, Vası­lıı Korjov – starshına, Sol­tústik Qazaq­stan oblysynyń Mılo­vı­dov­skıı selosynan, Ha­mıd Esmýldıev – jaýynger, Batys Qazaqstan oblysynyń, Jympıty aýdanynan, Tamım Júnisov – Aq­mola oblysynyń, Alekseev (qa­zirgi Aqkól) aýdany­nan, Taıyr Qudaıbergenov – serjant, Shym­kent qalasynan, Kenzıbak Kó­she­nov – Aqmola oblysynan, Osıp Stepanov – leı­tenant, Qyzyl­orda qalasy­nan, Iýnýr Sýrov – Jambyl oblysynan, Seınek Ba­qy­shov – Syrdarııa aýdany­nyń, Baht qalasynan, Qasen Bilálov – bu­rynǵy Semeı oblysy­nyń Kók­net selosynan, Mıhaıl Matıý­­­hın – Qaraǵandy qalasy­nan, Andrıan Namaıbaev – Aqtóbe oblysynan, Fedor Kozlov – Semeı qalasynan, Nıkolaı Mıro­nenko – serjant, Almaty qalasynan, Ivan Eremın – serjant, Qaraǵandy qalasynan, Mamentbek (Mamytbek bolar) Ibragımov – qazaqstandyq de­lin­gen, Ivan Kabanov – Qazaq­stan­nan, Igýmbaı Kenderbaev – Qazaqstannan, Ivan Ovcharenko, serjant, Ońtústik Qazaqstan oblysynyń Túlkibas aýdanynan, Ivan Sıvýn – Soltústik Qazaq­stan oblysynyń Mamlıýt aý­danynan, Ǵaınish Tańatarov – Atyraý oblysynyń Mahambet aýdanynan, Fedor Voropaev – Semeı qalasynan... Eger osy esimderi atalǵan mert bolǵan maıdanger jerles­terimizdiń urpaqtary, aǵaıyn-týmalary tabylyp, Tólegenmen habarlasqysy kelse, Aqtaýdaǵy 317509 telefonyna habarlasýǵa bolatyndyǵyn qaperge salamyz. Jolaman BOShALAQ, AQTAÝ.