Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń qaýlysy № 266

2014 jylǵy 26 naýryz Astana, Úkimet Úıi Ulttyq aldyn alý tetiginiń qatysýshylarynan quralatyn toptardyń aldyn ala bolý qaǵıdalaryn bekitý týraly Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti qaýly etedi: 2. Qosa berilip otyrǵan Ulttyq aldyn alý tetiginiń qatysýshylarynan quralatyn toptardyń aldyn ala bolý qaǵıdalary bekitilsin. 2. Osy qaýly alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi. Qazaqstan Respýblıkasynyń  Premer-Mınıstri      S. AHMETOV. Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń  2014 jylǵy 26 naýryzdaǵy  №266 qaýlysymen bekitilgen Ulttyq aldyn alý tetiginiń qatysýshylarynan quralatyn toptardyń aldyn ala bolý qaǵıdalary 1. Jalpy erejeler 1. Osy Ulttyq aldyn alý tetiginiń qatysýshylarynan quralatyn toptardyń aldyn ala bolý qaǵıdalary (budan ári - Qaǵıdalar) 2997 jylǵy 23 jeltoqsandaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Qylmystyq atqarý kodeksiniń 22-8-babyna, «Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly» 2009 jylǵy 28 qyrkúıektegi Qazaqstan Respýblıkasy Kodeksiniń 284-8-babyna, «Alkogolızmge, nashaqorlyq pen ýytqumarlyq dertine shaldyqqan aýrýlardy eriksiz emdeý týraly» 2995 jylǵy 7 sáýirdegi Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 20-8-babyna, «Adamdardy qoǵamnan ýaqytsha oqshaýlaýdy qamtamasyz etetin arnaýly mekemelerde ustaý tártibi men sharttary týraly» 2999 jylǵy 30 naýryzdaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 46-27-babyna, «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy balanyń quqyqtary týraly» 2002 jylǵy 8 tamyzdaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 47-8-babyna, «Kámeletke tolmaǵandar arasyndaǵy quqyq buzýshylyqtardyń profılaktıkasy men balalardyń qadaǵalaýsyz jáne panasyz qalýynyń aldyn alý týraly» 2004 jylǵy 9 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 33-babyna sáıkes ázirlendi. 2. Qaǵıdalar Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdarynda belgilengen mekemeler men uıymdardyń ulttyq aldyn alý tetiginiń qatysýshylarynan quralatyn toptardyń aldyn ala bolý tártibin aıqyndaıdy. 2. Toptardyń aldyn ala bolý tártibi 3. Aldyn ala bolýdy Adam quqyqtary jónindegi ýákil janyndaǵy Úılestirý keńesi (budan ári – Úılestirý keńesi)  ulttyq aldyn alý tetiginiń qatysýshylarynan quratyn toptar júzege asyrady. 4. Úılestirý keńesi toptardyń aldyn ala bolý josparlaryn bekitedi, olar: 2) aldyn ala bolý túrlerin (kezeńdik, aralyq, arnaýly); 2) aldyn ala bolý merzimderin; 3) aldyn ala bolýǵa jatatyn mekemeler men uıymdardyń tizbesin aıqyndaıdy. 5. Kezeńdik jáne aralyq aldyn ala bolýdy toptar bekitilgen josparǵa sáıkes júzege asyrady. 6. Arnaýly aldyn ala bolý azaptaýlardy jáne basqa da qatygez, adamgershilikke jatpaıtyn nemese ar-namysty qorlaıtyn is-áreketter men jazalaýdyń túrlerin qoldaný týraly kelip túsken habarlamalardyń negizinde  eskertýsiz júzege asyrylady. Aldyn ala bolýǵa jatatyn mekemeler men uıymdardyń arnaýly aldyn ala bolýyn júzege asyrý úshin toptardy jiberý týraly sheshimdi Adam quqyqtary jónindegi ýákil qabyldaıdy. 7. Ulttyq aldyn alý tetiginiń qatysýshysynyń aldyn ala bolýǵa ókilettiligin rastaıtyn qujat Adam quqyqtary jónindegi ýákil beretin ulttyq aldyn alý tetiginiń qatysýshysynyń kýáligi bolyp tabylady. 