Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstannyń júıeli transformasııasyna yqpal etetin jáne memlekettiń uzaq merzimdi damýynyń jańa paradıgmasyn aıqyndaıtyn saıası reformalardyń birneshe basym baǵytyna aıryqsha toqtalǵany málim.
El damýyna qatysty iri ózgerister birneshe baǵyttan turady. Saıası júıeni tereń demokratııalandyrý, sýperprezıdenttik basqarý formasynan kúshti parlamenti bar prezıdenttik respýblıkaǵa túpkilikti kóshý qajettigin Prezıdent aıryqsha atap ótti. Sondaı-aq Prezıdenttiń ókilettikterin belgili bir deńgeıde shekteý, Parlamenttiń eki palatasynyń qyzmetin qaıta formattaý jáne Májilistiń rólin kúsheıtý, Konstıtýsııalyq sot qurý sekildi ózge de mańyzdy máseleler kún tártibinde turǵany aıan.
Saılaý júıesin demokratııalandyrý – aralas proporsıonaldy-majorıtarlyq modelge kóshý jáne partııalardy tirkeý prosesin odan ári yryqtandyrý kerektigi de nazardan tys qalmady.
Bir anyǵy, saıası reformalar paketi elimizdi jańa bıikterge bastaıtyn bolady. Endi Konstıtýsııanyń 33 babyna (31 bapqa jáne 2 jańa bappen tolyqtyrý) túzetýler engizilmek. Túsine bilgen adamǵa bul qadam máni zor jańarý prosesi ekeni ras.
Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan halqyna arnaǵan úndeýinde 5 maýsym kúni jalpyhalyqtyq referendým ótkizetinin resmı túrde málimdedi. Rasynda da bul – óte jaýapty qadam. Konstıtýsııamyzdyń úshten bir bóligi ózgeretini belgili. Prezıdent osynaý jaýapty qadamǵa Qazaqstan halqy tolyqtaı ún qatqanyn qalaıdy. Referendým ótkizý arqyly biz demokratııalyq úrdisterdi odan ármen jańǵyrta túsemiz. Eń bastysy, bul bastama Qazaqstan halqynyń Prezıdentke degen senimin eseleıdi. Olar el damýyndaǵy jańa ári batyl bastamaǵa qatysty óz oılaryn ashyq bildire alady.
Elimizde bolyp jatqan barlyq saıası reforma, ózgeris ádiletti qoǵam qurý prosesinde mańyzdy rólge ıe bolatyny daýsyz. Sol sebepti de barlyq saıası ózgeris bizdi beıjaı qaldyrmaıdy. Qalaı alyp qarasaq ta, bul iste jurt bolyp jumyla bilgen lázim. Elimizdegi batyl bastamanyń ózegi Prezıdenttiń ókilettilikterin kúsheıtýge emes, yqpaldy Parlament qurý arqyly qoǵam únin eskeretin Úkimetti qalyptastyrýdyń alǵysharty bolatyny málim.
Jańa Qazaqstandy qalyptastyratyn jańa kezeń kelip jetti. Bul rette biz «Ekinshi Respýblıka», «Jańa Qazaqstan» uǵymdaryna aıryqsha nazar aýdarǵanymyz abzal. Aldaǵy ýaqytta jurtshylyq tyń saıası reformalar arqyly damýdyń jańa belesine umtylǵan Qazaqstannyń qaryshty qadamyna kýá bolatyny daýsyz.
Referendým – halyqtyń pikirimen sanasý, jurtshylyqtyń kókeıindegi máselelerdi zerdeleý. Sondyqtan referendýmǵa Qazaqstan halqy jumylǵan judyryqtaı atsalysqany durys.
Nurjan JETPISBAEV,
Amanat partııasy Jastar qanatynyń tóraǵasy