8. Toptar aldyn ala bolýdy júzege asyrǵan kezde ulttyq aldyn alý tetiginiń qatysýshysy: 2) aldyn ala bolýǵa jatatyn mekemeler men uıymdardy kedergisiz tańdap, barýǵa; 2) aldyn ala bolýǵa jatatyn mekemeler men uıymdarda ornalasqan tulǵalarmen jáne (nemese) olardyń zańdy ókilderimen kýálersiz áńgimelesýler ótkizýge; 3) azaptaýlardy jáne basqa da qatygez, adamgershilikke jatpaıtyn nemese ar-namysty qorlaıtyn is-áreketter men jazalaýdyń túrlerin qoldaný týraly habarlamalar men shaǵymdardy qabyldaýǵa; 4) Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdarynda kózdelgen ózge da quqyqtarǵa ıe bolýǵa quqyly. 9.  Ulttyq aldyn alý tetiginiń qatysýshysy zań qyzmetin júzege asyrǵan kezde táýelsiz. Aldyn ala bolý jónindegi topqa kiretin ulttyq aldyn alý tetigi qatysýshysynyń týrashyldyǵy kúmán týdyratyn jaǵdaılar bolǵan kezde, ol aldyn ala bolýǵa qatysýdan bas tartýy tıis. 10. Ulttyq aldyn alý tetiginiń qatysýshylary mekemeler men uıymdarda ornalasqan adamdarǵa, sondaı-aq atalǵan mekemeler men uıymdardyń personalyna qurmetpen qaraýǵa tıis. Ulttyq aldyn alý tetiginiń qatysýshylary aldyn ala bolý barysynda adamnyń jeke ómiri týraly ózderine belgili bolǵan málimetterdi osy adamnyń kelisýinsiz jarııa etýge quqyly emes. 11. Ulttyq aldyn alý tetiginiń qatysýshylarynyń aldyn ala bolýǵa jatatyn mekemeler men uıymdardyń qyzmetine aralasýyna jol berilmeıdi. Ulttyq aldyn alý tetiginiń qatysýshylary zańsyz áreketter jasaǵan jaǵdaıda, aldyn ala bolýǵa jatatyn mekemeler men uıymdar ákimshiliginiń basshysy Adam quqyqtary jónindegi ýákildi jazbasha habardar etedi. 12. Ulttyq aldyn alý tetigi qatysýshylarynyń qaýipsizdigin, sonyń ishinde aýmaqta erip júrýdi qamtamasyz etý aldyn ala bolýǵa jatatyn mekemeler men uıymdardyń ákimshiligine júkteledi. Mekeme men uıymnyń ákimshiligi qaýipsizdikke tóngen naqty qaýip jáne áńgimelesýdiń qupııalyly­ǵyn shekteý qajettiligi týraly ulttyq aldyn alý tetiginiń qatysýshysyn habardar etedi. Ulttyq aldyn alý tetiginiń qatysýshysynyń aldyn ala bolýǵa jatatyn mekemeler men uıymdarda ornalasqan tulǵalarmen áńgimelesýdiń qupııalylyǵyn shekteýden bas tartýy jazbasha resimdeledi. 13. Aldyn ala bolýǵa jatatyn mekemeler men uıymdarda toptardyń aldyn ala bolýy merzimi jolda júrý ýaqytyn eseptemegende eki jumys kúninen aspaýy tıis. Aldyn ala bolý merzimin uzartýǵa erekshe jaǵdaılarda Adam quqyqtary jónindegi ýákildiń kelisimimen bes jumys kúninen aspaıtyn merzimde jol beriledi. 14. Ulttyq aldyn alý tetigi qatysýshylarynyń aldyn ala bolý boıynsha shyǵyndaryn óteý bólingen bıýdjet qarajaty sheginde júzege asyrylady. 3. Aldyn ala bolý nátıjeleri boıynsha toptardyń esebi 15. Árbir aldyn ala bolý nátıjeleri boıynsha top atynan Úılestirý keńesi bekitken nysan boıynsha bolý týraly jazbasha esep jasalady jáne Úılestirý keńesine beriledi, oǵan aldyn ala bolýdy júzege asyrǵan toptyń barlyq músheleri qol qoıady. Erekshe pikiri bar top múshesi ony jazbasha resimdeıdi jáne esepke qosa beredi. 16. Aldyn ala bolýǵa jatatyn mekemeler men uıymdardyń ulttyq aldyn alý tetiginiń qatysýshylarynan quralatyn toptardyń aldyn ala bolý týraly esebi Úılestirý keńesine: 1) kezeńdik aldyn ala bolý úshin eki aptalyq merzimde; 2) aralyq aldyn ala bolý úshin bes kúndik merzimde; 3) arnaýly aldyn ala bolý úshin eki kúndik merzimde usynylady. 17. Aldyn ala bolýǵa jatatyn mekemeler men uıymdarda aldyn ala bolý týraly toptardyń esepteri qupııa bolyp tabylady.